Sıvılarda Basınç Ders Notu

Sıvılarda Basınç – Ders Notu

Durgun Sıvı Basıncı

Sıvılar:

• ağırlıkları nedeniyle basınç oluşturur,
• kabın tabanına ve yan yüzeylerine basınç uygular.

Temel bağıntı:

**P = h · d · g**

• h: derinlik
• d: yoğunluk
• g: yer çekimi ivmesi
• P: basınç

Basınç birimi:

• Pa

Basınca Etki Eden Değişkenler

Basınç:

• derinlikle doğru orantılı,
• yoğunlukla doğru orantılı,
• yer çekimi ivmesiyle doğru orantılıdır.

Basınç:

• kap şekline bağlı değildir,
• taban alanına bağlı değildir,
• sıvı miktarına doğrudan bağlı değildir.

Aynı h, d ve g için:

• basınçlar eşittir.

Basınç Kuvveti

**F = P · A**

Ayrım:

• basınç alanla değişmez,
• basınç kuvveti yüzey alanıyla değişebilir.

Günlük Örnekler

• Barajın alt duvarları daha kalındır.
• Derindeki delikten çıkan su daha büyük basınç etkisi gösterir.
• Su altına inildikçe basınç artar.
• Yüksek su deposu binalarda su basıncı sağlar.

Pascal Yasası

Kapalı bir kaptaki sıvıya uygulanan dış basınç:

• sıvının her noktasına,
• kabın iç yüzeylerine,
• eşit büyüklükte,
• her yönde

iletilir.

Önemli:

• eşit iletilen, **uygulanan basınç değişimidir**.
• sıvılar genel olarak sıkıştırılamaz kabul edilir.

Birleşik Kaplar

Aynı tür sıvı bulunan birleşik kaplarda dengede:

• kap şekli önemli değildir,
• kesit alanı önemli değildir,
• sıvı seviyeleri eşit olur.

Akış:

• yüksek basınçtan düşük basınca doğrudur.

Su Cenderesi ve Hidrolik Sistem

Küçük pistonda oluşturulan basınç:

• sıvı ile büyük pistona iletilir.

Büyük pistonun alanı büyük olduğundan:

• büyük kuvvet elde edilir.

Örnekler:

• hidrolik kriko,
• lift,
• fren,
• pres,
• direksiyon,
• forklift,
• vinç,
• kepçe,
• damperli kamyon.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Basınç ≠ basınç kuvveti.
• P = h·d·g.
• F = P·A.
• Kap şekli basıncı değiştirmez.
• Sıvı miktarı yerine derinliğe bakılır.
• Pascal Yasası toplam basınçların eşitliği değildir; basınç değişimi eşit iletilir.
• Birleşik kapta aynı sıvı dengedeyken seviyeler eşittir.

Sıvılarda Basınç Kısa Özeti

Sıvı basıncı derinlik, yoğunluk ve yer çekimi ivmesine bağlıdır. Kabın şekli ve taban alanı basıncı değiştirmez. Basınç kuvveti ise yüzey alanına bağlıdır. Pascal Yasası, kapalı sıvıya uygulanan basınç değişiminin her noktaya eşit iletilmesini açıklar. Birleşik kaplar, su cendereleri ve hidrolik sistemler bu ilkelerin günlük yaşam uygulamalarıdır.