LGS Türkçe Bilgi Kaynaklarının Güvenilirliğini Sorgulama – Hızlı Tekrar

Bilgi Kaynaklarının Güvenilirliğini Sorgulama – LGS Türkçe Hızlı Tekrar

1. Kaynak Kontrolü

**Kim yazmış?** Yazar ve kurum.

**Ne zaman?** Yayım / güncelleme tarihi.

**Neye dayanıyor?** Özgün belge veya araştırma.

**Nasıl bulunmuş?** Yöntem ve örneklem.

**Kimi kapsıyor?** Yer, zaman, kişi grubu.

2. Doğru Kaynağı Seç

• Yazım → Güncel sözlük.
• Ziyaret saati → İlgili kurumun güncel duyurusu.
• Araştırma sonucu → Özgün rapor.
• Tarihî bilgi → Kaynakçalı çalışma ve belge.
• Nüfus → Tarihli resmî veri.

3. En Sık Beş Hata

1. Bir sınıftan **bütün öğrenciler** için yargı çıkarmak.
2. Bir fotoğrafa yanlış **yer veya tarih** eklemek.
3. Aynı gönderinin kopyalarını **bağımsız kaynak** sanmak.
4. Bağlamdan kopmuş alıntıyı **tam açıklama** saymak.
5. Resmî görünen sözcüklere bakıp **tam alan adını** kontrol etmemek.

4. Sınavda En Çok Karıştırılanlar

| Yanlış düşünce | Doğru yaklaşım | |---|---| Beğeni çoksa doğrudur | Beğeni kanıt değildir | Birden çok site yazmış | Aynı kaynağı kopyalamış olabilirler | Kaynak adı yoksa kesin yalandır | Önce doğrulanamayan bilgi | Bir resmî sözcük görünüyorsa site resmîdir | Tam adres ve kurum kontrol edilir | Sayı verildiyse bilimsel sonuçtur | Örneklem ve yöntem incelenir | Fotoğraf gerçekse başlık da doğrudur | Fotoğrafın bağlamı ayrı denetlenir |

5. İki Kaynak Çelişirse

1. Hangi bilgi uyuşmuyor?
2. Kim yayımlamış?
3. Hangisi daha güncel?
4. Özgün belge ne diyor?
5. Aynı yer ve dönem mi?

6. Son 2 Dakikalık Tekrar

• Yetkili ve ilgili kaynağı seç.
• Değişebilen bilgide tarih ara.
• Özgün belgeyi kontrol et.
• Örneklemi ve yöntemi sorgula.
• Kopya haberleri bağımsız kanıt sanma.
• Görselin ilk yer ve zamanını incele.
• Alıntının tamamını oku.
• Kanıtın sınırını aşan genellemeyi ele.

7. Kendini Kontrol Et

**1.** “Kaynak: İnternet” yeterli mi? **Hayır.**

**2.** Eski duyuru bugünkü saati kesin gösterir mi? **Hayır.**

**3.** Aynı iddiayı kopyalayan beş site, beş bağımsız kanıt mıdır? **Hayır.**

**4.** 72 olumlu, 48 olumsuz yanıt varsa “herkes beğendi” denebilir mi? **Hayır.**

**5.** Kaynak bulunamadığında ilk karar “kesin yanlış” mıdır? **Hayır; doğrulanamadı.**

**Son hatırlatma:** Güvenilirlik kontrolü **kaynak + tarih + kanıt + yöntem + kapsam** birlikte değerlendirilerek yapılır.