In the Kitchen (Mutfakta) Konu Anlatımı

IN THE KITCHEN – MUTFAKTA

Bu ünitede yemek tariflerindeki işlemleri sırayla anlatmayı, gerekli malzemeleri ve mutfak araçlarını söylemeyi, pişirme süresi ve yöntemi hakkında soru sormayı, bir yemeği sevip sevmediğini veya tercih ettiğini açıklamayı öğrenirsin. Kitabın hedef işlevleri: **describing simple processes**, **expressing preferences** ve **making simple inquiries**.

1. Mutfaktaki işlem fiilleri

• **Boil:** kaynatmak/haşlamak.
• **Chop:** doğramak; **dice:** küp şeklinde doğramak.
• **Bake:** fırında pişirmek; **fry:** yağda kızartmak.
• **Mix:** karıştırmak; **whisk:** çırpmak.
• **Peel:** kabuğunu soymak; **slice:** dilimlemek; **cut:** kesmek.
• **Pour:** dökmek; **add:** eklemek.
• **Crack:** yumurta kırmak; **knead:** hamur yoğurmak.
• **Mash:** ezmek; **grate:** rendelemek.
• **Wash:** yıkamak; **melt:** eritmek; **heat:** ısıtmak.
• **Marinate:** terbiye etmek; **spread:** yaymak; **cover:** üzerini kaplamak.
• **Serve:** servis etmek.

2. Tarifi sıralayan ifadeler

**First** (ilk olarak) → **Second** (ikinci olarak) → **Then** (sonra) → **After that** (ondan sonra) → **Finally** (son olarak). Bu sözcükler yemek tarifi, görsel sıralama ve eksik yönerge tamamlama sorularında belirleyicidir.

**Ingredients** gerekli malzemeler; **recipe** tarif; **process** yapılış süreci; **mixture** karışım; **serve** servis etmek demektir. **What's the next step?** sıradaki işlemi; **What is the last step?** son işlemi sorar.

3. Mutfak araçları

Kitabın görsel eşleştirmesinde **oven** (fırın), **bowl** (kâse), **fork** (çatal), **tablespoon** (yemek kaşığı), **plate** (tabak), **saucepan** (sos tenceresi), **baking tray** (fırın tepsisi), **grater** (rende), **frying pan** (tava), **strainer** (süzgeç), **teaspoon** (çay kaşığı), **whisk** (çırpıcı) bulunur. Tarifin başka bölümünde **loaf tin** (ekmek/kek kalıbı) da kullanılır.

Bir araç sorusunda **grate** (rendelemek) eylemiyle **grater** (rende aleti) ayrımına dikkat et. **Bake** bir pişirme eylemi, **oven** ise kullanılan araçtır.

4. Malzeme miktarları

| Kitaptaki ifade | Örnek | |---|---| | **a cup of** | a cup of milk | | **a tablespoon of** | a tablespoon of flour | | **a glass of** | a glass of water | | **a bowl of** | a bowl of yoghurt | | **a handful of** | a handful of grapes | | **a teaspoon of** | a teaspoon of sugar | | **a bar of** | a bar of chocolate | | **a packet of** | a packet of pasta | | **a pinch of** | a pinch of salt | | **a bunch of** | a bunch of parsley |

Kitabın eşleştirme seçeneklerinde **a can of** de bulunur, ancak görsellerde kullanılmayan fazladan seçenektir. Pişirme sırasında **some**, **a little**, **two tablespoons**, **a teaspoon**, **a glass**, **a packet** gibi ifadelerle miktar anlatılır. “A teaspoon” ile “a tablespoon” aynı ölçü adı değildir.

5. Betty'nin lazanya tarifi

Betty, kuzenleri akşam yemeğine geleceği için ev yapımı yemeği tercih eder; bunu daha sağlıklı bulur. Paylaştığı tarif **lasagna**dır. Malzemelerde **lasagna sheets**, soğan, havuç, iki yeşil biber, kıyma, domates sosu, yağ, iki yemek kaşığı un, tereyağı, bir bardak süt ve tuz yer alır.

**Tarifin işlemleri:**

1. **First:** Sebzeleri doğra.
2. **Second:** Tencereyi ısıtıp yağ koy; doğranmış sebzeler, kıyma, domates sosu ve iki çay kaşığı tuz ekle; yaklaşık **yarım saat** pişir.
3. **Then:** Başka tencerede tereyağını erit; iki yemek kaşığı un ve bir bardak süt ekle. Biraz tuz ekleyip sosu **15 dakika** pişir.
4. **Finally:** Fırın tepsisine kıymalı karışımı koy, üzerine sos yay, lazanya yapraklarıyla kapla; karışım bitene kadar katları tekrarla.
5. Yemeği fırında yaklaşık **30 dakika** pişir ve **ılık/sıcak servis et**.

