Konu Anlatımı / Ders Notu

MSÜ Kimya Karışımlar Ders Notu

Çözünme, karışım sınıfları, çözelti derişimi, doygunluk ve ayırma yöntemleri için sınav odaklı ders notları.

MSÜ Kimya: Karışımlar — Ders Notu

Sınıflandırma

**Homojen:** Tek faz gibi görünür; çözeltiler, temiz hava ve uygun alaşımlar. **Heterojen:** Birden çok faz veya tanecik dağılımı vardır; kum–su, yağ–su, sis ve duman.

**Süspansiyon:** Katı/sıvı (kum–su). **Emülsiyon:** Sıvı/sıvı (süt, yağ–su). **Aerosol:** Katı veya sıvı/gaz (duman, sis). **Kolloid:** Dağılmış tanecikleri ışığı saçar; Tyndall etkisi ayırt edicidir.

Derişim formülleri

  • **Kütlece %** = (çözünen kütlesi / toplam çözelti kütlesi)×100.
  • **Hacimce %** = (bileşen hacmi / son çözelti hacmi)×100.
  • **ppm** = (çözünen kütlesi / çözelti kütlesi)×10⁶; 1 mg/kg = 1 ppm.
  • **Çözelti kütlesi** = çözünen + çözücü.

Seyreltme ve deriştirme

Yalnız su eklemek çözünen kütlesini değiştirmez. Yalnız su buharlaştırmak da tuz kütlesini, kristallenme başlayana kadar, değiştirmez. Birden fazla çözelti karışırken **çözünen gramlarını** toplayıp toplam çözelti gramına böl.

Çözünürlük

Çözünürlük çoğu katıda belli sıcaklık için 100 g su başına en çok çözünebilen gram cinsinden verilir. Örneğin 25 g/100 g su ise 80 g su en çok 20 g madde çözebilir. Daha fazla eklenirse fazlası katı olarak kalır. **Doygun** çözelti limitte, **doymamış** altında, **aşırı doygun** özel koşullarda üstündedir.

Karıştırma/tanecikleri küçültme **hızı** artırabilir, denge çözünürlüğünü tek başına artırmaz. Gazların çözünürlüğü genellikle basınçla artar, sıcaklıkla azalır.

Ayırma yöntemi seçimi

  • Kum–su → süzme; kum–çakıl → eleme.
  • Demir–kükürt → mıknatısla ayırma.
  • Yağ–su → ayırma hunisi.
  • Tuzlu sudan **tuz** → buharlaştırma/kristallendirme.
  • Tuzlu sudan **su** → basit damıtma.
  • Etanol–su → ayrımsal damıtma.
  • Mürekkep boyaları → kromatografi.

Sık Karıştırılan Noktalar

  • Doygunluk ile çözelti derişimi aynı bilgi değildir.
  • ppm ve yüzde hesaplarının paydasına çözelti kütlesi yazılır.
  • Tuzlu su süzgeçten geçirilince tuz ayrılmaz.
  • Yoğunluk farkı iki ayrı sıvı fazın ayrılmasında, kaynama farkı karışabilen sıvılarda kullanılır.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

İlk adımda karışım türünü belirle; sonra çözünen miktarını hesapla. Su ekleme/buharlaştırma varsa çözüneni sabit tutup toplam kütleyi güncelle. Doygunlukta çözünürlük oranını gerçek su miktarına taşı. Ayırma yönteminde hedef bileşeni ve ayrımı sağlayan özelliği işaretle.

Kısa Özet

Çözelti homojendir, süspansiyon/emülsiyon/aerosol heterojendir. Kütlece yüzde çözünen/çözelti×100; ppm milyonluk kütle oranıdır. Doygunluk denge sınırı, çözünme hızı ise çözünenin dağılma süratidir. Süzme çözünmeyen katıya, ayırma hunisi karışmayan sıvılara, damıtma kaynama/uçuculuk farkına, kromatografi fazlara farklı ilgiye dayanır.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

MSÜ Kimya Karışımlar Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

MSÜ Kimya Karışımlar Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

MSÜ Kimya Karışımlar - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

MSÜ Kimya Karışımlar - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

MSÜ Kimya Karışımlar - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

MSÜ Kimya Karışımlar - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium