Konu Anlatımı / Ders Notu

Sözcükte ve Cümlede Anlam Ders Notu

ÖABT Türkçe sözcükte ve cümlede anlam ders notu.

Ders Notu: Sözcükte ve Cümlede Anlam

Sözcük ve Bağlam

Bir sözcük birden çok anlam taşıyabilir. 'Ağır taş' ve 'ağır sorumluluk' örneklerinde bağlam anlamın somuttan soyuta geçmesini sağlar. Mecaz ve terim anlamlar sözcüğün sözlükteki en yaygın kullanımından ayrılabilir. Çok anlamlılıkta anlamlar ilişkili; eş seslilikte biçimler ortak, anlamlar ilişkisizdir.

Kavram ve Anlam İlişkileri

Eş anlamlılık bağlama bağlıdır; yakın anlamlı sözcüklerin duygu yükü veya kullanım alanı farklı olabilir. Üst–alt kavram: 'meyve–elma'; parça–bütün: 'elma–çekirdek'. Dereceli karşıtlık: sıcak–soğuk; yön karşıtlığı: çıkmak–inmek. Nitel bir yargı değer belirtirken nicel ifade ölçülebilir bilgiyi öne çıkarır.

Söz Sanatları

Benzetmede ortak bir nitelik üzerinden ilişki kurulur. Kişileştirme insan dışındaki bir varlığı insan niteliğiyle anlatır. Ad aktarması komşuluk/ilişkililik temellidir: 'Ankara açıklama yaptı' ifadesinde şehrin adı kurum veya yönetim adına kullanılır. Abartmada ölçü gerçeğin dışına çıkar; karşıtlıkta zıt özellikler bir aradadır. Örtmece sözü yumuşatır.

Cümlede Anlam

Temel yargı açıkça söylenendir. 'O da katıldı' cümlesi başka katılımcılar bulunduğunu düşündürür. 'Artık' önceki durumun değiştiğine işaret edebilir. Önvarsayım, arka planda kabul edilen bilgi; çıkarım ise önermelerden zorunlu sonuçtur. Örtük bilgi ile kesin çıkarım aynı şey değildir.

İlişki Türleri

  • Neden: 'Hastalandığı için gelmedi.'
  • Amaç: 'Dinlenmek için erken çıktı.'
  • Koşul: 'Zaman bulursam gelirim.'
  • Karşıtlık: 'Yorgundu ancak çalıştı.'
  • Karşılaştırma: 'Bu sürüm öncekinden kısa.'
  • Varsayım: 'Diyelim ki sınav ertelendi.'
  • Olasılık: 'Belki yetişir.'
  • Gereklilik: 'Zamanında başvurmalısın.'

Kesinlik ve Kapsam

'En az üç' alt sınır; 'en çok üç' üst sınır; 'tam üç' eşitlik bildirir. 'Bazıları' sözcüğünden 'diğerleri asla' sonucu çıkmaz. 'Yalnızca' sınırlar, 'da' ekleme yapar. Bir seçenek özne, zaman, koşul veya niceliği değiştirdiğinde cümlenin yakın anlamlı karşılığı olmaktan çıkabilir.

Sınavda Çözüm Stratejisi

Önce ana yargıyı bir cümleyle özetle. Daha sonra 'de, bile, artık, ancak, yalnız, kimi, bütün, en az, belki' belirteçlerinin neyi değiştirdiğini kontrol et. Kesinlik istenen soruda dış dünyaya ilişkin tahminle değil metinden çıkan zorunlu sonuçla cevap ver.

Kısa Özet

Bağlam, sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını belirler. Cümle düzeyinde kapsam, koşul, zaman, olumsuzluk ve kiplik denetlenir. Söylenen ile varsayılanı ayırmak, anlamı bozan kesinlik ve nicelik değişikliklerini fark etmek gerekir.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Sözcükte ve Cümlede Anlam Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Sözcükte ve Cümlede Anlam Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

ÖABT Türkçe Sözcükte ve Cümlede Anlam - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

ÖABT Türkçe Sözcükte ve Cümlede Anlam - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

ÖABT Türkçe Sözcükte ve Cümlede Anlam - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

ÖABT Türkçe Sözcükte ve Cümlede Anlam - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium