Eleştiri Ders Notu

Eleştiri Nedir?

Eleştiri, bir eser veya sanatçı üzerine **inceleme ve değerlendirme** yapılan öğretici metin türüdür.

• Batı edebiyatında: **kritik**
• Türk edebiyatında: **tenkit**

Eleştirinin Temel Özellikleri

• Eseri veya sanatçıyı inceler.
• İçerik, yapı ve üslup üzerinde durabilir.
• Değerlendirmelerini gerekçelendirir.
• Metinden veya eserin özelliklerinden hareket eder.
• Olumlu ve olumsuz yönleri birlikte değerlendirebilir.
• Nesnel tespitler ve öznel değerlendirmeler içerebilir.
• Öğretici metindir.

Eleştiri ile Özet Arasındaki Fark

• Özet → ne olduğunu / ne yaşandığını aktarır.
• Eleştiri → nasıl kurulduğunu, ne kadar etkili olduğunu ve nedenini değerlendirir.

Eleştirmenin Yaklaşımı

Eleştirmen:

• metni dikkatle inceler,
• ölçüt kullanır,
• yargısını gerekçelendirir,
• içerik ve üslubu değerlendirir,
• metindeki ayrıntılara dayanır.

Eleştiri Yazma Aşamaları

1. Yazar ve eser hakkındaki bilgileri düzenle.
2. Metin tahlili sonuçlarını düzenle.
3. İçeriği değerlendir.
4. Üslubu değerlendir.
5. Sonuçlardan hareketle eleştiriyi yaz.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Eleştiri yalnız yergi değildir.
• Eleştiri yalnız özet değildir.
• “Beğendim” demek tek başına eleştiri değildir.
• Öznel yargılar gerekçeli olmalıdır.
• Nesnel tespitler de eleştiri içinde yer alabilir.
• Hicviye, taşlama ve yergi eleştirel içerikli şiirlerle ilgilidir.

Eleştiri Kısa Özeti

Eleştiri; eser veya sanatçıyı içerik, yapı, üslup ve sanat özellikleri bakımından inceleyen, ulaştığı yargıları metne dayalı gerekçelerle açıklayan öğretici metindir.