AYT Coğrafya Doğal Afetler Hızlı Tekrar

Doğal Afetler – Hızlı Tekrar

Deprem

odak → yer içinde

merkez üssü → yüzey

büyüklük → enerji

şiddet → etki

Türkiye Deprem

KAF

DAF

Batı Anadolu fayları

Tsunami

deniz tabanı

düşey yer değiştirme

kıyıda dalga yükselir

Heyelan

eğim

yağış

suya doygunluk

Doğu Karadeniz

Çığ

kar

dik yamaç

Doğu Anadolu

Sel

şiddetli yağış

betonlaşma

drenaj

dere yatağı

Kuraklık

meteorolojik → yağış

tarımsal → toprak nemi

hidrolojik → su seviyeleri

Tropikal Siklon

sıcak okyanus

hurricane

typhoon

cyclone

Hortum

dar alan

dönen hava sütunu

Yangın

sıcak

kurak

rüzgâr

yakıt

Yönetim

risk azaltma

hazırlık

müdahale

iyileştirme

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• afet ≠ doğal olay
• büyüklük ≠ şiddet
• odak ≠ merkez üssü
• heyelan → eğim + su
• çığ → kar + eğim
• tsunami → her deprem değil
• kuraklık → yavaş gelişir
• siklon ≠ hortum
• risk azaltma → afet öncesi
• erken uyarı ≠ kesin tahmin

Son 2 Dakikalık Tekrar

risk → T+M+K

deprem → fay

sıvılaşma → sulu gevşek zemin

heyelan → yağış/eğim

çığ → kar/eğim

sel → yağış/drenaj

kuraklık → uzun süre

siklon → sıcak okyanus

yangın → sıcak/kuru

dayanıklılık → kayıp azalır

Kendini Kontrol Et

1. Tehlike ile afet arasındaki fark nedir?
2. Afet riskinin üç bileşeni nedir?
3. Büyüklük ile şiddet nasıl ayrılır?
4. Sıvılaşma hangi zeminde oluşur?
5. Tsunami neden her depremde oluşmaz?
6. Türkiye’de heyelan hangi bölgede öne çıkar?
7. Kuraklık türleri nelerdir?
8. Tropikal siklon ile hortum nasıl ayrılır?
9. Afet yönetiminin dört aşaması nedir?
10. Deprem erken uyarısı ne anlama gelir?