Konu Anlatımı / Ders Notu
Biyomoleküller, Enzimler ve Vitaminler Ders Notu
DUS için enzim kinetiği, biyomoleküller, vitamin koenzimleri ve klinik ayrımlar çalışma notları.
Biyomoleküller, Enzimler ve Vitaminler — Ders Notu
Protein ve matriks
- **Primer yapı:** Amino asit sırası. **Sekonder:** α-heliks/β-tabaka. **Tersiyer:** tek zincirin katlanması. **Kuaterner:** alt birimlerin ilişkisi.
- **Peptit bağı** rezonanslı ve düzlemseldir. **Glisin** kiral değildir; **prolin** heliksleri bozabilir; **sistein** disülfit köprüleri oluşturabilir.
- **Kolajen:** Gly–X–Y, üçlü heliks. Tip I: dentin/periodontal bağ doku; tip IV: bazal membran.
- **Askorbat:** prolin/lizin hidroksilasyonu. **Bakır:** lizil oksidaz ve çapraz bağ oluşumu.
Enzim kinetiği
- Hız artar, **ΔG ve denge sabiti değişmez**.
- **v = Vmax[S]/(Km+[S])**; [S]=Km → v=Vmax/2.
- Vmax enzim miktarıyla artar. kcat = Vmax/[E]toplam.
- Kompetitif: **Km↑, Vmax aynı**.
- Saf nonkompetitif: **Vmax↓, Km aynı**.
- Unkompetitif: **Km↓, Vmax↓**.
- Karışık: Vmax↓; Km yönü bağlanma eğilimine bağlıdır.
- Allosterik/kooperatif enzimlerin hız–substrat eğrisi sigmoidal olabilir.
Şekerler, lipitler, nükleotitler
| Kavram | Bilgi | | --- | --- | | Laktoz | Galaktoz–glukoz, β(1→4), indirgen | | Maltoz | Glukoz–glukoz, α(1→4), indirgen | | Sükroz | Glukoz–fruktoz, indirgen olmayan | | Glikojen | α(1→4) ve α(1→6) dallanma | | Selüloz | β(1→4) glukoz; insan sindiremez | | N-glikozilasyon | Asparajin | | O-glikozilasyon | Serin / treonin | | Şilomikron / VLDL | Diyetsel / karaciğer kaynaklı trigliserol | | Pürinler | Adenin, guanin | | Pirimidinler | Sitozin, timin, urasil | | DNA / RNA şekeri | Deoksiriboz / riboz | | NADPH | İndirgen biyosentez ve glutatyon döngüsü |
Vitamin–koenzim ezber tablosu
| Vitamin | Enzim/koenzim | Sınav ipucu | | --- | --- | --- | | B1 | TPP | PDH, α-KGDH, transketolaz | | B2 | FAD/FMN | Redoks | | B3 | NAD/NADP | Pellegra | | B5 | CoA | Açil grubu taşıma | | B6 | PLP | Transaminasyon, dekarboksilasyon | | B7 | Biyotin | Karboksilaz, CO₂ ekleme | | B9 | THF | Tek karbon, megaloblastik anemi | | B12 | Kobalamin | Metionin sentaz, metilmalonil-CoA mutaz | | C | Askorbat | Kolajen hidroksilasyonu, skorbüt | | A | Retinal / retinoik asit | Gece körlüğü / epitel | | D | Kalsitriol | Kalsiyum–fosfat emilimi | | E | Tokoferol | Lipit antioksidanı | | K | γ-karboksilasyon | Faktör II, VII, IX, X; C ve S proteinleri |
Sınavda ayırt et
- B9 eksikliği: megaloblastik anemi; B12 eksikliği: buna **nörolojik bulgu ve metilmalonik asit artışı** eşlik edebilir.
- Pankreas lipit sindirimi/taşıma ile eikosanoid oluşumu farklı olaylardır: **COX → prostaglandin**, **LOX → lökotrien**.
- **Vitamin D** 25-hidroksilasyonu karaciğer; **1α-hidroksilasyonu** böbrek.
- **K vitamini** γ-karboksilasyon; **C vitamini** hidroksilasyon.
Kısa Özet
Kolajen hidroksilasyonu C vitaminine, çapraz bağ lizil oksidaz aracılığıyla bakıra bağlıdır. Kompetitif inhibisyonda Vmax sabit/Km artmış, unkompetitifte ikisi de azalmıştır. Sükroz indirgen olmayan disakkarittir. TPP B1, PLP B6, biyotin B7, THF B9 ve kobalamin B12 türevidir. D vitamini mineral emilimini; E antioksidan savunmayı; K pıhtılaşma faktörlerinin karboksilasyonunu destekler.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
DUS Biyokimya Biyomoleküller, Enzimler ve Vitaminler - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
DUS Biyokimya Biyomoleküller, Enzimler ve Vitaminler - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
DUS Biyokimya Biyomoleküller, Enzimler ve Vitaminler - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
DUS Biyokimya Biyomoleküller, Enzimler ve Vitaminler - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.