Konu Anlatımı / Ders Notu
Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler Ders Notu
ÖABT Sosyal Bilgiler Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler Ders Notu.
Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler – Ders Notu
Siyaset Bilimi ve Yurttaşlık
- Devlet: insan topluluğu, ülke, egemen kamu otoritesi.
- Güç: etkileme kapasitesi. Otorite: meşru kabul edilen buyurma yetkisi. Meşruiyet: yönetimin haklılığına ilişkin kabul.
- Weber: geleneksel (alışılmış düzen), karizmatik (lider niteliği), yasal-ussal (kurallar ve makam).
- Demokrasi: seçim, katılım, çoğulculuk, hak güvenceleri ve hesap verebilirlik.
- Doğrudan demokrasi: karar süreçlerine doğrudan katılım; temsilî demokrasi: seçilmiş temsilcilerle karar.
- Yasama TBMM; yürütme Cumhurbaşkanı; yargı bağımsız ve tarafsız mahkemeler. Mevcut sistemde başbakanlık yoktur.
- Vali merkezi idarenin taşra örgütü; belediye yerel yönetim örneği.
Anayasa ve İnsan Hakları
- Anayasa madde 2: demokratik, laik, sosyal hukuk devleti; madde 10: kanun önünde eşitlik.
- Temel hakların devredilmezliği ve ölçülü, kanunî sınırlama çerçevesi önemlidir.
- İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 1948: bildirge; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi: bölgesel sözleşme.
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: Avrupa Konseyi ve Strazburg; AB Adalet Divanı: AB ve Lüksemburg.
Sosyoloji, Antropoloji ve Psikoloji
- Statü: toplumsal konum; rol: konumdan beklenen davranış; rol çatışması: farklı rollerin çakışması.
- Toplumsallaşma: norm, değer ve kültürel becerilerin öğrenilmesi.
- Durkheim: toplumsal olgular; Weber: anlamlı toplumsal eylem; Marx: sınıf ve üretim ilişkileri.
- Antropoloji: kültür ve insan çeşitliliği; etnografi: alan gözlemi ve görüşme.
- Etnosentrizm: başka kültürü kendi ölçütüyle yargılama; kültürel görelilik: kendi bağlamında anlama.
- Arkeoloji: maddi kalıntı; stratigrafi: tabakalar; karbon-14: uygun organik örnekler.
- Kalıpyargı: inanış; önyargı: tutum; ayrımcılık: davranış.
Ekonomi
- Kıtlık: sınırlı kaynaklar, alternatif kullanım alanları.
- Fırsat maliyeti: vazgeçilen en iyi alternatif.
- Kendi fiyatı değişimi: talep eğrisi üzerinde hareket; gelir/tercih değişimi: talep eğrisi kayması.
- Enflasyon: genel fiyat düzeyinde devamlı artış; enflasyonun düşmesi fiyatların düştüğünü göstermez.
- Nominal: cari fiyatlı; reel: fiyat değişiminden arındırılmış.
- Kamusal mal: dışlanamama ve rakipsizlik. Ortak havuz kaynağı: çoğu zaman dışlaması güç ama tüketimde rakip.
- Dışsallık: üçüncü kişilere piyasa fiyatına tam yansımayan etki.
Araştırma ve Disiplinlerarasılık
- Nicel yaklaşım: sayısal ölçüm; nitel yaklaşım: deneyim, anlam ve bağlam.
- Görüşme, gözlem, anket, belge analizi farklı kanıt sağlar.
- Korelasyon nedenselliği kanıtlamaz; örneklem yanlılığı genellemeyi sınırlar.
- Sosyal bilgiler tarih, coğrafya, siyaset, ekonomi ve diğer disiplinleri toplumsal sorular etrafında bütünleştirir.
Kısa Özet
Siyaset bilimi meşruiyet, demokrasi, egemenlik ve kurumları; hukuk insan haklarının korunmasını inceler. Sosyoloji, antropoloji, arkeoloji, psikoloji ve ekonomi kendi kanıt ve yöntemlerini kullanır. Sınavda statü/rol, hak/kurum, kamu malı/ortak kaynak, fiyat/miktar ve korelasyon/nedensellik çiftlerini özellikle ayırın.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Sosyal Bilgiler Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Sosyal Bilgiler Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Sosyal Bilgiler Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Sosyal Bilgiler Siyaset Bilimi ve Diğer Sosyal Bilimler - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.