Konu Anlatımı / Ders Notu

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Ders Notu

Sosyal bilimler İngilizcesi için kavram tabloları, eşdizimler ve yöntem ayrımları.

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri — Ders Notu

Çalışma ilkesi

Sözcüğü üç aşamada öğren: (1) çekirdek anlam; (2) tipik eşdizim veya edat; (3) karıştırıldığı kavram. Soruların büyük bölümü kelimenin tek sözlük karşılığını değil, belirli akademik cümleye uygun kullanımını ayırt ettirir. Aşağıdaki listeleri yalnız çevirerek değil, her kalıp için kısa bir İngilizce cümle kurarak tekrar et.

Çekirdek sosyal bilimler sözlüğü

| İngilizce | Türkçe | Bağlam ipucu | | --- | --- | --- | | society | toplum | institutions and social relations | | community | topluluk | shared place or identity | | culture | kültür | beliefs, symbols, customs | | heritage | miras | preserve traditions | | norm | norm | expected behaviour | | socialisation | toplumsallaşma | learning social norms | | identity | kimlik | group belonging | | discrimination | ayrımcılık | unequal treatment | | inequality | eşitsizlik | unequal distribution | | stratification | tabakalaşma | social layers | | social mobility | toplumsal hareketlilik | status across generations | | migration | göç | change of residence | | urbanisation | kentleşme | population concentrates in cities | | demographic | nüfusla ilgili | age and population structure | | census | nüfus sayımı | full enumeration | | literacy | okuryazarlık | reading and writing | | enrolment | kayıt/kayıtlılık | school attendance register | | attainment | erişilen eğitim düzeyi | level completed | | employment | istihdam | paid work | | wealth | servet | accumulated assets | | income | gelir | earnings over time | | policy | politika | planned public action | | legislation | mevzuat | laws and legal enactments | | stakeholder | paydaş | affected or influential group | | implementation | uygulama | putting a plan into practice | | evaluation | değerlendirme | assess outcomes |

Araştırma yöntemi ve ölçüm sözlüğü

| Sözcük | Ana anlam | Dikkat | | --- | --- | --- | | population | evren | incelemenin tüm birimleri | | sample | örneklem | evrenin alt kümesi | | sampling frame | örnekleme çerçevesi | seçim listesi/kapsamı | | representative | temsilî | evreni yansıtma | | questionnaire | anket formu | soru listesi | | qualitative | nitel | yorum ve deneyim | | quantitative | nicel | ölçüm ve sayı | | cross-sectional | kesitsel | tek zaman kesiti | | longitudinal | boylamsal | zaman içinde izleme | | ethnography | etnografi | kültürün saha incelemesi | | hypothesis | hipotez | sınanabilir önerme | | variable | değişken | ölçülen/öngören özellik | | reliability | güvenirlik | tutarlılık | | validity | geçerlik | doğru kavramı ölçme | | correlation | korelasyon | birlikte değişim | | confounding | karıştırıcı etki | üçüncü değişken | | selection bias | seçilim yanlılığı | katılımcı seçimindeki sapma | | operationalisation | işlemselleştirme | soyutu ölçülebilir kılma | | generalisability | genellenebilirlik | başka gruplara aktarılma | | triangulation | üçgenleme | veri/yöntem karşılaştırması |

