Konu Anlatımı / Ders Notu
Yazım Kuralları Konu Anlatımı
MSÜ Türkçe yazım kurallarını güncel TDK yazım kılavuzuna göre örneklerle öğrenme.
Yazım Kuralları
1. Bağlaç Olan da/de ve Bulunma Durumu Eki -da/-de
**Bağlaç olan da/de**, "dahi, bile" anlamı katabilir ve kendisinden önceki sözcükten **ayrı** yazılır: *Ben de geleceğim.* / *Ali de soruyu çözdü.* / *Yarın da çalışacağım.* Bu bağlaç sert ünsüzden sonra **ta/te** biçimine dönüşmez; özel addan kesme işaretiyle ayrılmaz: *Ahmet de geldi.*
**Bulunma durumu eki -da/-de/-ta/-te** sözcüğe **bitişik** yazılır: *çantada, evde, sınıfta, kitapta*. Sert ünsüzden sonra ekin d sesi t olabilir: *sınıf + da → sınıfta*. Eki çıkardığında "nerede?" sorusunu yanıtlayan yer anlamının eksilmesi ayırt etmeye yardım eder.
2. Bağlaç Olan ki, Ek Olan -ki ve Kalıplaşmış Örnekler
**Bağlaç olan ki** ayrı yazılır: *Dedi ki yarın gelecek.* / *Demek ki doğruymuş.* / *Öyle ki herkesi şaşırttı.*
**Sıfat yapan -ki** ve **ilgi zamiri -ki**, kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır: *evdeki kitap, yarınki toplantı, dünkü haber, benimki*. Bir sözcüğün ardından gelen ki'yi "hangi?" sorusuyla kontrol etmek birçok sıfat yapan eki ayırmaya yardım eder.
Bağlaç olduğu hâlde kalıplaşmış biçimde **bitişik** yazılan bazı sözler vardır: **belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki**. Bunlar genel ayrı yazım kuralının istisnalarıdır.
3. Soru Eki mı/mi/mu/mü
Soru eki kendinden önceki sözcükten **ayrı** yazılır: *Geldin mi?* / *Hazır mısın?* / *Bizi arayacak mısınız?* Soru ekinden sonra gelen kişi ve ek-fiil biçimleri soru ekine bitişebilir: *mısın, mısınız, miydi*.
Karşılaştırma: *Gelmeyecek misin?* doğrudur; *gelmeyecekmisin* ve *gelmeyecek mi sin* yanlıştır. Soru anlamı katılmadığında da bu ek ayrı yazılabilir: *Geldi mi herkes sevinir.*
4. Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler
- **Cümle başları** büyük harfle başlar. Rakamla başlayan cümlede rakamı izleyen sözcük özel ad değilse sırf rakamdan sonra geldiği için büyük yazılmaz.
- **Kişi adları, soyadları, devlet adları** büyük harfle başlar: *Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti*.
- **Kurum ve kuruluş adlarının** parçaları büyük harfle başlar: *Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi*.
- **Coğrafi bölge adları** özel addır: *Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Amerika*. Genel yön sözleri küçük harfle başlar: *Ankara'nın doğusunda, Afrika'nın güneyi*.
- **Belirli tarih bildiren ay ve gün adları** büyük harfle başlar: *7 Kasım 2026 Cumartesi*. Tarih belirtilmeyen *gelecek cumartesi, her salı, ocak ayında* örneklerinde ay ve gün adları küçük yazılır.
- **Ulusal, resmî, dinî bayram ve özel gün adları** büyük harfle başlar: *Ramazan Bayramı, Cumhuriyet Bayramı, Dünya Tiyatro Günü*.
- **Kitap ve eser adlarında** adın ana sözcükleri büyük harfle başlar; aradaki ve/ile gibi bağlaçlar küçük yazılır: *Suç ve Ceza, Leyla ile Mecnun*.
- **Yer adından kurulan tür veya ürün adlarında** özel ad büyük, ortak ad küçük olur: *Antep fıstığı, Van kedisi*.
5. Özel Adlara, Kurum Adlarına ve Kısaltmalara Gelen Ekler
Kişi ve yer gibi **özel adlara getirilen çekim ekleri** kesmeyle ayrılır: *Atatürk'ün, Ankara'ya, İstanbul'da*. Ancak özel addan yapım ekiyle türemiş biçimlerde yapım eki kesmeyle ayrılmaz: *İstanbullu, Türkçenin*.
**Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler** kesme işaretiyle ayrılmaz: *Türk Dil Kurumundan, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, Ankara Üniversitesine*. Kurum adını bir kişi adı gibi düşünerek kesme koymak yazım yanlışıdır.
**Büyük harfle yazılan kısaltmalara gelen ekler** genellikle kesmeyle ayrılır: *TBMM'nin, TDK'nin*. Ekin biçimi çoğu zaman kısaltmanın okunuşuna uygun seçilir.
6. Birleşik ve Ayrı Yazılan Sözcükler
**Bitişik yazılanlar:** *birkaç, birçok, herhangi, hiçbir, bugün* (içinde bulunulan gün), *birdenbire, affetmek, hissetmek, kaybolmak, zannetmek, akşamüstü*.
