Konu Anlatımı / Ders Notu

Atatürk Dönemi Dış Politikası Ders Notu

1923–1939 arasında Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel kronolojisi, antlaşma tarafları ve diplomatik sonuçları.

Atatürk Dönemi Dış Politikası — Ders Notu

Kısa Özet

Atatürk döneminde dış politikanın önceliği **uluslararası barışın korunması ve Türkiye’nin bağımsızlığının güçlendirilmesi**ydi. **Musul’da İngiltere**, **Hatay’da Fransa**, **mübadelede Yunanistan** başlıca muhataplardır. **1926 Ankara Musul**, **1930 Ankara mübadele**, **1932 Milletler Cemiyeti**, **1934 Balkan Antantı**, **1936 Montrö**, **1937 Sadabat**, **1938 Hatay Devleti**, **1939 Hatay’ın katılımı** temel tarihlerdir.

Kritik Kronoloji

| Yıl | Gelişme | Ayırıcı özellik | |---|---|---| | 1923 | Lozan Barış Antlaşması | Savaş sonrası barış ve egemenlik | | 1925 | Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık | Sovyetlerle güvenlik ve yakınlaşma | | 1926 | Ankara Antlaşması | Musul Irak’ta, Türkiye-Irak sınırı | | 1929 | Kellogg–Briand katılımı | Savaş karşıtı diplomasi | | 1930 | Ankara Sözleşmesi ve dostluk | Türk-Yunan mübadele sorunları | | 1932 | Milletler Cemiyeti | Türkiye’nin üyeliği | | 1934 | Balkan Antantı | Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya | | 1936 | Montrö | Boğazlarda güvenlik yetkileri ve geçiş | | 1937 | Sadabat Paktı | Türkiye, İran, Irak, Afganistan | | 1938 | Hatay Devleti | Ayrı devlet statüsü | | 1939 | Hatay Türkiye’ye katıldı | Atatürk’ün vefatından sonra |

Musul, Yunanistan ve Hatay

**Musul:** 1924 Haliç görüşmeleri sonuçsuz, Milletler Cemiyeti incelemeleri ve geçici **Brüksel Hattı**, **5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması**; Musul Irak’ta kaldı. **Yunanistan:** Lozan sonrasındaki **mübadele, mallar ve etabli** anlaşmazlıkları **10 Haziran 1930 Ankara Sözleşmesi**yle tasfiyeye yöneldi; 1930 dostluk ilişkileri gelişti. **Hatay:** 1921 Fransız mandası altındaki Sancak, 1936 Suriye bağımsızlığı gündemi, 1937 ayrı statü, 1938 Hatay Devleti, 1939 Türkiye’ye katılım.

Balkan ve Sadabat Karşılaştırması

**Balkan Antantı (9 Şubat 1934)** = Türkiye + **Yunanistan, Romanya, Yugoslavya**. **Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937)** = Türkiye + **İran, Irak, Afganistan**. **Ortak amaç** bölgesel güvenlik, statüko ve iyi komşuluk. **Bulgaristan** Balkan Antantı kurucusu değildir. Tarih sırası: **Balkan 1934**, **Montrö 1936**, **Sadabat 1937**.

Montrö’nün Ayrı Önemi

**1923 Lozan Boğazlar düzeni** askersizleştirme ve uluslararası komisyonla ilişkilidir. **20 Temmuz 1936 Montrö**, Türkiye’nin Boğazlardaki egemenliğini ve güvenlik önlemlerini güçlendirdi; savaş gemileri için özel kurallar oluşturdu, ticaret gemilerinin geçiş serbestisini korudu. **1926 Kabotaj Kanunu**, Türkiye kıyıları arasındaki deniz taşımacılığı haklarına ilişkindir; Montrö’yle aynı düzenleme değildir.

Sınavda Neden-Sonuç

**1930 Türk-Yunan uzlaşması**, **1934 Balkan Antantı** için uygun zemin yarattı. **1930’larda Avrupa’da artan güvenlik tehdidi**, **1934 Balkan**, **1936 Montrö** ve **1937 Sadabat** girişimlerinde etkili oldu. **Hatay’ın Fransa/Suriye statüsü**, sorunun 1936’dan itibaren uluslararası platformda ele alınmasını sağladı. **Milletler Cemiyeti üyeliği 1932**, Musul görüşmelerinin daha önce aynı kuruluşta yapılmış olmasından ayrı olgudur.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Atatürk Dönemi Dış Politikası Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Atatürk Dönemi Dış Politikası Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

ÖABT Tarih Atatürk Dönemi Dış Politikası - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

ÖABT Tarih Atatürk Dönemi Dış Politikası - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

ÖABT Tarih Atatürk Dönemi Dış Politikası - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

ÖABT Tarih Atatürk Dönemi Dış Politikası - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium