Konu Anlatımı / Ders Notu
YÖKDİL Almanca Cümle Yapıları ve Yan Cümleler Ders Notu
Almanca ana cümle, yan cümle, dolaylı soru, ilgi zamiri, fiil sırası ve edatlı yapıların tablolu ders notu.
YÖKDİL Almanca Sosyal Bilimler – Cümle Yapıları ve Yan Cümleler Ders Notu
Bu ders notunda Almanca akademik bir metnin iskeletini bulmaya yarayan bağlaç, fiil konumu ve ilgi zamiri kuralları bir araya getirilmiştir. Uzun cümlede esas amaç bütün bilinmeyen kelimeleri çözmek değil, hangi sözcüğün hangi cümleyi yönettiğini belirlemektir.
1. Bağlaçların işlev ve fiil sırası tablosu
| Yapı | Temel anlam | Dil bilgisel sonuç | |---|---|---| | dass | ...-diğini, bildirim | Yan cümle, fiil sonda | | ob | ...-ip ...-mediği | Belirsiz dolaylı soru, fiil sonda | | weil / da | çünkü / -dığı için | Neden yan cümlesi | | obwohl | -e rağmen | Ödünleme yan cümlesi | | nachdem | ...-dikten sonra | Önce tamamlanan olay | | bevor | ...-meden önce | Sonraki olaydan önce | | während | -iken, sırasında | Eşzamanlılık / karşılaştırma | | damit | -mesi için | Amaç yan cümlesi | | um ... zu | -mek için | Amaç mastar grubu | | sodass | böylece, bunun sonucunda | Sonuç yan cümlesi | | so ... dass | öyle ... ki | Sonuç çift yapısı | | indem | ...-erek | Yöntem yan cümlesi | | ohne dass | ...-meksizin | Çekimli yan cümle | | ohne ... zu | ...-meden | Mastar grubu |
*Denn* ana cümle bağlar; *deshalb* ve *trotzdem* ana cümle zarfıdır. Bu üçü fiili weil veya obwohl gibi sona taşımaz.
2. Doğru–yanlış dizim karşılaştırması
- **Doğru:** *Weil das Geld fehlte, verschob die Stadt den Bau.*
**Yanlış:** *Weil das Geld fehlte, die Stadt verschob den Bau.*
- **Doğru:** *Der Bericht zeigt, dass die Zahl gesunken ist.*
**Yanlış:** *Der Bericht zeigt, dass ist die Zahl gesunken.*
- **Doğru:** *Sie fragte, wann die Sitzung beginnen würde.*
**Yanlış:** *Sie fragte, wann würde die Sitzung beginnen.*
- **Doğru:** *Das Amt erläuterte, wie die Akten gespeichert wurden.*
**Yanlış:** *Das Amt erläuterte, wie wurden die Akten gespeichert.*
- **Doğru:** *Die Expertin sagte, die Unterlagen seien geprüft worden.*
**Yanlış:** *Die Expertin sagte, die Unterlagen werden geprüft worden.*
3. İlgili cümle ve zamirler
İlgi cümlesi öncül ismi niteleyen yan cümledir. Zamir, öncülün cinsiyet/sayısını alır ama hâli ilgi cümlesindeki görevine göre seçilir.
| Öncül | Yapı | Neden? | |---|---|---| | die Stellungnahmen (çoğul) | *..., die gestern eingingen* | Nominativ çoğul | | das Archiv (nötr tekil) | *..., das seit 1998 besteht* | Nominativ nötr | | die Kriterien (çoğul) | *..., nach denen ...* | Nach + Dativ çoğul | | die Dokumente (çoğul) | *..., mit denen ...* | Mit + Dativ çoğul | | das Projekt (nötr) | *..., an dem ...* | Sich beteiligen an + Dativ | | die Richtlinie (dişil) | *..., auf die ...* | Sich stützen auf + Akkusativ | | die Studie (dişil) | *..., auf der ...* | Beruhen auf + Dativ | | die Verfasserin (dişil) | *..., deren Beitrag ...* | Aitlik Genitiv | | der Bericht (eril) | *..., dessen Veröffentlichung ...* | Aitlik Genitiv | | die Akten (çoğul) | *..., deren Herkunft ...* | Aitlik Genitiv |
*Deren* dişil tekil ve çoğul; *dessen* eril/nötr tekil öncüller için kullanılır. Sonrasındaki ismin cinsiyetine bakıp seçim yapmak en yaygın hatalardandır.