İleri kavramlar — kısa tanım + ayırt edici soru

  1. **Endogeneity:** Açıklayıcı değişken ile hata bileşeni arasında sorunlu ilişki. İpucu: unobserved factors affect both variables.
  2. **Instrumental variable:** Belirli koşullarda içselliğe çözüm arayan araç değişken. İpucu: affects X but not Y directly.
  3. **Difference-in-differences:** Müdahale/karşılaştırma gruplarının önce-sonra farklarını karşılaştırma. İpucu: treated vs untreated, before vs after.
  4. **Quasi-experimental:** Rastgele atama yapılmadan etki karşılaştıran tasarım. İpucu: policy introduced without random assignment.
  5. **Mediator:** A ile B arasındaki mekanizma. İpucu: through / via.
  6. **Moderator:** Etkinin hangi grupta daha güçlü veya zayıf olduğu. İpucu: stronger among / varies by.
  7. **Path dependence:** Geçmiş kurumsal tercihlerin sonraki seçenekleri şekillendirmesi. İpucu: persists despite alternatives.
  8. **Social capital:** Güven ve toplumsal ağlarla oluşan kaynak. İpucu: networks, trust, reciprocity.
  9. **Cultural capital:** Kültürel bilgi ve pratiklerin sosyal avantaj sağlaması. İpucu: valued cultural skills.
  10. **Intersectionality:** Toplumsal konumların birleşik etkileri. İpucu: class, gender and ethnicity jointly.
  11. **Externality:** Fiyata tam yansımayan üçüncü taraf etkisi. İpucu: costs to nearby residents.
  12. **Displacement:** Özellikle zorlayıcı koşullar nedeniyle yerinden edilme. İpucu: forced to leave after rent increases.
  13. **Reflexivity:** Araştırmacının kendi etkisini değerlendirmesi. İpucu: researcher's position and assumptions.
  14. **Discourse analysis:** Dilin kimlik, güç ve anlam kurma işlevini inceleme. İpucu: constructs categories through language.

Eşdizim ve edatlar

| Kalıp | Karşılık | | --- | --- | | conduct a study | araştırma yürütmek | | carry out an interview | görüşme yapmak | | draw conclusions from data | verilerden sonuç çıkarmak | | be representative of | temsil etmek | | be associated with | ilişkili olmak | | be correlated with | korelasyon göstermek | | adjust for age | yaş için düzeltme yapmak | | differ from | farklı olmak | | vary across groups | gruplar arasında değişmek | | contribute to inequality | eşitsizliğe katkıda bulunmak | | access to education | eğitime erişim | | barriers to participation | katılıma engeller | | focus on the findings | bulgulara odaklanmak | | be exposed to discrimination | ayrımcılığa maruz kalmak | | gain social capital | sosyal sermaye kazanmak | | assess the impact | etkiyi değerlendirmek |

Çeldirici ayrımları

  • Census / survey: Tam sayım ile soru sorarak veri toplama aynı kapsamı göstermez.
  • Poverty / inequality: Yoksunluk ile dağılım farkı farklı göstergelerdir.
  • Employment / productivity: Çalışan olma durumu ile birim girdi başına çıktı ayrıdır.
  • Stakeholder / shareholder: Paydaş ile sermaye hissedarı aynı olmak zorunda değildir.
  • Policy / politics: Uygulanacak politika ile siyasal süreçlerin bütünü farklıdır.
  • Random sampling / random assignment: Örneklem seçimi ile deney gruplarına atama farklı aşamadır.
  • Reliability / validity: Tutarlılık ile hedef kavramı ölçme farklı koşullardır.
  • Mediator / moderator: Mekanizma ile etkinin hangi grupta değiştiği ayrıdır.
  • Association / causation: İlişki bir neden-sonuç kanıtı değildir.
  • Historical / historic: Tarihle ilgili ile tarihî açıdan önemli farklıdır.

Hızlı soru çözüm kontrolü

  1. Kelime türü isim, fiil, sıfat veya zarf mı?
  2. Metin toplum, ekonomi, eğitim, politika veya araştırma yöntemlerinden hangisine ait?
  3. Zaman ve kapsam sınırı var mı: some, all, annual, at one point?
  4. Sebep-sonuç iddiası var mı, yoksa yalnız ilişki mi?
  5. Doğru seçeneğin edatı ve eşdizimi doğal mı?
  6. Çeldiricinin Türkçe anlamı yakın olsa da kavram farklı mı?

Kısa Özet

Sosyal Bilimler İngilizcesinin çekirdek alanları: toplumsal kavramlar (culture, norm, identity), nüfus (census, migration, urbanisation), ekonomi ve eşitsizlik (income, wealth, mobility, opportunity cost), kamu politikası (policy, stakeholder, implementation), araştırma yöntemi (sample, survey, longitudinal, qualitative, quantitative) ve ileri analiz (confounding, mediator, moderator, endogeneity, triangulation). Her terimi eşlik ettiği isim ve edatla öğren; ilişkiyi nedensellikle karıştırma. Çoktan seçmeli soruda son kontrol, boşluğa gelen kelimeyle bütün cümlenin doğru ve doğal olmasıdır.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

YÖKDİL İngilizce - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium