İletişim ve Sosyal İlişkiler Konu Anlatımı

3. Tema: İletişim ve Sosyal İlişkiler

Bu temanın konusu, **duygularımızı ve düşüncelerimizi anlamı bozmadan aktarmak, başkalarını anlamak ve saygılı ilişkiler kurmaktır**. Yalnızca konuşmak yeterli değildir: Anlamak, dinlemek, dil seçimi, empati, davranış ve doğru söz kullanımı da iletişimin parçasıdır. Bu anlatım 7. sınıf Türkçe ders kitabının 1. kitabındaki 120–171. sayfalar temel alınarak hazırlanmıştır. Karekodla izlenecek videoların kitapta yazılı olmayan olay ayrıntıları içerik ve sınav bilgisi olarak aktarılmamıştır.

1. Eskici: Ana dil, yalnızlık ve yurt özlemi (s. 122–129)

Refik Halid Karay'ın **Eskici** öyküsünde Hasan beş yaşında bir çocuktur. Babasını ve annesini kaybettiğinden İstanbul'daki akrabaları onu Filistin'de yaşayan halasına gönderir. Yolculuğun ilk bölümünde gemide gördüklerini merakla inceleyen, konuşan ve çevresindekileri neşelendiren Hasan, giderek **anlamadığı bir dille** konuşan insanların arasında kalır. Hayfa'da trene bindirilir, yabancılaşma duygusu artar ve günler boyunca neredeyse hiç konuşmaz. Gittiği yerde bir süre sonra Arapçayı anlamaya başladığı hâlde, içine kapanıklığı sürer.

Bir gün halasının evine ayakkabı tamir eden bir eskici gelir. Hasan, adamın çivileri ağzından çıkararak ayakkabıya çakmasını görünce merakla ana dilinde bir soru sorar. Eskici onun Türkçe konuştuğuna şaşırır ve **İzmit'ten geldiğini** söyler. Bu karşılaşma Hasan'ın duygularını değiştirir: İstanbul'u, evlerini, annesini, eski yaşantısını ayrıntılı biçimde anlatır. Eskici de onu sevinçle ve özlemle dinler, işi mümkün olduğunca ağırdan alır. Ayakkabılar bitince ayrılmaları gerekir; Hasan ağlar, eskici de duygulanır.

Metindeki duygusal değişim

• **Yolculuk başı:** Merak ve geçici eğlence → soru sorma, çevreyi inceleme, konuşma.
• **Yabancı dilin baskın olduğu çevre:** Özlem, yabancılık ve yalnızlık → içine kapanma, susma.
• **Ana dilini konuşan eskiciyle tanışma:** Yakınlık, güven, sevinç → uzun uzun konuşma.
• **Eskicinin ayrılışı:** Yeniden yalnız kalma korkusu → ağlama; eskicide de memleket özlemi.

Ders kitabı bu öyküyü incelerken **serim (olay ve kişilerle tanışma), düğüm (sorunun belirginleşmesi), çözüm (olayın sonucunun ortaya çıkması)** bölümlerini bulmayı ister. Serimde yetim çocuğun yolculuğu, düğümde dil ve çevre farklılığı nedeniyle suskunlaşması, çözümde eskiciyle ana dilinde buluşması ve ayrılışın yarattığı duygular izlenir. Çözüm sözcüğü burada her zaman mutlu bitiş demek değildir: öykü duygusal bir ayrılışla sonlanır.

**Hikâye haritası** metnin önemli unsurlarını düzenler: kişi Hasan ve eskici; mekân İstanbul'dan Filistin'e yolculuk, tren ve halanın evi; zaman olay sırasından anlaşılır; olay ana dilden uzak kalan Hasan'ın suskunlaşması ve eskiciyle konuşmasıdır. Anlatıcı, kişileri dışarıdan anlatarak Hasan'ın duygu ve davranışlarını aktarır. **Olay özeti** hazırlarken gemideki her eşyanın ayrıntısını değil, iletişimdeki değişimi belirleyen olayları sıralamak gerekir.

2. Metin çözümleme, duygu ve iletişim çalışmaları (s. 126–133)

Kitap Hasan'ın üç farklı andaki duygusunu ve bunun **neden–sonuç ilişkisini** karşılaştırmanızı ister. Bir olayın nedenini anlatan bilgiyle, ortaya çıkan sonucu karıştırmayın: 'İnsanların dilini anlamadı' nedeni; 'suskunlaştı' sonucudur. Buna karşılık 'Türkçe konuşan eskiciyle karşılaştı' nedeni; 'anılarını anlatmaya başladı' sonucudur.

**Metin yapısı ve özet:** Öyküde olay sırası korunur. 'Bir çocuk susuyordu' tek başına yeterli özet değildir; neyin onu susturduğu ve neden yeniden konuştuğu da bulunmalıdır. Özet yaparken kendi düşüncemizi yeni olaymış gibi eklemeyiz. **Karşılaştırma** için ortak ölçüt seçeriz: davranış, duygu, mekân, iletişime katılım.

**Düş Fırçası** adlı izleme etkinliği, kitapta Ayşe'nin dedesiyle çıktığı yolculuk öncesi ve sonrası bakış açısını karşılaştırma, anlatıcı ve hikâye unsurlarını (zaman, mekân, şahıs/varlık kadrosu, olay) belirleme çalışması olarak yer alır. Videonun görüntüsü ve tam konuşmaları sayfalarda verilmediğinden, kaynağa bağlı kalınarak yalnız **izleme yöntemi** öğretilebilir.

**İyi bir sözlü anlatım:** Yaşanan yanlış anlamayı seç; olayın önemli aşamalarını kronolojik sıraya koy; dinleyeni gereksiz ayrıntıya boğma; göz teması, yüz ifadesi, ses ve beden dilini anlatılanla uyumlu kullan.

Pekiştirmeli sözcüklerin yazımı

Kitapta *tertemiz, dosdoğru, apaçık, sımsıcak, sapasağlam* örnekleri üzerinden pekiştirme yapılır. Sözcükte anlamı güçlendiren pekiştirme bölümü genellikle sözcüğe **bitişik** yazılır. 'Tertemiz' ile 'ter temiz' aynı doğru yazım değildir. Bu örneklerde pekiştirme, iletişimin açıklığı veya duygusal sıcaklığı gibi özellikleri vurgulamak için kullanılmıştır.

Kuşaklar arasında iletişim sorunu

Kitabın yazma çalışmasında gençlerin dijital araçlarla vakit geçirmesi, yaşlıların ise sohbet etmeyi istemesi gibi farklı eğilimler örneklendirilir. Sağlıklı çözüm yazısında dört basamak vardır: **sorunu açıkla → nedenleri belirle → uygulanabilir öneriler getir → iki tarafa katkısını değerlendir**. Çözüm önerisi hem gencin hem yaşlı bireyin ihtiyaçlarını dikkate almalıdır. 'Gençler hiç konuşmuyor' gibi toptancı ifadeler yerine gözlem ve gerekçe kullanılır.

3. Ya Hayır Söyle...: İyi söz, kültür ve nezaket (s. 134–138)

Nezihe Araz'ın metninde 'hayır' sözcüğünün iyilik ve iyi dilek bildiren kullanımları anlatılır. Yazar, insanların birbirine güzel sözlerle seslenmesini, *hayırlı işler, hayırlı akşamlar, hayra yormak, hayır sahibi, hayrını görmek, ağzını hayra açmak* gibi ifadelerde korunan kültürel birikimi önemser. Eskiden koşan bir çocuğa kesin olumsuzluk bildiren bir söz yerine iyi dilek taşıyan bir uyarıda bulunulmasını, **kelimelerin duygu üzerindeki etkisi** bağlamında değerlendirir.

Yazar, kelimeleri bir hazineye benzeterek dilin yalnız sözcüklerden değil, **deyimlerden, atasözlerinden, terimlerden ve kültür birikiminden** oluştuğunu vurgular. 'Günaydın', 'merhaba' gibi selamlaşmaların yanında farklı dillerden alınmış günlük kalıpları örnek verip kendi dilinin zenginliğini koruma düşüncesini savunur. **Yazarın görüşü** ile herkesçe ölçülebilen bir olguyu ayırmak önemlidir: 'Hayır sözcüğünün anlamı iyiliktir' sözlük düzeyinde açıklama niteliğindeyken 'Bence bu kelimeden vazgeçilmemeli' kişisel görüş taşır.

**Kelime ve kelime grupları:** *Yeğlemek* tercih etmek, *kelam* söz, *yâd etmek* anmak, *akıbet* sonuç, *söz gelimi* örneğin anlamında kullanılır. **Hayır** kelimesinin 'iyilik' ve 'olumsuz cevap' gibi farklı anlamlarda kullanılabilmesi, bağlamın önemine iyi bir örnektir. Eş anlamlı, zıt anlamlı, eş sesli sözleri incelerken kelimeyi cümledeki anlamıyla değerlendirmek gerekir.

Düşünceyi geliştirme yolları

• **Tanımlama:** Bir kavramın ne anlama geldiğini açıklar. Örneğin metinde 'hayır' için iyilik anlamı belirtilir.
• **Tanık gösterme:** Bir düşünceyi bir kişinin görüşüyle destekler; metinde Mevlana'nın sözü kullanılır.
• **Örneklendirme:** Düşüncenin anlaşılmasını somut örneklerle sağlar; farklı iyi dilekler sıralanır.
• **Benzetme:** İki varlığın benzer yönünü kullanır; kelimelerin hazineye ve dil zenginliğinin aşınmasının toprağın erozyonuna benzetilmesi.
• **Karşılaştırma:** Benzerlik veya farklılıkları görünür kılar; eski ve yeni selamlaşma tutumları karşılaştırılır.
• **Sayısal veri:** Rakamlarla kanıtlama, her metinde bulunmak zorunda değildir; 'Ya Hayır Söyle...' hakkında uydurma istatistik çıkarılmaz.

