TYT Kimya Karışımlar Hızlı Tekrar

Karışımlar – Hızlı Tekrar

Saf Madde – Karışım

Saf madde → element, bileşik.

Karışım → homojen, heterojen.

Homojen Karışım

Tek faz → çözelti.

Hava, tuzlu su, kolonya, çelik, pirinç (alaşım).

Heterojen Karışım

Süspansiyon → katı + sıvı.

Emülsiyon → sıvı + sıvı.

Aerosol → gaz içinde katı veya sıvı.

Kolloid

Çökmez.

Süzgeçten geçer.

Tyndall etkisi gösterir.

Çözünme

Şeker veya tuz çözünmesi → fiziksel.

Zn + HCl → kimyasal.

Benzer benzeri çözer.

Çözünme Hızı ve Çözünürlük

Hız → karıştırma, ısıtma, toz hâline getirme.

Çözünürlük → sıcaklık, basınç (gaz), madde cinsi.

Katı → çoğunlukla sıcaklıkla artar.

Gaz → sıcaklıkla azalır, basınçla artar.

Doymuş Çözelti

Dipte katı varsa → doymuş.

Doymuş çözeltiye aynı sıcaklıkta eklenen madde çözünmez.

Doygun çözelti % = S / (100 + S) × 100

Derişim Formülleri

Kütlece % = çözünen / çözelti × 100

Hacimce % = çözünen hacmi / çözelti hacmi × 100

ppm = mg çözünen / kg çözelti

%1 = 10 000 ppm

m = d × V

Seyreltme – Derişikleştirme

Su ekleme → çözünen sabit.

Su buharlaştırma → çözünen sabit.

Madde ekleme → çözünen ve çözelti artar.

Karıştırma

m₁%₁ + m₂%₂ = (m₁ + m₂)%son

Kaynama ve Donma

Çözünen eklenince kaynama noktası yükselir, donma noktası düşer.

Ayırma Yöntemleri

Ayıklama → elle.

Eleme → tanecik boyutu.

Mıknatıs → demir.

Süzme → katı – sıvı.

Ayırma hunisi → yağ – su.

Buharlaştırma → çözünen katı.

Kristallendirme → çözünürlük farkı.

Basit damıtma → tuzlu sudan saf su.

Ayrımsal damıtma → alkol – su.

Kromatografi → boyalar.

Geçmiş TYT Kalıpları

• saf madde – karışım
• ısınma grafiği
• homojen – heterojen
• süspansiyon – emülsiyon – kolloid
• çözünme hızı – çözünürlük
• doymuş çözelti ve çöken madde
• derişim hesabı
• seyreltme – karıştırma
• ayırma yöntemleri

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Karıştırma çözünürlüğü artırmaz.
• Doymuş ≠ derişik.
• Payda çözelti kütlesidir.
• Süspansiyon katı – sıvı, emülsiyon sıvı – sıvı.
• Gazlarda sıcaklık artınca çözünürlük azalır.
• Metalin asitte çözünmesi kimyasaldır.
• Çözünen eklemede pay ve payda artar.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Saf madde → sabit sıcaklık Homojen → tek faz Süspansiyon → katı + sıvı Emülsiyon → sıvı + sıvı Kolloid → Tyndall Karıştırma → hız Gaz → sıcaklık artarsa çözünürlük azalır %m = çözünen/çözelti×100 ppm = mg/kg Seyreltme → çözünen sabit Ayırma → farklı özellik