TYT Türkçe Yazım Kuralları Konu Anlatımı

Yazım Kuralları

Yazım kuralları; kelimelerin, eklerin, özel adların, sayıların ve kısaltmaların doğru biçimde yazılmasını düzenler.

TYT’de yazım kuralları soruları çoğunlukla yanlış yazılmış sözcüğü veya cümleyi bulmaya dayanır. Bu nedenle kuralları ezberlemek kadar sözcüğün cümledeki görevini doğru belirlemek de önemlidir.

1. Büyük Harflerin Kullanımı

Cümleler büyük harfle başlar.

1. Özel Adların Yazımı

Kişi, şehir, ülke, kıta, kurum ve benzeri özel adlar büyük harfle başlar.

1. Kişi Adları ve Soyadları

Kişi adları ve soyadları büyük harfle başlar.

Kişi adlarından önce ve sonra kullanılan saygı sözleri, unvanlar ve meslek adları özel adın parçası durumundaysa büyük harfle başlayabilir.

1. Yer Adları

Ülke, şehir, ilçe, mahalle, cadde, sokak, dağ, deniz, göl gibi özel yer adları büyük harfle başlar.

1. Kurum ve Kuruluş Adları

Kurum, kuruluş, kurul ve işletme adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.

1. Kitap, Dergi ve Gazete Adları

Kitap, dergi ve gazete adlarının özel ad niteliğindeki kelimeleri büyük harfle başlar.

1. Millet, Dil ve Devlet Adları

Millet, boy, topluluk ve dil adları büyük harfle başlar.

1. Din ve Mezhep Adları

Din ve mezhep adları büyük harfle başlar.

1. Tarihî Olay ve Dönem Adları

Belirli tarihî olayların ve dönemlerin adları büyük harfle başlar.

1. Gün ve Ay Adları

Belirli bir tarih bildiren gün ve ay adları büyük harfle başlar.

Belirli bir tarih bildirmiyorsa küçük harfle yazılır.

1. Yön Adlarının Yazımı

Yön bildiren sözcükler genel anlamda kullanıldığında küçük harfle yazılır.

Belirli bir bölge veya kültürü karşılayan özel ad niteliğinde kullanıldığında büyük harfle başlayabilir.

1. “de / da” Bağlacının Yazımı

Bağlaç olan “de / da” ayrı yazılır.

1. Bulunma Hâl Eki “-de / -da”

Bulunma hâl eki sözcüğe bitişik yazılır.

Sert ünsüzlerden sonra “-te / -ta” biçimine dönüşebilir.

1. “de / da” Bağlacı Nasıl Bulunur?

1. “ki” Bağlacının Yazımı

Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır.

1. Bitişik Yazılan “-ki”

Sıfat veya zamir yapan “-ki” sözcüğe bitişik yazılır.

1. Bitişik Yazılan Bazı Kalıplaşmış “ki”ler

Bazı sözcüklerde “ki” kalıplaşarak birleşik yazılır.

1. Soru Eki “mi / mı / mu / mü”

Soru eki her zaman ayrı yazılır.

1. “mi” Sadece Soru Anlamı Vermez

“mi” bazı cümlelerde zaman veya pekiştirme anlamı da oluşturabilir ancak yine ayrı yazılır.

1. Özel Adlara Gelen Çekim Ekleri

Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

1. Özel Adlara Gelen Yapım Ekleri

Özel adlara gelen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.

1. Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Ekler

Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

1. Kısaltmaların Yazımı

Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları genellikle büyük harfle ve noktasız yazılır.

Bazı gelenekleşmiş kısaltmalarda nokta kullanılabilir.

1. Kısaltmalara Gelen Ekler

Kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

1. Sayıların Yazımı

Sayılar rakamla veya yazıyla gösterilebilir.

Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır.

1. Sıra Sayılarının Yazımı

Sıra sayıları rakamla gösterildiğinde rakamdan sonra nokta konabilir.

Ya da kesme işaretinden sonra sıra sayı eki getirilebilir.

1. Üleştirme Sayılarının Yazımı

Üleştirme sayıları yazıyla yazılır.

