TYT Felsefe Felsefenin Konusu ve Özellikleri Çalışma Notu

Felsefenin Konusu ve Özellikleri – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu; felsefenin anlamını, felsefi düşüncenin özelliklerini ve felsefenin diğer alanlarla ilişkisini sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Felsefe Nedir?

Felsefe kelimesi:

Philo → sevgi

Sophia → bilgelik

Philosophia → bilgelik sevgisi

1. Filozof

Filozof:

• Merak eder. • Soru sorar. • Kuşku duyar. • Eleştirir. • Gerekçe arar. • Kavramları sorgular.

1. Felsefenin Ortaya Çıkışı

Sistemli felsefi düşüncenin başlangıcı genellikle:

MÖ 6. yüzyıl → Antik Yunan

olarak kabul edilir.

Temel değişim:

Mitolojik açıklama → akla dayalı açıklama

1. Felsefenin Konuları

• Varlık • Bilgi • Ahlak • Sanat • Din • Siyaset • Bilim

1. Felsefi Soru

Felsefi sorular genellikle:

• Genel • Kavramsal • Tartışmaya açık • Sorgulayıcı • Akıl yürütme gerektiren

sorulardır.

1. Merak

Bilme isteğidir.

“Neden?”

“Nasıl?”

sorularının temelinde merak vardır.

1. Şaşma

Alışılmış görünen bir şeyi yeniden ve farklı biçimde sorgulamaktır.

1. Kuşku

Bir bilginin doğruluğunu hemen kabul etmeyip sorgulamaktır.

1. Sorgulayıcı Olma

Felsefe:

• Bilgiyi • İnancı • Değeri • Kavramı • Varsayımı

sorgular.

1. Eleştirel Olma

Bir görüşün güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirmektir.

1. Rasyonel Olma

Akla ve mantığa dayanmadır.

1. Tutarlı Olma

Düşüncelerin kendi içinde çelişmemesidir.

1. Sistemli Olma

Düşüncelerin düzenli ve bağlantılı bir bütün oluşturmasıdır.

1. Refleksif Olma

Düşünmenin kendisini düşünce konusu yapmaktır.

Örnek:

“Bu bilgiyi nasıl biliyorum?”

1. Birikimli Olma

Filozoflar önceki düşüncelerden yararlanır.

• Eleştirir. • Geliştirir. • Yeni yorum getirir.

1. Evrensel Olma

Felsefenin birçok sorusu tüm insanlığı ilgilendirir.

Örnek:

• Özgürlük nedir? • Adalet nedir? • İnsan nasıl yaşamalıdır? • Bilgi mümkün müdür?

1. Özgür Düşünce

Felsefe:

• Soru sormaya • Eleştirmeye • Farklı görüş geliştirmeye

açıktır.

Sorgulamadan kabul etmek felsefi tutuma uygun değildir.

1. Felsefede Farklı Görüşler

Aynı probleme farklı filozoflar farklı cevaplar verebilir.

1. Temellendirme

Bir görüşün neden doğru veya kabul edilebilir olduğunu gerekçelerle açıklamaktır.

1. Argüman

Bir görüşü destekleyen gerekçeli düşünceler bütünüdür.

Temel yapı:

Öncüller → Sonuç

1. Felsefe ve Bilim

Bilim:

• Deney • Gözlem • Ölçüm

Felsefe:

• Kavramsal sorgulama • Akıl yürütme • Gerekçelendirme

1. Felsefe ve Din

Din:

• İnanç • Vahiy • Kutsal kaynaklar

üzerinden açıklamalar sunabilir.

Felsefe:

Akıl yoluyla sorgular.

Ortak konular:

• Tanrı • İnsan • Evren • Ahlak

1. Felsefe ve Sanat

Sanat:

• Duygu • Hayal gücü • Estetik ifade

Felsefe:

• Kavram • Akıl yürütme • Sorgulama

üzerinden ilerler.

1. Felsefenin Bireysel İşlevleri

• Eleştirel düşünme • Sorgulama • Önyargıları fark etme • Görüşleri temellendirme • Farklı düşünceleri anlama

1. Felsefenin Toplumsal İşlevleri

• Özgür düşünceyi destekler. • Hoşgörüyü geliştirebilir. • Farklı görüşlerin tartışılmasını sağlar. • İnsan hakları ve demokrasi düşüncesine katkı sağlayabilir.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Felsefe → bilgelik sevgisi. • Merak → bilme isteği. • Şaşma → alışılmış olanı yeniden sorgulama. • Kuşku → doğruluğu sorgulama. • Eleştirellik → olumsuzlamak değildir. • Rasyonellik → akla dayanma. • Tutarlılık → çelişmeme. • Sistemlilik → düzenli düşünce bütünü. • Refleksiflik → düşünme üzerine düşünme. • Birikimlilik → önceki düşüncelerden yararlanma. • Evrensellik → tüm insanlığı ilgilendiren problemler. • Temellendirme → görüş + gerekçe. • Bilim → deney-gözlem. • Felsefe → kavramsal sorgulama. • Felsefede farklı cevaplar bulunabilir. • Farklı cevap → gerekçesizlik değildir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Felsefe → bilgelik sevgisi

Filozof → sorgular

Merak → bilme isteği

Şaşma → alışılmışı yeniden sorgulama

Kuşku → doğruluğu sorgulama

Eleştirellik → değerlendirme

Rasyonellik → akıl

Tutarlılık → çelişmeme

Sistemlilik → düzenli bütün

Refleksiflik → düşünme üzerine düşünme

Birikimlilik → önceki düşünceler

Evrensellik → genel insan problemleri

Temellendirme → görüş + gerekçe

Bilim → deney + gözlem

Felsefe → kavram + akıl yürütme