Konu Anlatımı / Ders Notu
Mikroiktisada Giriş ve Tüketici Teorisi Ders Notu
Mikroiktisat ve tüketici teorisi formülleri, temel kavram tablosu ve çözümlü örneklerle KPSS Alan Bilgisi ders notu.
Ders Notu – Mikroiktisada Giriş ve Tüketici Teorisi
Temel Kavramlar
| Terim | Kısa tanım | Ayırt edici özellik | |---|---|---| | Kıtlık | Kaynakların alternatif kullanımlara göre sınırlı oluşu | Seçim gerektirir | | Fırsat maliyeti | Vazgeçilen en iyi alternatif | Toplam vazgeçilenler değil | | Pozitif iktisat | Olgusal ve sınanabilir açıklama | “Nedir?” | | Normatif iktisat | Değer yargısı | “Ne olmalıdır?” | | Toplam fayda TU | Tüketimden elde edilen toplam tatmin | Biriken fayda | | Marjinal fayda MU | Ek birimin TU’yu değiştirmesi | `ΔTU/ΔQ` | | Ordinal fayda | Tercih sıralaması | Sayısal ölçüm gerekmez | | Kayıtsızlık eğrisi | Aynı tercih düzeyli sepetler | Kesişmez, olağan durumda aşağı eğimli | | MRS | Aynı faydada X için bırakılan Y | `MUₓ/MUᵧ` | | Bütçe doğrusu | Gelirin tümünü harcayan sepetler | `PₓX+PᵧY=M` | | Engel eğrisi | Gelir–talep miktarı ilişkisi | Fiyatlar sabit kabul edilir | | Giffen malı | Fiyat artınca talebi artabilen özel düşük mal | Güçlü ters yönlü gelir etkisi |
Sınavda Kullanılan Formüller
- `MUₓ = ΔTU / ΔX`.
- `PₓX+PᵧY ≤ M` (bütçe kümesi), `PₓX+PᵧY=M` (bütçe doğrusu).
- `X_max=M/Pₓ`, `Y_max=M/Pᵧ`, bütçe eğimi `−Pₓ/Pᵧ`.
- `MRSₓᵧ=MUₓ/MUᵧ` (pozitif büyüklük); düzgün iç dengede `MRSₓᵧ=Pₓ/Pᵧ`.
- Kardinal iç denge `MUₓ/Pₓ=MUᵧ/Pᵧ`.
- `U=X·Y` için `X*=M/(2Pₓ)`, `Y*=M/(2Pᵧ)`.
- `U=XᵃYᵇ` için X harcaması `a/(a+b)·M`, Y harcaması `b/(a+b)·M`.
- Lineer talepte tüketici rantı `(en yüksek ödeme isteği − fiyat) × miktar / 2`.
Hızlı Çözümlü Örnekler
**Örnek 1 – Bütçe:** Gelir 180 TL, X fiyatı 15 TL, Y fiyatı 30 TL ise X kesişimi `180/15=12`, Y kesişimi `180/30=6`, eğim `−15/30=−1/2`.
**Örnek 2 – Marjinal fayda:** TU 3 birimde 45, 4 birimde 55 ise dördüncü birimin MU’su `55−45=10`dur. TU artmıştır ama MU azalan bir dizinin parçası olabilir.
**Örnek 3 – İç denge:** `U=XY`, `M=200`, `Pₓ=20`, `Pᵧ=10`. Her mala 100 TL gider; `X=5`, `Y=10`.
**Örnek 4 – Tam tamamlayıcı:** `U=min(X,Y)`, `M=120`, `Pₓ=10`, `Pᵧ=20`. Denge `X=Y` ve `30X=120` olduğundan `(4,4)` olur; teğetlik aranmaz.
**Örnek 5 – Gelir:** Gelir iki katına çıkıp her iki fiyat sabit kalırsa bütçe doğrusu paralel dışa kayar; normal mal talebi artar, düşük mal azalabilir.
Uyarı: Özel Çözümler
Tam ikame mallarında **köşe çözümü** ortaya çıkabilir. Tam tamamlayıcıda **L’nin dirseği** tercih edilir. X fiyatı düştüğünde Y kesişimi aynı kalırken X kesişimi büyür. Yalnızca normal mallarda değil, düşük malların çoğunda da telafi edilmiş ikame etkisi fiyatla ters yöndedir.
Kısa Özet
**Tercihler = kayıtsızlık eğrisi; satın alma gücü = bütçe doğrusu; optimum = en yüksek erişilebilir tercih düzeyi.** Eğim `−Pₓ/Pᵧ`, iç dengede `MUₓ/MUᵧ=Pₓ/Pᵧ`. Gelir artışı paralel kayma, X fiyat değişimi Y kesişimi etrafında dönme yapar. Engel eğrisi gelir–miktar ilişkisidir; Giffen malı güçlü ters yönlü gelir etkisine sahip özel bir düşük maldır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Alan Bilgisi İktisat Mikroiktisada Giriş ve Tüketici Teorisi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Alan Bilgisi İktisat Mikroiktisada Giriş ve Tüketici Teorisi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Alan Bilgisi İktisat Mikroiktisada Giriş ve Tüketici Teorisi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Alan Bilgisi İktisat Mikroiktisada Giriş ve Tüketici Teorisi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.