Konu Anlatımı / Ders Notu
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ders Notu
KPSS Alan Bilgisi Hukuk: i̇ş ve sosyal güvenlik hukuku konusunda güncel mevzuat, sınav odaklı açıklamalar ve uygulama örnekleri.
Ders Notu – İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Kanun–Konu Eşleştirme
| Kanun | Konu | |---|---| | 4857 | İş Kanunu, iş sözleşmeleri, çalışma ve fesih | | 5510 | Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası | | 6356 | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi | | 7036 | İş Mahkemeleri ve arabuluculuk | | 6331 | İş Sağlığı ve Güvenliği | | 6098 | Genel hizmet sözleşmesi ve borç ilişkileri |
İş Sözleşmesi
**İş görme + ücret + bağımlılık** üç unsurdur. Belirli süreli sözleşmede objektif neden aranır. Esaslı neden olmadan zincirleme belirli süreli sözleşme, başlangıçtan beri belirsiz süreli sayılabilir. Deneme süresi 2 ay; toplu iş sözleşmesiyle 4 ay.
Çalışma, İzin ve İhbar
- **Haftalık çalışma:** genel olarak en çok 45 saat.
- **Günlük sınır:** genel olarak en çok 11 saat.
- **Fazla çalışma:** 45 saati aşan çalışma, %50 zamlı ücret.
- **Fazla sürelerle çalışma:** sözleşmedeki 45 saat altı süreyi aşan ancak 45'i geçmeyen çalışma, %25 zamlı ücret.
- **İhbar:** 6 aydan az = 2 hafta; 6 ay–1,5 yıl = 4 hafta; 1,5–3 yıl = 6 hafta; 3 yıl üzeri = 8 hafta.
- **Yıllık izin:** 1–5 yıl (5 dâhil) = 14 gün; 5 yıl üstü–15 yıl altı = 20 gün; 15 yıl ve üstü = 26 gün.
- **Yaş özel kuralı:** 18 ve altı ile 50 ve üstü = en az 20 gün.
İş Güvencesi ve Fesih
Genel eşikler **30 işçi**, **6 ay kıdem**, **belirsiz süreli iş sözleşmesi**. İşçinin haklı nedenle feshi m.24, işverenin haklı nedenle feshi m.25. Bildirimli fesih m.17. İşe iade uyuşmazlığında fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru.
İş Yargısı
İşçi–işveren ücret ve tazminat alacakları ile işe iade isteminde arabuluculuk kural olarak dava şartıdır. **İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat** ise genel dava şartının istisnasıdır.
SGK Statüleri ve Riskler
**4/a:** hizmet akitli. **4/b:** bağımsız. **4/c:** kanunun kapsadığı kamu görevlileri. **Kısa vadeli:** iş kazası, meslek hastalığı, hastalık, analık. **Uzun vadeli:** malullük, yaşlılık, ölüm.
Kısa Özet
4857 iş ilişkisi, 5510 SGK, 6356 sendika, 7036 iş yargısıdır. İş sözleşmesinde bağımlılık temel ayrımdır. Yıllık izin, ihbar, zamlı ücret ve arabuluculuk sorularında önce uygulanacak şart ve istisnayı kontrol edin.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Alan Bilgisi Hukuk İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Alan Bilgisi Hukuk İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Alan Bilgisi Hukuk İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Alan Bilgisi Hukuk İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.