Burada iki ayrı **30 dakika** vardır: kıymalı karışımın pişmesi ve lazanyanın fırınlanması. Sosun pişme süresi ise **15 dakikadır**. Metinden bilgi seçerken neyin kaç dakika piştiğini ayır.

6. Basit meyve salatası

Kitabın örneğinde **banana** ve **orange** soyulur, küçük parçalara doğranır; **grapes** eklenir, karışımın üzerine **honey** dökülür ve **cold** servis edilir. Bu örnek, kısa bir tarifi “First / Second / Then / After that / Finally” kullanarak yazmayı gösterir.

7. Bianca'nın fırında tavuk tarifi

**Jessica** kızarmış, **crispy** (çıtır) tavuğu sever. **Bianca** ise fırında pişen tavuğu daha **healthy** (sağlıklı) ve **tasty** (lezzetli) bulduğu için tercih eder.

Bianca'nın malzemeleri: tavuk, **iki soğan**, **üç patates**, **iki domates**, mantar, **üç kırmızı biber**, tuz, yağ ve baharat. Özellikle **spices** bu tarifin önemli malzemeleridir.

**First:** Sebzeleri küp şeklinde doğra. **Second:** Tavuğu fırın tepsisine koyup sebzeleri ekle. **Then:** Yağ dök. **After that:** Bir çay kaşığı tuz ve baharatları ekle. Fırını **200°C**'ye ısıtıp tepsiyi yerleştir. **Finally:** Yaklaşık **bir saat** pişir.

Kitabın doğru/yanlış etkinliğinde geçen **180°C ve 30 dakika** bilgisi bu tarif için yanlıştır; doğru bilgi **200°C ve yaklaşık bir saattir**.

8. Patates kızartması ve işlem seçimi

Kitabın yönlendirdiği kızarmış patates anlatımında **peel → wash → slice → pour some oil → fry → add some salt → serve** sırası kullanılır. Yemek tarifindeki görsellerin doğru sırasını bulmak, fiillerin anlamını bilmek kadar önemlidir.

9. Mutton Biryani tarifi ve soru kalıpları

**Naija** adlı konuşmacının sevdiği yemek **Mutton Biryani**dir. Malzemeler **mutton** (koyun eti), soğan, yoğurt, pirinç, az limon suyu ve baharattır. Eti yoğurt ve baharatlarla terbiye eder, pirinci haşlar, eti tepsiye yerleştirip haşlanmış pirinçle örter, üzerine doğranmış soğan koyar. Fırın **180°C**'ye ısıtılır; yemek yaklaşık **40 dakika** pişer.

**What is your favourite food?** (En sevdiğin yemek ne?) **What are the ingredients?** (Malzemeler neler?) **How do you cook it?** (Nasıl pişirirsin?) **What is the next step?** (Sonraki işlem ne?) **Will I cook it in the oven?** (Fırında mı pişireceğim?) **How long should I cook it?** (Ne kadar pişirmeliyim?)

Bu soru ve cevaplar bir tarifi konuşma içinde anlatabilmeni sağlar.

10. Muzlu ekmek ve cevizli ekmek çalışması

**Banana bread** için listelenen malzemeler: iki yumurta, bir bardak süt, iki muz, bir paket kabartma tozu, iki fincan un, bir bardak şeker, tereyağı ve bir bardak su. Verilen tarifte yumurta kırılır, şekerle çırpılır, karışıma su ve tereyağı, doğranmış muz, un ve kabartma tozu eklenir. Karıştırılıp yağlanmış kalıba dökülür, **180°C** fırında yaklaşık **bir saat** pişirilir.

**Walnut bread** için kitap, bir paket maya, iki bardak ılık süt, bir yemek kaşığı şeker, tuz, un ve ceviz malzemelerini vererek öğrenciden işlem basamaklarını kendisinin yazmasını ister. Kitap bu ekmek için hazır, kesin bir işlem sırası vermediğinden soru çözerken verilmemiş aşamalar uydurulmaz.

11. Yemek beğenisi ve tercih açıklama

**Likes:** like, love, **be crazy about** (çok sevmek). **Dislikes:** don't like, dislike, hate, can't stand. **Preferences:** prefer, favourite.

Kitabın örnekleri arasında pirincin **nutritious** (besleyici), tavuklu salatanın **healthy** (sağlıklı), balığın pizzadan daha çok tercih edilmesi (çünkü pizzanın **unhealthy** bulunması), bifteğin **delicious** (lezzetli), taco'nun **too spicy** (fazla baharatlı) bulunması yer alır.

**I prefer eating fish to eating pizza.** ifadesinde tercih edilen **fish**, karşılaştırılan **pizza**dır. “I can't stand…” çok güçlü olumsuz beğeni bildirir. **Tasty** için eş anlamlı kullanımlar: **delicious, yummy, appetising, juicy, rich, flavourful**.

