Konu Anlatımı / Ders Notu
II. Dünya Savaşı ve Çok Partili Hayata Geçiş Ders Notu
1939–1950 Türkiye tarihinin savaş diplomasisi, ekonomik tedbirleri ve çok partili hayata geçiş kronolojisi.
II. Dünya Savaşı ve Çok Partili Hayata Geçiş — Ders Notu
Kısa Özet
II. Dünya Savaşı **1 Eylül 1939’da** Avrupa’da başladı. Türkiye, İsmet İnönü döneminde **savaş dışı kalmaya** çalıştı; **1939 İngiltere-Fransa ile karşılıklı yardım**, **1941 Almanya ile saldırmazlık**, **1943 Adana görüşmesi**, **1945 savaş ilanı** temel dönüm noktalarıdır. İç politikada **1940 Millî Korunma**, **1942 Varlık**, **1943 Toprak Mahsulleri**, **1945 Dörtlü Takrir**, **1946 DP**, **1947 12 Temmuz**, **1950 DP iktidarı** temel kronolojiyi verir.
Savaş Kronolojisi
| Tarih | Gelişme | Ayırt edici bilgi | |---|---|---| | 1 Eylül 1939 | Almanya Polonya’ya saldırdı | Avrupa’da II. Dünya Savaşı başladı | | 19 Ekim 1939 | Üçlü Karşılıklı Yardım | Türkiye, İngiltere, Fransa | | 1940 | Millî Korunma Kanunu | Olağanüstü ekonomik yetkiler | | 18 Haziran 1941 | Alman Saldırmazlık Antlaşması | Savaşı Türkiye’den uzak tutma | | 11 Kasım 1942 | Varlık Vergisi | Servet vergisi; ayrımcı uygulamalar | | 30–31 Ocak 1943 | Adana Görüşmesi | İnönü ve Churchill | | 1943 | Kahire görüşmeleri | Türkiye’nin savaşa katılma tartışması | | 2 Ağustos 1944 | Almanya ile ilişkiler kesildi | Savaşın son evresi | | 23 Şubat 1945 | Savaş ilanı | Almanya ve Japonya | | 26 Haziran 1945 | BM Şartı | San Francisco’da imzalandı | | 24 Ekim 1945 | BM resmen kuruldu | Türkiye kurucu üye |
Ekonomi ve Çok Partili Hayat
**1940 Millî Korunma** üretim ve piyasaya müdahale; **1942 Varlık Vergisi** olağanüstü servet vergisi ve ayrımcı uygulamalar; **1943 Toprak Mahsulleri** tarımsal ürün vergisi. **1945 Çiftçiyi Topraklandırma** tarım reformu görüşmeleri; **7 Haziran 1945 Dörtlü Takrir** siyasî demokratikleşme önergesi. **1945 Millî Kalkınma Partisi Nuri Demirağ**, **7 Ocak 1946 DP’nin kurucuları Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuad Köprülü, Refik Koraltan**. **12 Temmuz 1947 Beyannamesi** İnönü’nün iktidar ve muhalefet ilişkilerini yumuşatma çabası.
1946–1950 Seçimleri
**21 Temmuz 1946:** Çok partili ve tek dereceli milletvekili seçimi; **açık oy–gizli sayım**, yaygın güvenilirlik tartışmaları ve CHP iktidarının devamı. **16 Şubat 1950 – 5545 sayılı Kanun:** **Gizli oy–açık sayım ve yargı denetimi**. **14 Mayıs 1950:** DP seçim zaferi, seçimle barışçı iktidar değişimi; Celal Bayar cumhurbaşkanı, Adnan Menderes başbakan oldu.
Savaş Sonrası Dünya Düzeni
**Sovyet talepleri** Türkiye’nin güvenlik kaygılarını artırdı. **1947 Truman Doktrini** siyasi ve güvenlik desteği; **1947’de açıklanan ve 1948’de uygulanan Marshall yardımları** Avrupa’nın ekonomik toparlanması; **NATO 1949 kuruluşu, Türkiye 1952 üyeliği**. **1945 BM** kuruluşuyla **1932 Milletler Cemiyeti** üyeliği ayrı konulardır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Tarih II. Dünya Savaşı ve Çok Partili Hayata Geçiş - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Tarih II. Dünya Savaşı ve Çok Partili Hayata Geçiş - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Tarih II. Dünya Savaşı ve Çok Partili Hayata Geçiş - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Tarih II. Dünya Savaşı ve Çok Partili Hayata Geçiş - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.