1. Saatlerin Yazımı

Saatler rakamla gösterilebilir.

Saatlere gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.

1. Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bazı birleşik kelimeler bitişik, bazıları ayrı yazılır.

Bu bölüm TYT’de sık sorulur.

1. Bitişik Yazılan Bazı Kelimeler

1. Ayrı Yazılan Bazı Kelimeler

1. Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller

“etmek, olmak, eylemek” yardımcı fiilleriyle kurulan yapılarda ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır.

Ses olayı gerçekleşirse bitişik yazılır.

1. Kurallı Birleşik Fiiller

Yeterlik, tezlik, süreklilik ve yaklaşma fiilleri bitişik yazılır.

1. İkilemelerin Yazımı

İkilemeler ayrı yazılır.

1. Pekiştirmeli Sözcüklerin Yazımı

Pekiştirmeli sözcükler bitişik yazılır.

1. “Her” ile Kurulan Sözcükler

Bazı yapılarda ayrı yazılır.

Bazı kalıplaşmış sözcükler ise bitişiktir.

1. “Bir” ile Kurulan Sözcükler

1. “Hiçbir” ve “Hiçbir Şey”

1. “Bugün” Sözcüğü

“Bugün” zaman anlamında tek kelime olarak bitişik yazılır.

1. “Art Arda” ve “Yan Yana”

1. Kelimelerin Satır Sonunda Bölünmesi

Kelime satır sonunda hecelerine göre bölünür.

1. Kesme İşaretinin Kullanımı

Kesme işareti özel adlara ve bazı kısaltmalara gelen ekleri ayırmada kullanılır.

Ancak kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

1. Yazım Yanlışı Sorularında Yöntem

1. “de / da” İçin Hızlı Kontrol

1. “ki” İçin Hızlı Kontrol

1. “mi” İçin Hızlı Kontrol

1. Sık Karıştırılan Kelimeler

1. TYT’de Sık Sorulan Yazım Kuralları

Sık Karıştırılan Noktalar

• Bağlaç olan “de / da” ayrı yazılır. • Bulunma hâl eki “-de / -da” bitişik yazılır. • Bağlaç “de / da” sertleşerek “te / ta” olmaz. • Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır. • Sıfat ve zamir yapan “-ki” bitişik yazılır. • Soru eki “mi” her zaman ayrı yazılır. • Özel adlara gelen çekim ekleri kesmeyle ayrılır. • Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. • “Şey” daima ayrı yazılır. • “Birçok, birkaç, hiçbir” bitişik yazılır. • İkilemeler ayrı yazılır. • Pekiştirmeli sözcükler bitişik yazılır. • Yardımcı fiille kurulan yapılarda ses olayı oluşursa sözcükler bitişik yazılır.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

1. Önce soru kökünün “doğrudur / yanlıştır” kısmına dikkat et.
2. “de / da” gördüğünde bağlaç mı ek mi olduğunu belirle.
3. “ki” gördüğünde cümleleri mi bağlıyor, bir ismi mi niteliyor kontrol et.
4. “mi” ekinin ayrı yazılıp yazılmadığına bak.
5. Özel adlara gelen ekleri kontrol et.
6. Kurum adlarında kesme işareti kullanılıp kullanılmadığına bak.
7. Birleşik kelimeleri tek tek incele.
8. “şey, birçok, birkaç, hiçbir, art arda, yan yana” gibi sık sorulan yazımları kontrol et.

Konu Özeti

Bağlaç de / da: Ayrı yazılır.

Bulunma eki -de / -da: Bitişik yazılır.

Bağlaç ki: Ayrı yazılır.

Sıfat/zamir yapan -ki: Bitişik yazılır.

Soru eki mi: Ayrı yazılır.

Özel ad + çekim eki: Kesme kullanılır.

Kurum adı + ek: Kesme kullanılmaz.

Şey: Ayrı yazılır.

birçok: Bitişik

birkaç: Bitişik

hiçbir: Bitişik

pek çok: Ayrı

art arda: Ayrı

yan yana: Ayrı

İkilemeler: Ayrı

Pekiştirmeler: Bitişik