Konu Anlatımı / Ders Notu
YDT Rusça Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları Ders Notu
YDT Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları dil bilgisi tabloları ve sınav notları.
YDT Rusça – Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları: Ders Notu
Temel Şablon
Rusçada kişisiz durum cümleleri «Мне холодно», «Здесь темно», «Детям интересно» biçiminde kurulur. Deneyim sahibi çoğu zaman yönelme hâlindedir: мне, тебе, ему, ей, нам, вам, им. Geçmiş zaman «было», durum değişimi «стало» ile anlatılır. Olumsuz yokluk «нет, не было, не будет + ilgi hâli» şeklindedir.
Kiplik Sözcükleri
| Yapı | Temel anlam | Örnek | |---|---|---| | нужно / надо | gerek | Мне нужно уйти | | необходимо | zorunlu | Необходимо проверить | | следует | önerilir / gerekir | Следует учитывать | | можно | izin / olanak var | Здесь можно читать | | нельзя | yasak / olanaksız | Здесь нельзя курить | | разрешено | izin verilmiş | Разрешено фотографировать | | запрещено | yasaklanmış | Запрещено входить | | пора | vakti geldi | Нам пора идти |
Bu yapılar çoğu zaman mastar ister. «Можно читать» doğrudur; «можно читают» aynı yapının devamı olamaz.
«Нужен / нужна / нужны» ile «нужно»
«Мне нужен словарь», «Мне нужна помощь», «Мне нужны документы» cümlelerinde sıfat-yüklem isimle uyumludur. «Мне нужно учиться» ve «Нужно соблюдать правила» yapılarında bir eylemin gerekliliği vardır; «нужно» kişisiz kalır. Aynı karşıtlık «необходим / необходима / необходимы» ile «необходимо + mastar» için de geçerlidir.
Mecburiyet ve Başarı
**Приходится**: «Мне приходится работать по выходным» – tekrar eden/durumsal mecburiyet. **Пришлось**: «Ей пришлось уехать» – geçmişte zorunlu kaldı. **Удаётся**: «Мне удаётся справляться» – şu anda veya tekrar tekrar başarı sağlıyorum. **Удалось**: «Нам удалось найти решение» – başarı elde edildi. **Не удалось**: «Им не удалось прийти» – gerçekleştiremediler. **Довелось**: «Мне довелось выступить» – deneyim/fırsat oluştu. Bu geçmiş yapılarında «мне/ей/нам» cinsiyeti ve sayıyı değiştirip «удался/пришла» biçimine dönüştürmez.
Durum Bildiren Sözcükler
«Холодно, жарко, темно, светло, трудно, легко, весело, грустно, радостно, страшно, интересно, понятно». «Вчера мне было трудно» ile «сегодня мне трудно» farklı zamanlıdır. «Стало страшно» duygunun başlamasını, «было страшно» geçmişteki durumunu belirtir. «Темнеет» ve «похолодало» hava durumunu kişisiz fiillerle anlatır.
Yokluk ve İmkânsızlık
«Нет времени», «Не было света», «Не будет занятий», «Не осталось сил». İsimler ilgi hâlindedir. «Невозможно сосредоточиться», «Нельзя обойтись без разрешения» eylemin imkânsız olduğunu bildirir. Yasağa dayanıyorsa «нельзя/запрещено», teknik imkânsızlığa dayanıyorsa «невозможно» daha belirgindir.
Olumsuz Zamir-Zarflar
- «Некому поручить»: görev verilecek kişi yok.
- «Нечего читать»: okunacak şey yok.
- «Негде ночевать»: konaklanacak yer yok.
- «Некогда обедать»: yemek için vakit yok.
- «Незачем спорить»: tartışmak için gerekçe yok.
Bu sözcükler birbirinin yerine kullanılamaz. Yer, zaman, kişi, nesne ve amaç ayrımını cümledeki ipucuyla eşleştir.
Kısa Çözümler
**1.** «Вчера Марии ---- подготовить доклад». Zorunda kaldıysa «пришлось», yapmayı başarabildiyse «удалось». **2.** «Из-за тумана ---- указателей». «Не было видно» yapısında «указателей» ilgi hâlidir. **3.** «Завтра у нас ---- занятий». Gelecekte yokluk «не будет» ile kurulur. **4.** «Мне ---- прочитать отчёт». Mastarlı gereklilik için «нужно», «нужна» değil. **5.** «После дождя ---- холодно». Durum değişimi «стало» ile anlatılır.
Kısa Özet
- Kişisiz yapıda yalın özne yoktur; deneyim sahibi sıklıkla yönelme hâlindedir.
- «Нужно/надо/необходимо/следует/можно/нельзя» çoğu zaman mastarla kullanılır.
- «Нужна книга» isimle uyum; «нужно прочитать» kişisiz mastarlı gerekliliktir.
- «Пришлось» mecbur kaldı; «удалось» başardı; «не удалось» başaramadı.
- Yokluk: нет / не было / не будет + ilgi hâli.
- Olumsuz sözcükler: некому kişi, нечего nesne, негде yer, некогда zaman, незачем amaç.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YDT Rusça Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YDT Rusça Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YDT Rusça Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YDT Rusça Kişisiz Cümleler ve Kiplik Yapıları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.