Kimyanın Alt Disiplinleri Ders Notu

Kimyanın çalışma alanı çok geniş olduğu için farklı alt disiplinlere ayrılır.

Analitik Kimya

Maddelerin hangi bileşenlerden oluştuğunu ve bu bileşenlerin miktarlarını inceler.

• Nitel (kalitatif) analiz: Maddenin hangi element ve bileşiklerden oluştuğunu belirler.
• Nicel (kantitatif) analiz: Bileşenlerin miktarlarını belirler.
• Uygulama örnekleri: Şeker pancarındaki şeker miktarı, besin içerik analizi, pH hesaplamaları, su sertliği, kan ve idrardaki kimyasal maddelerin tür ve miktarı.

Biyokimya

Canlı organizmalardaki kimyasal bileşiklerin yapı ve özelliklerini ve yaşam sürecindeki kimyasal tepkimeleri inceler. “Canlı kimyası” olarak tanımlanır.

Karbonhidrat, protein, lipit, nükleik asit, vitamin ve hormonlar biyokimyanın inceleme örnekleridir. Tıp, gıda, tarım ve endüstride uygulama alanı vardır.

Organik Kimya

Organik bileşiklerin yapılarını, özelliklerini ve tepkimelerini inceler. Karbon kimyası olarak da adlandırılır. Petrol ürünleri, kozmetik ürünler, ilaçlar, plastikler, boyalar ve deterjanlar çalışma alanına örnektir.

Anorganik Kimya

Organik olmayan bileşiklerin yapı, özellik ve tepkimelerini inceler. Asitlerin, bazların ve tuzların çoğunluğu; metaller, ametaller, yarı metaller ve mineraller bu alanla ilişkilidir.

Fizikokimya

Fiziksel ve kimyasal sistemlerin özellik ve davranışlarını, tepkimelerin oluşumunu ve enerji dönüşümlerini inceler. Sıcaklık, basınç, hacim ve derişimin tepkimelere etkisi bu kapsamda değerlendirilir. Gazların davranışı, buzun erimesi, tuzun suda çözünmesi ve yakıtın yanması kitapta verilen örneklerdir.

Polimer Kimyası

Makromoleküllerin kimyasıdır. Polimerlerin sentezini, yapılarını, özelliklerini, davranışlarını ve uygulamalarını inceler. Plastik, kauçuk, fiber, yapıştırıcı, jelatin ve biyopolimerler örnektir.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Nitel analiz = bileşenin türü.
• Nicel analiz = bileşenin miktarı.
• Canlı organizma ve biyolojik süreç = biyokimya.
• Karbon kimyası = organik kimya.
• Organik olmayan bileşikler, metaller ve mineraller = anorganik kimya.
• Sıcaklık, basınç, hacim, derişim ve enerji dönüşümü = fizikokimya.
• Makromolekül ve polimer = polimer kimyası.

Kimyanın Alt Disiplinleri Kısa Özeti

Analitik → tür ve miktar Biyokimya → canlı kimyası Organik → organik bileşikler / karbon kimyası Anorganik → organik olmayan bileşikler Fizikokimya → sistem davranışı, fiziksel faktörler, enerji Polimer → makromoleküller ve polimerler