Mutasyon ve Modifikasyon Hızlı Tekrar

Mutasyon ve Modifikasyon – Hızlı Tekrar

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• **Mutasyon her zaman kalıtsal değildir:** vücut hücresinde gerçekleşirse aktarılmaz.
• **Mutasyon her zaman zararlı değildir:** yararlı bitki mutasyonları da olabilir.
• **Modifikasyon DNA yapısını değiştirmez**, genlerin çalışmasını etkiler.
• **Çevre etkisi her zaman modifikasyon değildir:** morötesi ışınlar mutasyona yol açabilir.
• **Karahindiba:** kitapta **ovada kısa, dağda uzun** örneği verilmiştir.

Son Dakika Eşleştirmesi

• **Mutasyon:** orak hücreli anemi, albinoluk, hemofili, Down sendromu, dört boynuzlu keçi, farklı gözlü Van kedisi.
• **Modifikasyon:** çuha çiçeği, arı beslenmesi, Himalaya tavşanı, sporla kas gelişimi, ortanca renginde toprak etkisi, güneşte bronzlaşma, farklı ortamda büyüyen tek yumurta ikizleri.

**Kendine sor:** Değişen DNA'nın yapısı mı, genin işleyişi mi? Üreme hücresinde mi, vücut hücresinde mi?

Son 2 Dakikalık Tekrar

• **Mutasyon = DNA dizilimi veya kromozom değişimi.** Genetik yapıda değişiklik oluşur.
• **Modifikasyon = genlerin işleyişinin çevreyle değişmesi.** DNA yapısı değişmez; kalıtsal değildir.
• **Vücut hücresi mutasyonu** aktarılmaz; **üreme hücresi mutasyonu** aktarılabilir.
• Mutasyonlar **yararlı veya zararlı** olabilir. Etken kaldırılınca oluşmuş mutasyon kendiliğinden silinmez.
• **Çuha çiçeği:** 15–25 °C kırmızı, 30–35 °C beyaz. **Arı:** arı sütü kraliçe, bal/polen işçi.
• **Himalaya tavşanı:** soğuk bölgedeki yeni kıllar koyu/siyah. **Güneş:** bronzlaşma modifikasyon; uzun süre morötesi ışınlara bağlı cilt kanseri mutasyon.

Kendini Kontrol Et

1. DNA'daki nükleotid eksilmesini neden **mutasyon** olarak adlandırıyorum?
2. Vücut hücresinde oluşan mutasyonla üreme hücresinde oluşanın **kalıtım farkını** açıklayabiliyor muyum?
3. Sıcaklığa bağlı çuha çiçeği rengini ve besine bağlı arı farklılaşmasını **modifikasyon** olarak yorumlayabiliyor muyum?
4. **Bronzlaşma** ile **morötesi ışınlara bağlı cilt kanserinin** neden farklı başlıklarda olduğunu söyleyebiliyor muyum?
5. Mutasyonun her zaman zararlı olmadığını ve modifikasyonun yavrulara aktarılmadığını hatırlıyor muyum?