TYT Türkçe Zamirler Konu Anlatımı

Zamirler

İsimlerin yerini tutan sözcüklere ve bazı eklere zamir (adıl) denir.

TYT’de zamir sorularında özellikle kişi zamirleri, işaret zamiri-sıfat ayrımı, belgisiz zamirler, soru zamirleri, dönüşlülük zamiri, ilgi zamiri “-ki” ve iyelik zamirleri önemlidir.

1. Zamir Nedir?

Bir ismi tekrar etmek yerine onun yerini tutan sözcük veya eklere zamir denir.

1. Zamir Türleri

Zamirler şu başlıklarda incelenir:

• Kişi zamirleri • İşaret zamirleri • Belgisiz zamirler • Soru zamirleri • Dönüşlülük zamiri • İlgi zamiri • İyelik zamiri

1. Kişi Zamirleri

İnsan isimlerinin yerini tutan zamirlerdir.

ben sen o biz siz onlar

1. tekil kişi → ben
2. tekil kişi → sen
3. tekil kişi → o
4. çoğul kişi → biz
5. çoğul kişi → siz
6. çoğul kişi → onlar

1. Kişi Zamirleri Çekim Eki Alabilir

1. “O” Sözcüğü

“O” sözcüğü farklı görevlerde kullanılabilir.

1. İşaret Zamiri

Varlıkların isimlerini söylemeden onları işaret yoluyla karşılayan zamirlerdir.

Başlıca örnekler:

bu şu o bunlar şunlar onlar öteki beriki

1. İşaret Zamiri – İşaret Sıfatı Ayrımı

1. “Şu” Sözcüğü

1. Belgisiz Zamir

İsimlerin yerini kesinlik bildirmeden tutan zamirlerdir.

Başlıca belgisiz zamirler:

biri birisi bazıları birkaçı birçoğu çoğu hepsi herkes kimse hiçbiri kimileri tümü

1. Belgisiz Zamir – Belgisiz Sıfat Ayrımı

1. “Herkes”, “Kimse”, “Biri”

Bu sözcükler kişi isimlerinin yerini belirsiz biçimde tuttukları için belgisiz zamirdir.

1. “Hepsi” ve “Hiçbiri”

“Hepsi” ve “hiçbiri” isimlerin yerini tuttuğu için belgisiz zamirdir.

1. Soru Zamiri

İsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir.

Başlıca örnekler:

kim ne hangisi kaçı neresi

1. Soru Zamiri – Soru Sıfatı Ayrımı

1. “Kim” Sözcüğü

“Kim” bir kişinin adını soru yoluyla karşılar.

1. “Ne” Sözcüğü

1. Dönüşlülük Zamiri

“Kendi” sözcüğü dönüşlülük zamiridir.

1. Dönüşlülük Zamirinin Çekimi

Hâl eki de alabilir:

1. Dönüşlülük Zamiriyle Pekiştirme

ben → kişi zamiri

kendim → dönüşlülük zamiri

“Kendim” özneyi pekiştirir.

1. İlgi Zamiri “-ki”

Daha önce söylenmiş bir ismin yerini tutan “-ki” ekine ilgi zamiri denir.

seninki → senin kalemin

“-ki” söylenmeyen “kalem” sözcüğünün yerini tutmuştur.

1. İlgi Zamiri Örneği

onlarınki → onların evi

“-ki” → “ev” isminin yerini tutar.

1. İlgi Zamiri – Bağlaç “ki”

1. İlgi Zamiri – Sıfat Yapan “-ki”

1. İyelik Zamiri

Bir varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren iyelik ekleri, okul dil bilgisinde iyelik zamiri olarak da adlandırılır.

“Kalemim” sözcüğündeki “-im”, kalemin konuşana ait olduğunu gösterir.

1. İyelik Ekleri

1. tekil kişi → -ım / -im / -um / -üm

1. tekil kişi → -ın / -in / -un / -ün

1. tekil kişi → -ı / -i / -u / -ü; ünlüden sonra -sı / -si / -su / -sü

1. çoğul kişi → -ımız / -imiz / -umuz / -ümüz

1. çoğul kişi → -ınız / -iniz / -unuz / -ünüz

1. çoğul kişi → -ları / -leri

1. İyelik Eki – Belirtme Hâl Eki Ayrımı

1. Zamirler Çekim Eki Alabilir

Zamirler isimlerin yerini tuttukları için isim çekim eklerini alabilir.

1. Kişi Zamiri – İyelik Zamiri Ayrımı

1. Zamir – Sıfat Ayrımı

1. “Bazı” – “Bazıları”

1. “Birkaç” – “Birkaçı”

1. Bir Cümlede Birden Fazla Zamir Bulunabilir

ben → kişi zamiri

bunu → işaret zamiri

ona → bağlama göre kişi zamiri

1. Zamirlerin Cümledeki Görevleri

Zamirler isimlerin yerini tuttukları için isimlerin üstlenebildiği cümle ögesi görevlerini üstlenebilir.

Özne:

Nesne:

Yer tamlayıcısı:

1. Zamiri Bulmanın En Kolay Yolu

1. TYT’de Sık Sorulan Zamir Kalıpları

Sık Karıştırılan Noktalar

• Zamir ismin yerini tutar; sıfat ismi niteler veya belirtir. • “Bu, şu, o” her zaman zamir değildir. • “O” insanın yerini tutuyorsa kişi zamiri olabilir. • “O kitap” yapısında “o” işaret sıfatıdır. • “Bu benim.” cümlesinde “bu” işaret zamiridir. • “Bazı öğrenciler”de “bazı” sıfat; “bazıları” zamirdir. • “Hangi kitap?”ta “hangi” sıfat; “hangisi?” zamirdir. • “Kaç öğrenci?”de “kaç” sıfat; “kaçı?” zamirdir. • “Kendi” dönüşlülük zamiridir. • İlgi zamiri “-ki” bir ismin yerini tutar. • Bağlaç “ki” ile ilgi zamiri “-ki” karıştırılmamalıdır. • İyelik eki ile belirtme hâl eki aynı biçimde görünebilir. • Zamir türü ile cümle ögesi aynı şey değildir.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

1. Zamir olduğu düşünülen sözcüğün hangi ismin yerini tuttuğunu belirle.
2. Yanında isim varsa önce sıfat olup olmadığını kontrol et.
3. “Bu, şu, o” için ismin açıkça bulunup bulunmadığına bak.
4. “O” sözcüğünde insanı karşılıyorsa kişi zamirini düşün.
5. Belirsiz bir varlığın yerini tutuyorsa belgisiz zamiri kontrol et.
6. Soru sözcüğü ismin yerini tutuyorsa soru zamirini düşün.
7. “Kendi” sözcüğünde dönüşlülük zamirini kontrol et.
8. “-ki” bir ismin yerini tutuyorsa ilgi zamiridir.
9. “-ı/-i/-u/-ü” eklerinde iyelik-belirtme ayrımını cümlenin anlamıyla yap.

Konu Özeti

Kişi zamiri: ben, sen, o, biz, siz, onlar

İşaret zamiri: bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar

Belgisiz zamir: biri, bazıları, birkaçı, birçoğu, herkes, kimse, hepsi, hiçbiri

Soru zamiri: kim, ne, hangisi, kaçı, neresi

Dönüşlülük zamiri: kendi

İlgi zamiri: -ki

İyelik zamiri: aitlik bildiren iyelik ekleri