TYT Kimya Doğa ve Kimya Hızlı Tekrar

Doğa ve Kimya – Hızlı Tekrar

Bu bölüm Doğa ve Kimya konusunu sınavdan hemen önce hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

Su

Polar çözücü.

İyonik ve polar maddeleri çözebilir.

Sert Su

Ca²⁺

Mg²⁺

Kireçlenme.

Sabun zor köpürebilir.

Su Arıtımı

Çöktürme → katıları çöktür

Filtrasyon → partikülleri süz

Dezenfeksiyon → mikroorganizma azalt

Hava Kirleticileri

CO → toksik

SO₂ → asit yağmuru

NOx → asit yağmuru

CO₂ → sera

CH₄ → sera

CFC → ozon

Sera Etkisi

Doğal olarak vardır.

Aşırı güçlenmesi küresel ısınmaya katkı sağlar.

Asit Yağmuru

SO₂ / NOx

→ asidik bileşikler

→ toprak/su pH düşüşü

Ozon

Stratosferde UV’yi soğurur.

CFC → ozon azalması.

Toprak Kirliliği

Pestisit

Ağır metal

Aşırı gübre

Sanayi atığı

Ötrofikasyon

N/P ↑

→ alg ↑

→ ayrışma ↑

→ O₂ ↓

Atık Yönetimi

Azalt

Yeniden kullan

Geri dönüştür

Bertaraf et

Yeşil Kimya

Daha az:

• zararlı madde,
• atık,
• enerji tüketimi.

Daha fazla:

• verim,
• güvenlik,
• sürdürülebilirlik.

Geçmiş TYT Kalıpları

• su sertliği
• hava kirleticileri
• sera etkisi
• asit yağmuru
• ozon tabakası
• ötrofikasyon
• geri dönüşüm
• yeşil kimya

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Sert su ≠ kirli su.
• CO toksik, CO₂ sera gazı.
• SO₂/NOx asit yağmuru.
• CFC ozon.
• N/P ötrofikasyon.
• Yeniden kullanım geri dönüşüm değildir.
• Sera etkisi tamamen zararlı değildir; aşırı güçlenmesi sorundur.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Ca/Mg → sertlik

CO → zehirlenme

CO₂/CH₄ → sera

SO₂/NOx → asit yağmuru

CFC → ozon

N/P → ötrofikasyon

Alg ↑ → O₂ ↓

Azalt → yeniden kullan → geri dönüştür

Yeşil kimya → az atık, az enerji, güvenli süreç