Duygularımı Tanıyorum Hızlı Tekrar

3. Tema: Duygularımı Tanıyorum — Hızlı Tekrar

60 Saniyelik Temel Bilgiler

• *Duygularımız:* Duygu psikolojik tepkidir. **Temel** duygular doğuştan; **ikincil** duygular deneyimlerle öğrenilir.
• Duygu yönetimi = **fark et → nedenini düşün → uygun dille ifade et**.
• *Her Yüreğe Nakış Gerek:* **Ayşenur + dedesi + yazın bahçedeki ıhlamur + nakış**. “Yüreğe işlemek” = **değerleri içselleştirmek**.
• *Korkuluk:* **Korkuluk konuşur**, korkusuzluk ister ve çocuklara seslenir; sevgi korkuları azaltabilir.
• *Fahrünnisa:* Öğretmen ilgisiz sanır, öğrenci çok başarılıdır; gönüllü konuşmamasının nedeni **hata yapma korkusu**.

Metin Türü ve Yapısı

| Metin | Başlangıç | Orta | Bitiş | |---|---|---|---| | Bilgilendirici | Giriş | Gelişme | Sonuç | | Öyküleyici | Serim | Düğüm | Çözüm |

**Yüzey anlam:** doğrudan bilgi. **Derin anlam:** kanıtlı çıkarım. **Konu:** ne anlatılmış? **Ana düşünce:** ne demek istenmiş?

Söz Sanatları

**Kişileştirme:** insan özelliği; **konuşturma:** insan dışı varlık konuşur; **benzetme:** benzerlik ilişkisi. Konuşturma kişileştirmeyi de içerir ama kişileştirmede söz şart değildir.

Amaç – Neden – Duygu Sözcükleri

“**-mak için, -sın diye**” hedef belirtiyorsa **amaç**. Sebep bildiriyorsa **neden**. **Acaba** merak; **keşke** pişmanlık/dilek; **iyi ki** memnuniyet; **maalesef** üzüntüdür.

Yazım/Noktalama

• Özel ad: **Türk, İtalyanca, Türkiye Cumhuriyeti, Merkür**.
• **!** uyarı, seslenme, sevinç; **—** satır başı konuşma.
• Şiirde **dize = satır**; **ana duygu = baskın his**.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

1. **Korku duymak** ile **korkuya göre sağlıksız davranmak** farklıdır.
2. **Soyut isim** dokunulamaz diye isim olmaktan çıkmaz.
3. **Sürü** çokluğu tek sözcükle bildirir; **koyunlar** çoğul ekini taşır.
4. **Korkuluk** metninde insan değil **korkuluk** konuşur.
5. **Fahrünnisa'nın sessizliği** bilgisizlikten değil **yanlış yapma çekincesinden** gelir.
6. **Üç Kardeş** metninde küçük kızın değeri, toprağı **çalışarak geliştirmesi**dir.
7. **İçin** kelimesinin varlığı otomatik olarak amaç demek değildir.
8. **Serim–düğüm–çözüm**, **giriş–gelişme–sonuç** ile aynı kullanımda değildir.
9. Karekodlu dinleme metninin **basılı olmayan ayrıntısı** cevap olarak uydurulmaz.

Son 2 Dakikalık Tekrar

• Duyguyu tanı → uygun sözcükle ifade et → çözüm konuş.
• Hikâyede **kişi–yer–zaman–olay** bul. Bilgi yazısında **ana düşünce–örnek–sonuç** bul.
• **Tanım / örnek / benzetme / karşılaştırma** için cümledeki yöntemi saptayıp işlevini açıkla.
• **Pamuk, koyun, sürü; sevgi ve ağaç** örneklerini isim türlerine ayır.
• **Korkuluk** = korkusuzluk dileği; **Ayşenur** = değer nakşı; **Fahrünnisa** = yanlış yargıyı düzeltme.
• Yazıda duyguyu anlatan sözcükleri, büyük harfi, **ünlem/konuşma çizgisini** ve **amaç–neden** ilişkisini kontrol et.

Kendini Kontrol Et

1. Temel duyguya örnek? → **Mutluluk veya korku**.
2. Duygunun nedenini anlayıp anlatma? → **Duygusal farkındalık ve ifade**.
3. Ayşenur nakışı kimden öğrenir? → **Ablasından**.
4. “Yüreğine merhameti işle” ne demek? → **Merhametli davranmayı benimse**.
5. *Korkuluk* şiirinde kim konuşur? → **Korkuluk**.
6. Fahrünnisa neden el kaldırmaz? → **Yanlış yapmaktan çekinir**.
7. “Sürü” hangi isimdir? → **Topluluk ismi**.
8. “Yağmur yağdığı için” hangi ilişki? → **Neden**.
9. “Barışmak için gittim” hangi ilişki? → **Amaç**.
10. Kırmızı şapka neyi temsil eder? → **Duygusal bakış**.