Mülakatlarda Soru Sorma ve Yanıtlama Ders Notu

Mülakatlarda Soru Sorma ve Yanıtlama — Ders Notu

1. Kazanımın iletişim hedefi

MEB **Technology** temasında, teknolojinin sosyal yaşama etkileri üzerine sorular hazırlanır; bir sosyologla yapılabilecek mülakat tasarlanır; sorular sınıf arkadaşlarına yöneltilip cevaplar not edilir ve tartışılır. **Main question → answer → follow-up question → notes → comparison** düzeni konunun temelidir.

2. Kitabın verdiği yedi görüşme alanı

1. **Texting:** Mesajlaşma sıklığı, faydası ve olası yanlış anlaşılmalar.
2. **Face-to-face communication:** Yüz yüze konuşmaya ayrılan zaman, tercih edilen durumlar.
3. **Easier communication:** Teknolojinin iletişimi hangi yollarla kolaylaştırdığı.
4. **Social media interactions:** Sosyal medya üzerinden ilişkilerin nasıl etkilendiği.
5. **Place and time of work:** Teknoloji nedeniyle işin yapılabildiği yer ve zaman.
6. **Saving time:** İşleri hızlı yapma ve zaman kazanma.
7. **Distraction from the context:** Cihazların sohbetten veya yapılan işten dikkat uzaklaştırması.

**Karıştırma:** *Saving time* verimlilik ve süreyle; *distraction* odaklanmayla; *place and time of work* çalışmanın koşullarıyla ilgilidir.

3. Mülakat soru kalıpları

• **Do/Does + özne + V1...?** *Do you prefer texting?* — tercih/evet-hayır.
• **How + do/does + özne + V1...?** *How does technology affect relationships?* — etki.
• **Why + do/does + özne + V1...?** *Why do you prefer face-to-face communication?* — gerekçe.
• **What do you think about + isim...?** *What do you think about online meetings?* — görüş.
• **When...? / Where...?** — zaman ve yer.
• **Could you explain...? / Could you give an example?** — nazik takip sorusu.

**Doğrudan/dolaylı ayrım:** *How does technology affect social life?* / *Could you explain how technology affects social life?* İkinci ifadedeki **how technology affects** dolaylı soru bölümüdür; yardımcı fiil o bölümde kullanılmaz.

4. Soruya uygun yanıt

*How?* sorusunu yalnız *Yes* diyerek cevaplamak yeterli değildir. *Why?* sorusu gerekçe bekler; *because/since* ile desteklenebilir. *How often?* kullanım sıklığı; *Where?* yer bilgisi ister.

Örnek: **Q:** *Why do you use texting for group projects?* **A:** *Because we can share updates quickly.* **Follow-up:** *Can you give an example of a group project?*

Bağlar: **because/since** neden; **so/therefore** sonuç; **but/however** karşıtlık; **first/then/finally** süreç sırası.

5. Takip soruları ve görüşme akışı

Önce konuyu tanıt, kısa bir ana soru sor, cevabı dinle. Belirsiz ifade varsa *What do you mean by “easier”?*; gerekçe eksikse *Why?*; örnek eksikse *Could you give an example?* sor. Konu dışına çıkan takip sorusu görüşmeyi derinleştirmez.

6. Mülakat yanıtlarını not alma

Notlarda **kim konuştu, hangi soruyu yanıtladı, hangi görüşü/gerekçeyi sundu** bilgileri bulunur. *I think / sometimes / some people / may* gibi sınırlayıcı ifadeleri koru. İki kişi aynı faydadan söz ederken başka konularda farklı düşünebilir. Sınıf görüşmelerini bütün topluma genelleme.

Örnek: *Elif says messaging helps with quick plans but she prefers serious talks in person. Mert says messages save time for organizing meetings.* İkisi mesajlaşmanın işlevini görüyor; 'ikisi de yüz yüze görüşmeye karşı' sonucu çıkmaz.

7. Sınav ayrımları

**Main question** yeni ana alan başlatır; **follow-up** önceki cevabı açar. **Question relevance** konuyla ilgililiktir; **answer relevance** soruda isteneni karşılamaktır. Özet seçerken *all, always, never* ifadelerine dikkat et; yalnız söylenen bilgi ve desteklenen çıkarımı kabul et.

Kısa Özet

MEB etkinliği mülakatı teknolojinin sosyal ilişkiler üzerindeki etkileri bağlamında uygulatır. Doğru soru **konuya uygun, anlaşılır ve dilbilgisel açıdan doğru** olmalıdır. İyi cevap sorunun istediği bilgiyi karşılar ve gerektiğinde gerekçe/örnek verir. Takip sorusu cevaba bağlıdır. Not ve sonuç, görüşülen kişinin söylediği bilgiyi bozmadan aktarır.