4. Edatları fiille birlikte öğren
*Sich beteiligen an*, *scheitern an*, *sich stützen auf*, *beruhen auf*, *sich beschäftigen mit*, *sich beziehen auf* kalıplarını şu şekilde bağla:
- Beteiligen an + Dativ: *Projekt, an dem Gemeinden beteiligt sind*.
- Scheitern an + Dativ: *Umstände, an denen die Reform scheitert*.
- Stützen auf + Akkusativ: *Richtlinie, auf die sich die Bewertung stützt*.
- Beruhen auf + Dativ: *Studie, auf der eine Empfehlung beruht*.
- Beschäftigen mit + Dativ: *Theoretikerin, mit deren Argument man sich beschäftigt*.
- Beziehen auf + Akkusativ: *Worauf sich die Kritik bezog*.
Kısa kontrol: *auf die* ve *auf der* arasında anlam farkı değil, ilgili fiilin istediği Akkusativ–Dativ farkı vardır.
5. Uzun fiil grupları
- *Nachdem die Daten erfasst worden waren* → geçmişin öncesinde tamamlanmış edilgen.
- *Wie die Akten digitalisiert wurden* → Präteritum Passiv, fiil sonda.
- *Dass Seminare angeboten würden* → varsayımsal/dolaylı edilgen.
- *Dass die Kriterien überprüft werden sollten* → modal edilgen ve fiil-son.
- *Die Unterlagen seien geprüft worden* → Konjunktiv I aktarılan tamamlanmış edilgen.
- *Wäre der Zeitraum verlängert worden, hätten sich mehr beteiligt* → gerçekleşmemiş geçmiş koşul.
Bu tür uzun yapılarda önce son çekimli fiili saptayıp geriye doğru Partizip ve mastarları say.
6. Karıştırılan yapılar
- Weil neden / obwohl -e rağmen.
- Weil yan cümle / denn ana cümle bağlacı.
- Obwohl yan cümle / trotzdem ana cümle zarfı.
- Dass bildirim / ob evet-hayır belirsizliği.
- Nachdem ... hatte/war / bevor ... işlem öncesi.
- Während eşzamanlılık / nachdem ardışıklık.
- Damit + çekimli cümle / um ... zu + mastar.
- Ohne dass + çekimli cümle / ohne ... zu + mastar.
- Sodass sonuç / damit amaç.
- *Geprüft hatten* fiil-son / *hatten geprüft* ana cümle.
- *Angeboten würden* fiil-son / *würden angeboten* ana cümle.
- *Deren Beitrag* dişil sahip / *dessen Veröffentlichung* eril sahip.
- *Mit denen* Dativ çoğul / *auf die* Akkusativ dişil.
- *Auf der* beruhen Dativ / *auf die* stützen Akkusativ.
- *Je ... desto* birlikte artış / *nicht nur ... sondern auch* ekleme.
7. Soru çözme planı
Birinci geçişte sadece bağlacı ve son çekimli fiili işaretle. İkinci geçişte öncülü, fiilin istediği edatı ve zaman sırasını bul. Üçüncü geçişte anlam ilişkisini Türkçeye bir iki kelimeyle yaz: neden, ödünleme, amaç, sonuç, önce, sonra, aitlik. Yanlış şıkkı elediğinde nedenini yazmak doğru cevabı ezberlemekten daha kalıcıdır.
Kısa Özet
**Ana cümle V2, yan cümle fiil-son.** *Weil* neden, *obwohl* ödünleme, *dass* bildirim, *ob* belirsiz soru, *nachdem* sonralık, *bevor* öncelik, *während* eşzamanlılık, *damit* amaç, *sodass* sonuç bildirir. *Um ... zu* ve *ohne ... zu* mastar grubudur; *ohne dass* çekimli yan cümledir. İlgi cümlesinde zamirin cinsiyet ve sayısı öncüle, hâli cümle içindeki göreve bağlıdır. *Deren* dişil/çoğul, *dessen* eril/nötr tekil sahip; *mit denen* Dativ çoğul, *auf die* Akkusativ, *auf der* Dativ'dir. Uzun edilgen-modal grupta çekimli fiil en sona kalır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Cümle Yapıları ve Yan Cümleler - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Cümle Yapıları ve Yan Cümleler - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Cümle Yapıları ve Yan Cümleler - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL Almanca - Sosyal Bilimler Cümle Yapıları ve Yan Cümleler - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.