**Ayrı yazılanlar:** *bir şey, her şey, hiçbir şey, birkaç şey; her gün, bir an, pek çok, ön söz, ön yargı, ana dili; fark etmek, park etmek; öğleden sonra*.
**Birleşik fiiller:** Yardımcı fiille birleşme sırasında ünlü/ünsüz düşmesi veya türemesi varsa çoğu örnek bitişik yazılır: *af + etmek → affetmek; kayıp + olmak → kaybolmak; seyir + etmek → seyretmek*. Ses olayı yoksa ayrı yazım yaygındır: *fark etmek, yardım etmek*. Bu genel kuralı uygularken sözcüğün sözlükteki yerleşik yazılışı da denetlenmelidir.
**İkilemeler** çoğunlukla ayrı yazılır: *art arda, göz göze, peş peşe, adım adım*. Pekiştirmeli sözcükler bitişik yazılır: *masmavi, sapsarı, yemyeşil, çepeçevre*.
7. Sayıların, Saatlerin ve Tarihlerin Yazılışı
- Yazıyla gösterilen çok sözcüklü sayılar ayrı yazılır: *yirmi üç, yüz beş, bin iki yüz*.
- Rakamla gösterilen sıra sayılarından sonra nokta kullanılabilir: *5. sıra, 10. sınıf*. Nokta ile ek aynı anda kullanılmaz.
- Saat belirten rakam gruplarına getirilen ek kesmeyle ayrılır: *08.45'te, 14.30'da*.
- Tarihlerde ay adı harfle yazılıyorsa belirli tarihte büyük harfle başlar: *23 Nisan 2026*.
8. Sözcüğü Bağlamda Denetleme
"Sende" sözcüğü *sende duran kitap* anlamında -de eki almış olabilir; ama *sen de gel* anlamında bağlaç ayrıdır. "Evdeki" ve "dedi ki" kullanımları da ki'nin görevine göre farklı yazılır. "Bugün" bir günü bildirir ve bitişiktir; "her gün" tekrar anlatır ve ayrıdır. Bu nedenle seçenekleri yalnız biçim olarak değil, **anlam ve görev bakımından** okumak gerekir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- **de bağlacı / -de eki:** *Ben de geldim* (ayrı); *evde kaldım* (bitişik).
- **ki bağlacı / -ki eki:** *Dedi ki* (ayrı); *evdeki* (bitişik). *Sanki* kalıplaşmış istisnadır.
- **mı soru eki:** *Geldin mi?* ayrı; *gelecek misin?* biçiminde kişi eki mi'ye bitişik.
- **Özel ad / kurum adı eki:** *Ankara'ya* kesmeli; *Türk Dil Kurumuna* kesmesiz.
- **Birleşik / ayrı sözcük:** *birçok* bitişik, *pek çok* ayrı; *hiçbir* bitişik, *hiçbir şey* iki sözcük.
- **Eser adı / günlük ifade:** *Suç ve Ceza* başlıkta özel ad, *gelecek pazartesi* genel gün adı.
- **Sıra sayısı:** *5.* veya uygun sıra ekiyle kullanım; *5.'inci* gibi ikili işaretleme yanlış.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Sorunun kökündeki "doğrudur / yanlıştır / yoktur" sözcüğünü belirle.
- Şüpheli sözcüğün **ek mi bağlaç mı** olduğunu cümlenin anlamından çıkar.
- Özel ad, kurum adı, eser adı ve genel kullanım ayrımını yap; büyük harf ve kesme kurallarını ayrı kontrol et.
- Birleşik sözcüklerde tek tek ezber yerine ses olayı ve yerleşik yazılış örneklerini eşleştir.
- Seçeneklerde yalnız tek bir kuralın doğru olması yetmez; cümlenin tamamını değerlendir.
Konu Özeti
Da/de bağlacı ayrı, bulunma eki bitişik; ki bağlacı genellikle ayrı, -ki eki bitişiktir. Soru eki ayrı yazılır. Kişi ve yer adlarının çekim ekleri kesmeyle ayrılırken kurum adlarının ekleri kesmesiz yazılır. Belirli tarih bildiren gün ve ay adları büyük harfle başlar. Birkaç, birçok, hiçbir gibi sözcükler bitişik; bir şey, her gün, pek çok, ön söz gibi ifadeler ayrı yazılır. Eser ve bayram adlarında büyük harf kuralları gözetilir.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Da/de bağlacını bulunma durumu ekinden ayırabiliyorsun.
- Bağlaç ve ek olan ki ile kalıplaşmış ki örneklerini doğru yazabiliyorsun.
- Soru ekini ve ona bağlanan kişi ekini doğru yerleştirebiliyorsun.
- Özel ad, kurum adı, bölge adı, eser adı ve tarih adlarında büyük harf kullanabiliyorsun.
- Kişi adı, kurum adı ve kısaltmaya gelen eklerin kesme işaretini doğru kullanabiliyorsun.
- Yaygın birleşik ve ayrı yazılan sözleri örnekleriyle ayırabiliyorsun.
- Sayı, saat ve sıra sayılarını kurala uygun yazabiliyorsun.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Türkçe Yazım Kuralları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Türkçe Yazım Kuralları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Türkçe Yazım Kuralları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Türkçe Yazım Kuralları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene