İlimizde Yaşanabilecek Afetler ve Ülkemize Komşu Devletler – Hızlı Tekrar

En Hızlı Bilgi Kartları

• Doğa olayı her zaman afet değildir; ağır zarar varsa **afet**, zarar ihtimali varsa **risk** vardır.
• Deprem → **yer kabuğu sarsıntısı**. Erozyon → **üst toprağın su/rüzgârla taşınması**.
• Heyelan → **toprak/kaya kayması**. Sel → **ani büyük su akışı**.
• Çığ → **kar kayması**. Obruk → **toprağın çökmesi**.
• Hortum → **dönen şiddetli rüzgâr**. Orman yangını → **orman bitki örtüsünün yanması**.
• **Öncesi:** Plan, eğitim, risk inceleme, tatbikat. **Sırası:** Güvenlik, sakinlik. **Sonrası:** Kurtarma, barınma, sağlık, yönlendirme.
• Görevli kuruluşlar: **AFAD**, belediyeler, bakanlıklar, sağlık ve güvenlik kuruluşları ile STK'lar.
• Kara komşuları: **Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye**.
• Batı → Yunanistan; kuzeybatı → Bulgaristan; kuzeydoğu → Gürcistan; doğu → Ermenistan, Azerbaycan, İran; güney → Irak, Suriye.
• Hem kara hem deniz sınırı: **Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Suriye**.
• Azerbaycan ile kara sınırı **Nahçıvan** üzerinden; **KKTC kara komşusu değildir**.
• Bağımsızlık sembolleri: **bayrak, millî marş**. İstiklâl Marşı: **12 Mart 1921** TBMM kabulü.
• Kitabın Azerbaycan örneği: **Bakü, manat, Azerbaycan Türkçesi, cumhuriyet**.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

1. **Deprem ≠ afet riski:** Deprem olabilir; riskli yapı ve eşyalar zarar olasılığını artırır.
2. **Erozyon ≠ heyelan:** Üst toprak taşınması ile kütlenin kayması farklıdır.
3. **Sel ≠ çığ:** Su ile kar hareketini ayırt et.
4. **Obruk ≠ hortum:** Çökme ile dönen rüzgâr ayrıdır.
5. **Afet öncesi ≠ afet sonrası:** Tatbikat öncesi, arama-kurtarma sonrası.
6. **Nahçıvan ≠ ayrı devlet:** Azerbaycan'ın özerk bölgesi.
7. **KKTC ≠ kara sınırı:** Denizle ayrılan kültürel bağa sahip ülke.
8. **Deniz sınırı ≠ bütün kara komşuları:** Dörtlüyü ayrı öğren.
9. **Bayrak ≠ para birimi:** Birincisi bağımsızlık simgesi; ikincisi ekonomik bilgidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

**İlk 45 saniye:** Sekiz afet türünü tek kelime ile eşleştir: sarsıntı, taşınma, yanma, kayma, taşkın, kar, çökme, dönme.

**İkinci 45 saniye:** Hazırlık ve tatbikat **önce**; tehlikeden uzak durma **sırasında**; arama-kurtarma ve temel ihtiyaç **sonra**.

**Son 30 saniye:** Haritayı çiz: batı **Yunanistan**, kuzeybatı **Bulgaristan**, kuzeydoğu **Gürcistan**, doğu **Ermenistan–Azerbaycan–İran**, güney **Irak–Suriye**. Azerbaycan sınırı **Nahçıvan** üzerinden.

Kendini Kontrol Et

1. Her yağmur neden afet değildir? **Çünkü her doğa olayı ağır kayıp doğurmaz.**
2. Toprağın verimli üst kısmının taşınması nedir? **Erozyon.**
3. Kar kütlesi yamaçtan indiğinde hangi afet oluşur? **Çığ.**
4. Zemin çökerek çukur oluşturduğunda hangisi görülür? **Obruk.**
5. Afet öncesine ait iki çalışma? **Risk inceleme ve tatbikat.**
6. Afet sonrası iki hizmet? **Arama-kurtarma ve barınma/sağlık yardımı.**
7. Türkiye'nin kaç kara komşusu vardır? **Sekiz.**
8. Kuzeybatı ve kuzeydoğu komşularımız? **Bulgaristan ve Gürcistan.**
9. Azerbaycan ile hangi özerk bölge üzerinden sınırımız vardır? **Nahçıvan.**
10. Hem kara hem deniz komşumuz olan dört devlet? **Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Suriye.**
11. Azerbaycan tanıtım kartında para birimi nedir? **Manat.**
12. İstiklâl Marşı ne zaman kabul edilmiştir? **12 Mart 1921.**