Konu Anlatımı / Ders Notu

Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye Ders Notu

KPSS Ön Lisans Tarih: Soğuk Savaş, Truman, Marshall, NATO, COMECON, Varşova Paktı, Kore, Berlin, Küba krizi, Balkan ve Bağdat paktları, CENTO, Kıbrıs.

Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye — Ders Notu

Dönemin Genel Çerçevesi

**Soğuk Savaş yaklaşık 1947–1991:** Batı lideri **ABD**, Doğu lideri **SSCB**. Silahlanma, nükleer caydırıcılık, vekâlet savaşları, propaganda, uzay yarışı ve ekonomik yardımlar öne çıktı. **1948–1949 Berlin Ablukası**, **1950–1953 Kore**, **1961 Berlin Duvarı**, **1962 Küba Füze Krizi** ve **1970'lerde detant/SALT** önemli aşamalardır. **1989 Berlin Duvarının açılması**, **1991 SSCB'nin dağılması** bitiş sürecidir.

Batı ve Doğu Bloku

| Blok | Yıl | Gelişme | İşlev | |---|---|---|---| | **Batı** | **1947** | **Truman Doktrini** | Türkiye/Yunanistan'a güvenlik desteği | | **Batı** | **1948** | **Marshall Planı uygulaması** | Ekonomik toparlanma | | **Batı** | **1949** | **NATO** | Kolektif askerî savunma | | **Doğu** | **1947** | **Cominform** | Siyasi-ideolojik koordinasyon | | **Doğu** | **1949** | **COMECON** | Ekonomik dayanışma | | **Doğu** | **1955** | **Varşova Paktı** | Askerî ittifak |

**Truman–Marshall farkı:** Truman Türkiye ve Yunanistan'ın Sovyet baskısı karşısında desteklenmesi; Marshall Avrupa'nın savaş sonrası ekonomik toparlanması. **Türkiye NATO üyesi, Varşova Paktı üyesi değildir.**

Türkiye'nin Batı'ya Yakınlaşması

**1945 sonrası Sovyetlerin Boğazlar ve sınır talepleri** Türkiye'nin güvenlik kaygısını artırdı. **1947 Truman**, **1949 Avrupa Konseyi**, **1950 Kore'ye Türk Tugayı**, **18 Şubat 1952 Türkiye ve Yunanistan'ın NATO'ya katılması** temel basamaklar. **NATO 1949'da kuruldu; Türkiye 1952'de katıldı.** Kore'ye asker gönderme NATO üyeliğinden **önceydi**.

Dünya Krizleri

| Tarih | Olay | Ayırt edici yön | |---|---|---| | **1948–1949** | Berlin Ablukası | Berlin'e kara erişim sorunu / hava köprüsü | | **1950–1953** | Kore Savaşı | Kuzey–Güney, Türk Tugayı BM kuvvetlerinde | | **1961** | Berlin Duvarı | Doğu–Batı Berlin'i ayırma | | **1962** | Küba Füze Krizi | ABD–SSCB nükleer gerilimi; Türkiye'deki Jüpiter füzeleri bağlantısı | | **1972** | SALT I | Silah sınırlama, yumuşama | | **1989** | Berlin Duvarı açıldı | Doğu blokunda çözülme | | **1991** | SSCB dağıldı | Soğuk Savaşın sona ermesi |

Türkiye'nin Bölgesel İttifakları

**1953 Türkiye-Yunanistan-Yugoslavya dostluk anlaşması**, **1954 Balkan Paktının** temelini oluşturdu. **1934 Balkan Antantında Romanya da üyeydi**; 1954 Balkan Paktında Romanya **yoktu**.

**Bağdat Paktı 1955:** Önce **Türkiye-Irak**, sonra Birleşik Krallık, İran, Pakistan katıldı. **Irak 1958 sonrası ayrıldı**, **1959'da CENTO** adı benimsendi ve merkez Ankara oldu. **1979 CENTO sona erdi**.

Kıbrıs ve Diğer Gelişmeler

**1959 Zürih-Londra anlaşmaları**, **1960 Kıbrıs Cumhuriyetinin kuruluşu** için temel oluşturdu. **Garantör devletler: Türkiye, Yunanistan, Birleşik Krallık.** **15 Temmuz 1974 Yunan cuntası destekli darbe** sonrası **20 Temmuz 1974 Kıbrıs Harekâtı** başladı. **1955 Bandung Konferansı** ve **1961 Bağlantısızlar Hareketi**, iki blok dışında bağımsız dış politika arayışını temsil eder.

Kısa Özet

Soğuk Savaşın iki ana lideri **ABD ve SSCB**. Batı **Truman 1947 / Marshall 1948 / NATO 1949**, Doğu **Cominform 1947 / COMECON 1949 / Varşova 1955** kurumlarıyla örgütlendi. Türkiye **1950'de Kore'ye asker gönderdi, 1952'de NATO'ya girdi**. **1954 Balkan Paktı**, **1955 Bağdat**, **1959 CENTO**, **1960 Kıbrıs Cumhuriyeti**, **1974 Kıbrıs Harekâtı** önemli başlıklardır. **1989 Berlin Duvarı**, **1991 SSCB'nin dağılması** kapanış tarihleridir.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Tarih Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Tarih Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Tarih Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Tarih Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium