Dijital Vatandaşlık ve Teknolojik Gelişmeler – Hızlı Tekrar

Dijital Vatandaşlık ve Teknolojik Gelişmeler — Hızlı Tekrar

**Kaynak:** MEB 6. Sınıf Sosyal Bilgiler, 2. Kitap, s. 34–43.

Temel eşleştirmeler

• **Dijital vatandaşlık:** Dijital ortamı kurallara uygun ve sorumlu kullanarak topluma katılmak.
• **Etkin vatandaş:** Sorunu görüp uygun kuruma bildirerek çözüm aramak.
• **e-Devlet:** Kamu hizmeti, tapu işlemi, bilgi, belge ve randevu.
• **e-Nabız:** Sağlık; reçete, tahlil, muayene, rapor.
• **e-Okul:** Öğrenci notu, devamsızlık, karne, nakil.
• **EBA:** Ders kitabı, video, soru havuzu, etkileşimli etkinlik.
• **CİMER:** Görüş, şikâyet, öneri, dilekçe, bilgi edinme.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

1. **e-Okul – EBA:** Not ve devamsızlık / ders videosu ve soru.
2. **e-Devlet – CİMER:** Çok sayıda kamu işlemi / kamuya görüş ve şikâyet.
3. **e-Nabız – e-Okul:** Sağlık verisi / eğitim verisi.
4. **Dijitalleşme – dijital vatandaşlık:** Teknolojik dönüşüm / sorumlu dijital katılım.
5. **Siber zorbalık – sıradan olumsuzluk:** Kasıtlı saldırgan dijital davranış / her aksaklık veya anlaşmazlık.
6. **Mahremiyet – bağımlılık:** Bilginin kontrolü / aşırı kullanım.
7. **Etkin vatandaş – pasif vatandaş:** Sorunu çözmek için başvuru / yalnızca şikâyet edip hiçbir girişimde bulunmama.

Son 2 Dakikalık Tekrar

**İlk 25 saniye:** Dijital vatandaşlık = bilinçli kullanım, hak ve sorumluluk.

**Sonraki 35 saniye:** e-Devlet = kamu; e-Nabız = sağlık; e-Okul = okul kaydı; EBA = ders; CİMER = başvuru.

**Sonraki 20 saniye:** Elif Hanım = tapu randevusu; Ahmet Bey = belediyeye mahalle sorunu bildirimi.

**Sonraki 20 saniye:** Dijital mahremiyet = kim, neyi, kiminle paylaşır? Siber zorbalık = kasıtlı dijital saldırı.

**Son 20 saniye:** Güvenilir yetişkinden destek, şüpheli bağlantıdan kaçınma, ölçülü ekran süresi.

Kendini Kontrol Et

1. e-Okul ile EBA arasındaki görev farkı nedir?
2. CİMER hangi iki anayasal hakkın daha kolay kullanılmasını destekler?
3. Elif Hanım e-Devlet'i hangi iş için kullanmıştır?
4. Ahmet Bey'in dijital başvurusu neden etkin vatandaşlıktır?
5. Bir kişinin fotoğrafını izinsiz paylaşmak neden sakıncalıdır?
6. Tek seferlik bağlantı kopmasının doğrudan siber zorbalık sayılması neden yanlıştır?
7. Siber zorbalıkla karşılaşan öğrenci ilk önce ne yapmalıdır?
8. Teknoloji bağımlılığına karşı kitaptaki iki önlemi say.
9. e-Nabız hangi hakla yakından bağlantılıdır?
10. Dijitalleşmenin bir olumlu, bir olumsuz etkisini belirt.

**Yanıt anahtarı:** 1. Öğrenci kayıtları / ders içerikleri. 2. Dilekçe ve bilgi edinme. 3. Tapu bilgisi, belge ve randevu. 4. Belediye ile uygun kanaldan iletişim kurup çözüm istemesi. 5. Mahremiyeti ve kişisel veri güvenliğini ihlal edebilir. 6. Kasıtlı/saldırgan davranışın işaretlerini taşımayabilir. 7. Ebeveynden veya güvenilen yetişkinden yardım istemek. 8. Ekran süresini sınırlama; kitap, yürüyüş, oyun, aile zamanı. 9. Sağlık. 10. Kolay erişim / veri gizliliği riski (uygun başka örnekler de kabul edilir).