AYT Coğrafya Ekosistemler Hızlı Tekrar

Ekosistemler – Hızlı Tekrar

Temel Kavramlar

habitat → yaşam alanı

niş → görev

popülasyon → aynı tür

komünite → farklı türler

Canlı Unsurlar

üretici

tüketici

ayrıştırıcı

Enerji

Güneş → üretici → tüketici

tek yönlü

üst basamakta azalır

Madde

su

karbon

azot

fosfor

döngü yapar

Ekolojik Piramit

enerji → her zaman daralır

biyokütle → bazı sularda ters olabilir

sayı → değişken olabilir

Döngüler

su → buharlaşma + yoğunlaşma + yağış

karbon → fotosentez + solunum + yanma

azot → bakteriler

fosfor → kayaçlar + belirgin atmosfer evresi yok

Ekosistem Tipleri

tropikal yağmur ormanı → yüksek çeşitlilik

çöl → kuraklık

tundra → düşük sıcaklık

sulak alan → yüksek ekolojik değer

İnsan Etkisi

ormansızlaşma

kirlilik

aşırı kullanım

habitat kaybı

iklim değişikliği

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• habitat → yer
• niş → görev
• popülasyon → aynı tür
• komünite → farklı tür
• enerji → akış
• madde → döngü
• enerji piramidi → daima dar
• azot → bakteriler
• fosfor → atmosfer evresi sınırlı
• ötrofikasyon → azot/fosfor + alg + oksijen azalması

Son 2 Dakikalık Tekrar

Ekosistem → canlı + cansız

Enerji → Güneş

Üretici → başlangıç

Ayrıştırıcı → geri dönüşüm

Karbon → fotosentez

Azot → bakteriler

Fosfor → kayaçlar

Tropikal → çeşitlilik

Sulak alan → üretkenlik

Ötrofikasyon → oksijen azalması

Kendini Kontrol Et

1. Habitat ile niş arasındaki fark nedir?
2. Popülasyon ve komünite nasıl ayrılır?
3. Enerji neden döngü yapmaz?
4. Enerji piramidi neden daralır?
5. Karbonu atmosferden alan temel süreç nedir?
6. Azot döngüsünde hangi canlı grubu önemlidir?
7. Fosfor döngüsünün ayırt edici özelliği nedir?
8. En yüksek biyolojik çeşitlilik hangi ekosistemlerde görülür?
9. Sulak alanların iki işlevi nedir?
10. Ötrofikasyon hangi maddelerin artışıyla ilişkilidir?