Mektup Ders Notu

Mektup Nedir?

Mektup; kişiler veya kurumlar arasında haberleşme, duygu-düşünce aktarma, bilgi verme ya da belirli bir iş ve resmî işlemi yürütme amacıyla kullanılan yazılı iletişim türüdür.

Mektubun Yapısı

Mektupta:

• hitap,
• giriş,
• gelişme,
• sonuç,
• ad-soyad ve imza,
• yer,
• tarih,
• adres

bölümleri bulunabilir.

Hitap, alıcıya göre değişir. Girişte yazılma amacı kısaca belirtilir. Gelişmede asıl konu ayrıntılı biçimde açıklanır. Sonuçta iyi dilek ve temenniler yer alır.

Özel Mektup

Akraba veya arkadaşların haberleşmek, duygu ve düşüncelerini aktarmak için yazdığı mektuptur. Samimi üslup kullanılır.

Edebî Mektup

Sanatçılar ve düşünürler arasında yazılan, edebî değer taşıyan mektuptur. Yazıldığı dönemin sanat ve düşünce hayatına ışık tutabilir ve belge niteliği taşıyabilir.

İş Mektubu

Ticari işletmelerin kişilerle veya birbirleriyle yaptığı yazışmadır. Ciddi üslup kullanılır ve gereksiz ayrıntılardan kaçınılır.

Resmî Mektup

Kurum ve kuruluşların kendi aralarında veya bireylerle yaptığı resmî yazışmadır. Açık, kesin, anlaşılır ve ciddi üslup kullanılır. Kurum adı, sayı-konu, tarih, alıcı kurum/kişi, gerektiğinde ilgi ve ekler gibi bölümler bulunabilir.

Ana Metin: Âli’ye Mektuplar

Ana metin Mehmet Kaplan’ın Âli’ye Mektuplar eserinden alınmıştır. Metinde:

• kişisel haberler,
• günlük yaşam,
• edebiyat ve roman düşünceleri,
• çalışma ve yazma üzerine tavsiyeler,
• samimi hitap ve iyi dilekler

birlikte yer alır.

Mehmet Kaplan

• 1915-1986
• Eskişehir’de doğdu.
• İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde okudu.
• Ahmet Hamdi Tanpınar’la çalıştı.
• Edebî mektuplarıyla mektup türünün önemli yazarları arasında kabul edildi.
• Âli’ye Mektuplar, kitapta mektup türünde verilen eseridir.

Dil ve Üslup

Mektubun dili alıcıyla yakınlık derecesi, sosyal statü ve yazılma amacına göre değişir. Özel mektup samimi; iş ve resmî mektup ciddi bir dil gerektirir.

Mektubun İşlevleri

Mektup:

• haberleşme,
• duygu ve düşünce paylaşma,
• görüş bildirme,
• tavsiye,
• bilgi verme,
• ticari veya resmî işlem

işlevleri taşıyabilir.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Özel mektup ile edebî mektup aynı değildir.
• İş mektubu ile resmî mektup aynı değildir.
• Bütün mektuplarda samimi dil kullanılmaz.
• Edebî mektup özel bir kişiye yazılsa da daha geniş sanat ve düşünce değeri taşıyabilir.
• Mektup tarih ve toplum hakkında bilgi sağlayabilir.

Mektup Kısa Özeti

Gönderici + alıcı + amaç + hitap + uygun üslup + mektup düzeni + iletişim = mektup.