Konu Anlatımı / Ders Notu

Küreselleşen Dünya ve Türkiye Ders Notu

KPSS Ön Lisans Tarih: Küreselleşen Dünya, SSCB’nin dağılması, Türk cumhuriyetleri, TİKA, TÜRKSOY, KEİ, Balkanlar, Körfez, Avrupa Birliği ve Türkiye.

Küreselleşen Dünya ve Türkiye — Ders Notu

Yeni Dünya Düzeni

**Gorbaçov:** **Glasnost = açıklık**, **perestroyka = yeniden yapılanma**. **1989 Berlin Duvarı açıldı**, **1990 Almanya birleşti**, **1991 SSCB dağıldı**, Varşova Paktı sona erdi. **BDT**, eski Sovyet cumhuriyetlerinin bir kısmının iş birliği yapılanmasıdır; **Türkiye BDT üyesi değil**. **Baltık**: Estonya, Letonya, Litvanya. **Türk cumhuriyetleri**: Azerbaycan (**Kafkasya**), Kazakistan-Kırgızistan-Özbekistan-Türkmenistan (**Orta Asya**). **Tacikistan Orta Asya'dadır ama Türk cumhuriyeti değildir**.

Türkiye ve Türk Dünyası

Türkiye, **9 Kasım 1991'de Azerbaycan'ı ilk tanıyan ülke** oldu. **1992 Hocalı Katliamı**, Karabağ çatışmasının en ağır olaylarındandır.

| Kuruluş | Yıl | Temel görev | |---|---|---| | **TİKA** | **1992** | Kalkınma/teknik iş birliği | | **KEİ** | **1992, İstanbul** | Karadeniz havzasında ekonomik iş birliği | | **TÜRKSOY** | **1993** | Türk kültürü ve sanatı | | **BDT** | **1991** | Bazı eski Sovyet ülkelerinin iş birliği |

Avrupa ve Bölgesel Savaşlar

**1993 Çekoslovakya → Çek Cumhuriyeti + Slovakya** (barışçı ayrılma). **Yugoslavya'nın dağılması** çatışmalı geçti. **Bosna Savaşı 1992–1995**, **1995 Srebrenitsa Katliamı**, **1995 Dayton Barışı**; **1999 Kosova NATO hava harekâtı**. **Irak 1990'da Kuveyt'i işgal etti → 1991 Birinci Körfez Savaşı**. **11 Eylül 2001 ABD saldırıları → 2001 Afganistan müdahalesi**. **2003 Irak Savaşı** Saddam yönetiminin devrilmesiyle ilgilidir.

Avrupa Birliği ve Türkiye

**Maastricht 1992 imza, 1993 yürürlük = AB'nin kuruluşu**. **Kopenhag Kriterleri 1993**: demokrasi, hukuk devleti, insan hakları, piyasa ekonomisi ve AB yükümlülükleri. **2004 AB genişlemesi**: on yeni üye. **Türkiye 1987 AT tam üyelik başvurusu**; **1995 Gümrük Birliği kararı**, **1 Ocak 1996 yürürlük**, **1999 Helsinki adaylık**, **3 Ekim 2005 müzakereler**. Türkiye **bu aşamalarla otomatik tam üye olmadı**. Gümrük Birliği esasen **sanayi ürünleri ve belli işlenmiş tarım ürünleri** alanındadır.

Küresel Ekonomi, Çevre ve Teknoloji

**1994 NAFTA** ABD-Kanada-Meksika serbest ticaret düzenlemesi. **1995 DTÖ** GATT sonrası çok taraflı ticaret. **Avro 1999 kaydî, 2002 nakit**. **1992 Rio Dünya Zirvesi**, sürdürülebilir kalkınma; **1997 Kyoto Protokolü**, iklim politikası (2005 yürürlük). İnternet, dijital iletişim, küresel üretim ve kültürel etkileşim büyüdü. **1997 Asya Finans Krizi**, **2001 Türkiye ekonomik krizi**, **2008 ABD konut finansmanı kaynaklı küresel kriz** farklıdır.

Türkiye'de Gelişmeler

**28 Şubat 1997 MGK kararları** ve sonraki siyasi süreç; **Şubat 2001 ekonomik krizi**; **3 Kasım 2002 seçimlerinde AK Parti Meclis çoğunluğu**; **15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi**. Tarihleri karıştırma: **1997 siyasi MGK süreci**, **2001 ekonomik kriz**, **2002 seçim**, **2016 darbe girişimi**.

Kısa Özet

**1989 Duvar → 1990 Almanya → 1991 SSCB.** **1992 TİKA/KEİ**, **1993 TÜRKSOY/AB Maastricht**. **1995 Dayton/Srebrenitsa/DTÖ/Gümrük Birliği kararı**. **1996 Gümrük Birliği**, **1999 Kosova ve Türkiye AB adaylığı**, **2005 AB müzakereleri**. **1990 Kuveyt işgali–1991 Körfez**, **2001 11 Eylül-Afganistan**, **2003 Irak**. **1997 Asya, 2001 Türkiye, 2008 küresel** krizleri ayır.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Küreselleşen Dünya ve Türkiye Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Küreselleşen Dünya ve Türkiye Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Tarih Küreselleşen Dünya ve Türkiye - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium