Konu Anlatımı / Ders Notu
Analjezikler, Lokal Anestezikler ve Sistemik İlaçlar Ders Notu
DUS farmakoloji ağrı ilaçları, dental anestezi, sedasyon ve sistemik ilaçların klinik etkileri ders notları.
Analjezikler, Lokal Anestezikler ve Sistemik İlaçlar — Ders Notu
İlaç – hedef – kilit yan etki
| İlaç/grup | Etki | Hatırla | | --- | --- | --- | | İbuprofen/naproksen | COX inhibisyonu | GİS kanaması, böbrek, kan basıncı riski | | Aspirin | İrreversibl trombosit COX-1 inhibisyonu | Antiagregan etki trombosit ömrüne uzanır | | Parasetamol | Analjezik/antipiretik | NAPQI hepatotoksisitesi; N-asetilsistein | | Morfin | μ-opioid reseptörü | Solunum depresyonu, miyozis; nalokson | | Lidokain | Voltaj kapılı Na⁺ kanalı | Amid, çoğunlukla hepatik metabolizma | | Prokain | Na⁺ kanalı | Ester, plazma esterazları | | Artikaine | Na⁺ kanalı | Amid sınıfı, ek ester bağından hidroliz | | Bupivakain | Na⁺ kanalı | Uzun etki, kardiyotoksisite | | Prilokain | Na⁺ kanalı | Methemoglobinemi (o-toluidin) | | Benzokain | Topikal Na⁺ kanalı | Ester; methemoglobinemi | | Midazolam | GABA-A pozitif allosterik etki | Benzodiazepin, flumazenil | | Nitröz oksit | İnhalasyon sedasyonu | Difüzyon hipoksisi riski | | Varfarin | VKORC1 | INR ile izlem | | Apiksaban | Faktör Xa | DOAK, INR standart doz izlemi değildir | | Dabigatran | Faktör IIa/trombin | Doğrudan trombin inhibitörü | | Klopidogrel | P2Y12 | Trombosit ADP etkisini engeller | | Nifedipin | L tipi Ca²⁺ kanalı | Diş eti büyümesi | | Fenitoin | Voltaj kapılı Na⁺ kanalı | Diş eti büyümesi | | Siklosporin | Kalsinörin baskılanması | Diş eti büyümesi | | Denosumab | RANKL inhibisyonu | MRONJ riski |
Sınavda işleyen neden–sonuç ilişkileri
- Asidik enfekte doku → lokal anesteziğin yüksüz formu azalır → başlangıç güçleşir.
- Fazla miktarda/intravasküler lokal anestezik → LAST → nörolojik ve kardiyovasküler toksisite.
- Prilokain metaboliti → Fe²⁺'nin Fe³⁺'e oksidasyonu → methemoglobinemi.
- Aspirin → irreversibl COX-1 → trombosit sentez yeteneği olmadığından süren antiplatelet etki.
- Parasetamol aşırı dozu → glutatyon azalması/NAPQI birikimi → karaciğer hasarı.
- Opioid + benzodiazepin → solunum depresyonu riski artışı.
- Antirezorptif tedavi + uygun hasta/girişim riskleri → MRONJ açısından değerlendirme.
Dental hastada dört kritik senaryo
- **Akut diş ağrısı:** Definitif tedavi gerekir; uygun hastada NSAİİ ± parasetamol ilk sıra analjezik seçenektir.
- **Enfekte bölgede anestezi:** Düşük pH iyonize oranı artırabilir; tek gerekçe 'sinirde hiç Na⁺ kanalı yok' değildir.
- **Kan sulandırıcı kullanan hasta:** İlacı keyfi kesmek yerine işlem riski, lokal hemostaz ve gerekli konsültasyon değerlendirilir.
- **İlaç ilişkili gingival büyüme:** Fenitoin, siklosporin, nifedipin üçlüsü sık sorulur; plak kontrolü önemlidir.
Kısa Özet
COX–NSAİİ; irreversibl COX–aspirin; NAPQI–parasetamol; μ–opioid; Na⁺ kanalı–lokal anestezik; GABA-A–benzodiazepin; VKORC1–varfarin; Xa–apiksaban; IIa–dabigatran; P2Y12–klopidogrel; RANKL–denosumab. Lokal anestezi komplikasyonlarında LAST ve methemoglobinemiyi ayır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
DUS Farmakoloji Analjezikler, Lokal Anestezikler ve Sistemik İlaçlar - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
DUS Farmakoloji Analjezikler, Lokal Anestezikler ve Sistemik İlaçlar - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
DUS Farmakoloji Analjezikler, Lokal Anestezikler ve Sistemik İlaçlar - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
DUS Farmakoloji Analjezikler, Lokal Anestezikler ve Sistemik İlaçlar - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.