Konu Anlatımı / Ders Notu

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar Ders Notları

Rasyonel sayılarda temel kurallar, çözümlü örnekler ve sık karıştırılan kavramlar.

Rasyonel Sayılar — Ders Notu

Rasyonel Sayının Tanımı

b≠0 ve a,b tam sayı ise a/b bir rasyonel sayıdır. Örnekler: 3/4, -2/7, 0=0/1, 5=5/1. 4/0 tanımsızdır. Sıfırın kendisi rasyoneldir.

Kesir İşlemlerinin Özeti

  • **Sadeleştirme:** Pay ile paydayı ortak sıfırdan farklı tam sayıya böl. 15/20=3/4.
  • **Genişletme:** Pay ve paydayı aynı sıfırdan farklı sayıyla çarp. 2/5=6/15.
  • **Aynı payda ile toplama:** (a/c)+(b/c)=(a+b)/c.
  • **Farklı payda:** Ortak payda kur. 1/4+1/3=3/12+4/12=7/12.
  • **Çarpma:** (a/b)×(c/d)=ac/bd (b,d≠0).
  • **Bölme:** (a/b)÷(c/d)=(a/b)×(d/c), c≠0.

İşaret ve Sıralama

Negatif rasyonel sayılar sıfırdan küçüktür. Negatif sayılarda sıfıra yakın olan daha büyüktür: -1/3>-2/3. Sıralama için pozitif ortak payda kurmak güvenlidir. Aynı işaretli iki sayının çarpımı pozitif, farklı işaretlilerin çarpımı negatiftir.

Parantez ve Üs

(-3/4)²=9/16, fakat -(3/4)²=-9/16. Mutlak değer negatif olamaz: |-7/9|=7/9. Çarpma-bölme, toplama-çıkarmadan önce yapılır; parantez önceliklidir.

Ondalık Sayılar

0,4=4/10=2/5, 1,25=125/100=5/4. Devirli örnek: 0,333...=1/3; 0,272727...=27/99=3/11. Paydanın 0 olması hiçbir durumda kabul edilmez.

Çözümlü Örnekler

**Örnek 1:** 5/6-1/4=10/12-3/12=7/12.

**Örnek 2:** (-2/3)÷(4/9)=(-2/3)×(9/4)=-3/2.

**Örnek 3:** 1/(1+1/2)=1/(3/2)=2/3.

**Örnek 4:** 0,75=75/100=3/4.

**Örnek 5:** Bir sayının 3/5’i 21 ise x=21×5/3=35.

**Örnek 6:** Deponun 2/3’ü dolu, içindeki suyun 1/4’ü harcanıyor. Kalan oran (2/3)×(3/4)=1/2’dir.

Sınavda Yapılan Hatalar

  • 1/2+1/3 işlemini 2/5 sanmak (doğru 5/6).
  • Bölme yapılırken birinci kesri ters çevirmek.
  • -(2/3)² ile (-2/3)² ifadelerini aynı kabul etmek.
  • Tam kısmı olan bileşik kesri yanlış çevirmek.
  • Kalan miktarın kesrini bütünün kesri sanmak.
  • Rasyonel sayının paydasının sıfır olabileceğini düşünmek.

Kısa Özet

Rasyonel sayılar paydası sıfır olmayan tam sayı oranlarıdır. Toplama ve çıkarmada ortak payda gerekir. Çarpmada paylar ve paydalar ayrı ayrı çarpılır; bölmede ikinci kesir ters çevrilerek çarpılır. Negatif işareti, parantez ve üs sırasını koru. Sonlu veya devirli ondalıkları kesre çevirebilirsin. Problemde hangi miktarın kesrinin istendiğini mutlaka belirle.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

MSÜ Matematik Rasyonel Sayılar - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium