Işığın Yayılması ve Maddenin Işık Geçirgenliği – Hızlı Tekrar

Bir Bakışta

• **Işık kaynağı:** Güneş (doğal), fener/lamba (yapay).
• **Işık:** **Her yöne**, **doğrusal** yayılır.
• **Işın:** Işığın yolunu gösteren **düz ok**; ok ileri yönü gösterir.
• **Düz boru:** Görüş sağlar; **eğik boru:** doğru yol kesilirse görüş sağlamaz.
• **Delikli kutu:** Farklı deliklerden çıkan ışık farklı yönlere ulaşır.
• **Hizalı delikler:** Işığın geçebilmesi için **aynı doğrultu**.
• **Saydam:** Cam/hava/su; **net** görüntü.
• **Yarı saydam:** Tül/buzlu cam/yağlı kâğıt; **bulanık** görüntü.
• **Opak:** Kitap/tuğla/ahşap; **görüntü yok**.
• **Kalınlık:** Aynı malzeme kalınlaşırsa ışık geçirgenliği **azalabilir**.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

1. Işık **düz** gider; **yalnızca bir yöne** değil, çeşitli yönlere yayılabilir.
2. Oklu çizginin **ucu**, ışığın hareket yönünü gösterir.
3. **Yarı saydam**, **hiç ışık geçirmeyen** demek değildir.
4. **Opak** maddede cisim net değil, **görünmez** olur.
5. Kitap örnekleri içinde **şeffaf dosya yarı saydam**, cam **saydam** olarak geçer.
6. Kalınlık değişiminin etkisini ölçerken **malzeme cinsini sabit** tut.
7. **Düz boru** ile **kıvrık boru** karşılaştırması ışığın izlediği yol hakkındadır.
8. **Karanlık kutuda ters görüntü**, ışığın doğrusal ilerleme modeliyle ilgilidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

**Işık düz oklarla gösterilir, farklı yönlerde doğrusal ilerler.** Düz boru ve hizalı delik deneylerinde ışık düz yol varsa gözlemciye ulaşır. Saydam malzeme ışığı geçirir ve nesneyi net gösterir; yarı saydam kısmen geçirir, bulanık gösterir; opak geçirmez. Kalınlık aynı malzemede ışık geçişini etkileyebilir. Deneyde değişkeni belirlemeden sonuç seçme.

Kendini Kontrol Et

1. Işığın yayılması nasıldır? **Her yöne, doğrusal.**
2. Işının oku neyi belirtir? **İlerleme yönünü.**
3. Düz boruda arkadaşını neden görürsün? **Doğrusal yol açık olduğundan.**
4. Eğik boruda görüş neden kesilir? **Işık kıvrımı kendiliğinden izlemediğinden.**
5. Delikli kutu neyi gösterir? **Işığın farklı yönlere çıkabildiğini.**
6. Delikli kartonlar nasıl olmalıdır? **Delikleri aynı doğrultuda.**
7. Karanlık kutu hangi ilkeyle ilgilidir? **Doğrusal yayılma.**
8. Cam hangi gruptadır? **Saydam.**
9. Buzlu cam hangi gruptadır? **Yarı saydam.**
10. Kitap hangi gruptadır? **Opak.**
11. Net görme hangi gruba işaret eder? **Saydam.**
12. Bulanık görme hangi gruba işaret eder? **Yarı saydam.**
13. Arkadaki nesnenin hiç görünmemesi? **Opak.**
14. Aynı malzemede kalınlık artarsa ne beklenir? **Geçirgenliğin azalması.**
15. Deneyde yalnız kalınlığı sınamak için ne aynı olmalı? **Malzeme cinsi ve diğer koşullar.**