Müslümanların Bilim Alanında Yaptığı Öncü ve Özgün Çalışmalar Hızlı Tekrar

Müslümanların Bilim Alanında Yaptığı Öncü ve Özgün Çalışmalar – Hızlı Tekrar

Beş dinî ilmi ayırt et

**Tefsir:** Ayet yorumu; uzmanı **müfessir**. **Hadis:** Hz. Peygamber'in söz ve uygulamaları; uzmanı **muhaddis**; **Kütübisitte** = Buhari, Müslim, İbni Mace, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai. **Kelam:** İnanç esaslarını akli delillerle açıklama ve savunma; **Matüridi–Kitabü't-Tevhid**, **Eşari–el-İbane ve Makalatü'l-İslamiyyin**. **Akait:** İnanç esaslarını tartışmasız açıklama; **Ebu Hanife–Fıkhü'l-ekber**. **Fıkıh:** İbadet ve sosyal hayat hükümleri; **Ebu Hanife, Malik, Şafii, Ahmed bin Hanbel**.

Coğrafya ve yazılı kaynaklar

• **Harizmi:** 830 dünya haritası; **Kitabü Suretilarz**; astronomi kitabı **Zicü'l Harizmi**.
• **Hurdazbih:** İslam Coğrafyasının Babası; **Kitabü'l-Mesalik ve'l-memalik**.
• **Piri Reis:** **1513 dünya haritası**, **Kitab-ı Bahriyye**.
• **Seydi Ali Reis:** **Miratü'l-memalik**, **Kitabü'l-Muhit**.
• **Kâtip Çelebi:** **Cihannüma**.
• **Evliya Çelebi / İbni Battuta:** **Seyahatname**.

Dil, tarih, felsefe

**Basra–Kufe:** Gramer; **Mekke–Medine:** Dinî ilimler ve şiir. **Ebülesved Düeli:** Harekeleme. **Cahiz:** Yedi ciltlik **Kitabü'l-Hayevan**. **Tarihçiler:** İbni İshak, Vakıdi, İbni Hişam, İbni Sad, Belazüri, Taberi, İbni Haldun, Ahmet Cevdet Paşa. **Felsefe:** Varlık, bilgi, değer; **Kindi, Razi, Farabi, İbni Sina, Gazali, İbni Rüşd**. **Taberi** tefsirde de geçer.

Astronomide ayırt edici buluş

**Fezari:** Usturlap. **Fergani:** 842 tutulma zamanını önceden saptama. **Sind bin Ali:** Dünya yarıçapının trigonometrik hesaplanması. **Bettani:** Güneş yılı = **365 gün 5 saat 46 dakika 24 saniye**. **Biruni:** Gök hareketleri, tutulma çizimleri. **Uluğ Bey:** Semerkant rasathanesi. **Ali Kuşçu:** Yıldız cetvelleri.

Fizik, kimya, matematik ve tıp

**Cabir bin Hayyan:** Kimyasal maddeler, metaller ve asitler. **Ebu Bekir Razi:** Kimya uygulaması, çiçek–kızamık ayrımı, **el-Havi**. **İbnülheysem:** Görme, göze gelen ışık, **karanlık oda**. **Cezeri:** Otomatik makineler; fil saati, su makinesi, robotlar. **Aziz Sancar:** DNA onarımı; **2015 Nobel Kimya**.

**Harizmi:** Cebir, sıfır, **el-Cebr ve'l-mukabele**. **Ömer Hayyam:** Üçüncü derece denklemler. **Tusi:** Tusi Çifti. **Kâşî:** Binominal denklemler. **İbnülheysem/el-Hazini:** Dört–beş bilinmeyenli denklemler.

**Kindi:** Psikofizyoloji. **Sabit bin Kurre:** Cerrahide anestezi. **Zehravi:** **Kitabü't-Tasrif** / cerrahi. **İbni Sina:** **el-Kanun fi't-Tıb**. **İbnünnefis:** Kan dolaşımı. **Akşemseddin:** **Maddetü'l-Hayat**, görünmez küçük canlılarla bulaşma.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

**Harizmi–Piri Reis:** 830 harita / 1513 harita. **Fergani–Bettani:** Tutulma zamanı / Güneş yılı. **İbnülheysem–Cezeri:** Işık / otomatik makine. **Zehravi–İbni Sina:** Cerrahi aletleri / tıp ansiklopedisi. **Kindi–Sabit bin Kurre:** Psikofizyoloji / anestezi. **Nu.D.38–Vecihi K-VI:** Nuri Demirağ / Vecihi Hürkuş.

Son 2 Dakikalık Tekrar

**Tefsir–hadis–kelam–akait–fıkıh** ayrımını yap. **Harizmi** cebir/830 harita; **Piri Reis** 1513 harita; **Cahiz** Kitabü'l-Hayevan; **Fezari** usturlap; **Bettani** Güneş yılı; **İbnülheysem** karanlık oda; **Cezeri** otomatik makine; **Zehravi** Kitabü't-Tasrif; **İbni Sina** el-Kanun; **Aziz Sancar** DNA onarımı. Uçuş parçası: **İbni Firnas** kanatlı düzenek, **Lagari** dikey uçuş, **Hezarfen** Galata–Üsküdar, **Demirağ Nu.D.38**, **Hürkuş Vecihi K-VI**.

Kendini Kontrol Et

1. Hadis ve fıkhın çalışma konularını tek örnekle ayırabilir miyim?
2. Harizmi, Piri Reis ve Kâtip Çelebi'nin eserlerini doğru eşleştirebilir miyim?
3. Astronominin yedi ismi arasında usturlap, yıl ölçümü ve rasathane örneklerini ayırt edebilir miyim?
4. İbnülheysem, Cezeri ve Aziz Sancar'ın çalışmalarının farkını açıklayabilir miyim?
5. Tercümenin farklı medeniyetler arasındaki bilgi aktarımına katkısını yorumlayabilir miyim?