Ortak Kültürel Mirasımız ve Anadolu’nun İlk Yerleşim Yerlerinde Yaşam – Hızlı Tekrar

Hızlı Tekrar – Ortak Kültürel Miras ve İlk Yerleşimler

Son 2 Dakikalık Tekrar

• **Ortak miras:** Geçmişin insanlığa bıraktığı, korunması gereken değerler.
• **Somut:** Anıt, tarihî alan, heykel, yapı. **Somut olmayan:** Gelenek, kültür, beceri, ritüel.
• **UNESCO:** Kültürel ve doğal mirası korumaya yönelik uluslararası iş birliği.
• **Tarihî eser:** Eski kap/sikke/araç. **Tarihî mekân:** Antik yerleşim alanı.
• **Doğal örnek:** Pamukkale travertenleri. **Tarihî örnek:** Hierapolis.
• **Göbeklitepe:** Şanlıurfa; T taşları; inanç merkezi.
• **Çayönü:** Diyarbakır–Ergani; konut planları, erken tarım.
• **Çatalhöyük:** Konya–Çumra; bitişik evler ve çatıdan giriş.
• **Hacılar:** Burdur; tahıl ambarı, çömlek, tarım.
• **MÖ büyük sayı:** Daha eski tarih. **Arkeoloji:** Bilimsel kazı ve buluntu incelemesi.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• **Somut / somut olmayan:** Çay bardağı somut; çay ikram geleneği somut olmayan.
• **UNESCO / Kültür ve Turizm Bakanlığı:** İlki uluslararası, ikincisi ülke içi korumanın önemli aktörüdür.
• **Karain / Çatalhöyük:** Karain doğal mağara ve eski insan izleri; Çatalhöyük çatıdan girişli kerpiç evler.
• **Göbeklitepe / Hacılar:** İnanç merkezi – tarım ürünlerinin ambarlarda saklanması.
• **Obsidiyen / tahıl ambarı:** Obsidiyen araç ham maddesi; ambar ürün depolama alanı.
• **Kronoloji:** MÖ 10.000, MÖ 7000'den eskidir.

Kendini Kontrol Et

1. **Somut kültürel miras nedir?** Fiziksel eser ve yapı gibi korunabilir varlıktır.
2. **Somut olmayan kültürel mirasa örnek?** Çay ikram geleneği, pehlevanlık veya ıslık dili.
3. **Tarihî mekân örneği?** Çatalhöyük yerleşim alanı.
4. **Doğal ve tarihî unsuru birlikte gösteren yer?** Pamukkale–Hierapolis.
5. **UNESCO'nun temel görevi?** Ortak mirasın korunmasını uluslararası düzeyde desteklemek.
6. **Göbeklitepe'nin ayırt edici özelliği?** T biçimli dikili taşlarla bilinen inanç merkezi.
7. **Çayönü hangi il çevresinde?** Diyarbakır, Ergani.
8. **Çatalhöyük hangi il çevresinde?** Konya, Çumra.
9. **Hacılar hangi il çevresinde?** Burdur.
10. **Çatıdan giriş hangi yerleşim?** Çatalhöyük.
11. **Tahıl ambarı bize ne gösterir?** Ürün depolandığını ve üretim planlaması yapıldığını.
12. **MÖ 8200 mü, MÖ 7000 mi daha eski?** MÖ 8200.
13. **Arkeoloji nedir?** Geçmişi maddi kalıntılardan bilimsel yöntemlerle inceleme.
14. **Koruma için iki doğru davranış?** Yetkililere haber vermek ve uzmanların çalışmalarını desteklemek.