12. Geleneksel tatlılar ve kültür

• **Sophie / Spain / Churros:** Geleneksel tatlıyı lezzetli ve kolay hazırlanır bulur.
• **Andre / France / Crème brûlée:** Karamelize şekerli, kremamsı tadıyla tanınan popüler tatlıyı anlatır.
• **Zeynep / Türkiye / Baklava:** Türkiye'nin geleneksel, lezzetli tatlılarından biridir.
• **Kevin / Belgium / Waffle:** Geleneksel tatlılardan biridir; Kevin taze meyve ve çikolatayla tercih eder.

**Dessert** tatlı, **cuisine** mutfak/yemek kültürü, **traditional** geleneksel, **favourite** en sevilen, **tasty** lezzetli, **restaurant** lokantadır.

13. Yiyecek tercih tablosu

Kitaptaki dört yiyecek: **vegetable soup**, **grilled beef**, **fish and chips**, **spaghetti**. Yüz ifadeleri **hate, like, dislike, love** olarak okunur:

| Kişi | Hate | Dislike | Like | Love | |---|---|---|---|---| | Sarah | Vegetable soup | Fish and chips | Grilled beef | Spaghetti | | Bred | Grilled beef | Spaghetti | Vegetable soup | Fish and chips | | Pete | Spaghetti | Grilled beef | Fish and chips | Vegetable soup | | Katie | Fish and chips | Vegetable soup | Spaghetti | Grilled beef | | Jordan | Grilled beef | Fish and chips | Spaghetti | Vegetable soup |

Bir cümle “Bred **loves fish and chips**” diyorsa tabloyla uyumludur; “Bred loves grilled beef” uyumlu değildir. Kalp gözlü yüzü **love**, gülümseyen yüzü **like**, üzgün yüzü **dislike**, öfkeli yüzü **hate** ile eşleştir.

14. Diğer ünite etkinlikleri

Kitapta Japonya'dan **Kin**, en sevdiği yemek olan **udon noodles** için tavuklu noodle yemeyi sevdiğini anlatır. Görsellerde **fried chicken, mushroom soup, omelette, apple pie, salad, fish** örnekleri vardır. Ünite sonunda kelime bulmacası, sevilen tarifin aşamalarını anlatan bir video hazırlama ve öz değerlendirme bulunur. İlginç bilgi kutusunda bazı fast food restoranlarının dekorasyon ve logolarında **sarı, kırmızı, turuncu** kullandığı; bu renklerin iştah açıcı olduğu belirtilir.

Sık Karıştırılan Noktalar

• **Chop/dice/slice/peel/grate** farklı işlemlerdir: doğrama/küp doğrama/dilimleme/soyma/rendeleme.
• **Tablespoon** ile **teaspoon** aynı değildir.
• **Bake** ve **fry** farklı pişirme yöntemleridir.
• **First** ilk, **finally** son aşamayı gösterir.
• **Bianca baked chicken**, **Jessica fried chicken** tercih eder.
• **Betty lasagna**, **Naija Mutton Biryani** anlatır.
• **Love** ile **like**, **dislike** ile **hate** aynı şiddette değildir.
• Kitapta cevizli ekmek tarifinin adımları öğrenciye bırakılmıştır.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

1. Önce sorunun **ingredient, tool, step, time, cooking method** veya **preference** isteyip istemediğini belirle.
2. İşlem sorularında **first/second/then/after that/finally** kelimeleriyle sırayı takip et.
3. Tarifin sahibi ve yemeğin adını birlikte not et; süreyi başka tariften alma.
4. “How long?” için **minute/hour**, “What are the ingredients?” için **malzeme listesi** ara.
5. Yiyecek tercihleri tablosunda **kişinin satırını** ve **yemeğin sütununu** kesiştir; yüz ifadesini oku.
6. Geleneksel tatlı metinlerinde **ülke–tatlı–kişi** eşleştirmesini kanıta göre yap.

Konu Özeti

In the Kitchen ünitesi işlem fiilleri, sıra belirten bağlaçlar, mutfak araçları ve ölçüler, tarif okuma-yazma, süre ve malzeme sorgulama, yiyecek tercihleri, geleneksel tatlılar ve tercih tablosu yorumlamayı kapsar.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

• Basit bir yemek tarifindeki malzeme, araç ve işlem sırasını anlayabilmek.
• “First–Finally” kalıplarıyla kısa bir yemek tarifi anlatabilmek.
• Pişirme yöntemi, süre ve malzemeler hakkında soru sorup yanıtlayabilmek.
• Bir yemeğe ilişkin olumlu/olumsuz beğeniyi ve tercihi açıklayabilmek.
• Metin, görsel ve tabloda verilen yemeğe ilişkin bilgileri yorumlayabilmek.