**Sınıflandırma:** Kitap metindeki ifadeleri **öznellik–nesnellik** ya da **deyim–kalıp ifade** ölçütleriyle ayırmayı ister. Her örnek için aynı ölçüt uygulanmalıdır.

4. Sadaka Taşı ve nezaket dili: İzleme ve canlandırma (s. 139–143)

**Sadaka Taşı** adlı izleme çalışmasında görülen ve duyulan bilgiler, üç başlıkta not edilir: **fiziksel özellikler, bulunduğu yerler, sosyal işlevler**. Kitapta videonun tüm verileri yazılı olmadığı için 'hangi taş kaç metreydi' gibi ayrıntılar üretilmez. Buradaki öğrenme çıktısı, verilen bilgiyi **ölçüte göre sınıflandırmak** ve anahtar kelimeleri konu/ana fikirle ilişkilendirmektir.

İletişimde 'lütfen', 'teşekkür ederim', 'rica ederim', 'affedersiniz', 'özür dilerim' ifadelerinin uygun durumlarda kullanılması önemlidir. **Teşekkür etmek**, yapılan iyiliği kabul etmek; **özür dilemek**, kendi hatası nedeniyle karşı tarafın duygusunu gözetmek; **rica etmek**, isteği buyurganlık yerine nazikçe iletmektir. Kitaptaki rol oynama etkinlikleri alışveriş, yön tarifi, aile ve oyun ortamlarında bu ayrımı uygulatır.

Fiillerde gerçekleşme zamanı

Fiillerin zamanı, yargının **ne zaman gerçekleştiğini** gösterir. Kitap dört kategoride örnek verir:

1. **Geçmiş / gerçekleşme anından önce:** 'Selamlaştık', 'konuştu', 'dinlemiş'. '-dı/-di' ve '-mış/-miş' geçmişi gösterebilir.
2. **Şimdiki / gerçekleşme anı:** 'Hazırlıyorum', 'dinlemekteyim', 'oynuyor'.
3. **Gelecek / gerçekleşme anından sonra:** 'Gelecek', 'anlayacaksınız', 'gidecek'.
4. **Süreklilik / alışkanlık:** 'Her zaman selam verir', 'genellikle dinler'. '-r/-ar/-er' süreklilik veya alışkanlık anlatabilir.

Önce zaman belirten sözleri bul; ardından yüklemdeki kip ekine bak. 'Her gün' ile 'şu an' farklı zaman işaretleridir. **Geniş zaman** bağlama göre alışkanlığı anlatır; 'gelecek' fiilinin yazılışıyla 'gelir' fiilinin anlamını karıştırma.

Kısa çizginin kullanımı

Kitapta iki yer, tarih ya da zaman **aralığını ve ilişkiyi** göstermek için örnekler vardır: 'Ankara-Bakü', '14.00-16.00', 'Aydın-İzmir'. Ancak 'i-le-ti-şim' sözcüğünü hecelere ayırma amacıyla kullanılır; iki şehir arasında bağlantı göstermeyle **aynı görev değildir**. Bir yazım sorusunda işaretin bulunduğu yere değil, **görevine** odaklan.

5. Dijital Tayfa – Komik mi Şimdi?: Dijital ortamlarda davranışlar (s. 144–155)

Bu başlık **dinleme/izleme metnidir**. Basılı sayfalar Hayri, Hale, Kâmil ve Sevim'i anmakta; sosyal medyada kırıcı yorumlar, mizah ile sanal zorbalık arasındaki fark, ikna yolları, empati ve kişilerin tepkilerindeki değişimi sorgulamaktadır. Ancak video konuşmaları kitabın içinde bütünüyle yazılı değildir: kimin ne dediğine ilişkin kesin bir olay hikâyesi kitap dışından oluşturulmaz.

**Sanal zorbalık:** Dijital teknolojiler aracılığıyla yapılan zorbalık. **Mizah:** Gülmece. **Yorum:** Bir olayı belli bir bakışla değerlendirme. **Farkındalık:** Davranış ve sonuçları üzerinde düşünme. Temanın ayrımı şudur: Bir paylaşım yalnızca 'komik' diye savunulsa bile karşıdakinin duygularını incitiyorsa, onu küçümsüyor ya da hedef hâline getiriyorsa uygun iletişim sayılmaz. Bir sosyal medya yorumunu değerlendirirken **sözcük seçimi, hedef alınan kişi, etki, nezaket ve empati** birlikte incelenir.

İkna tekniklerinin dayanağı

Kitap, dijital iletişimle ilgili videoda şu sekiz teknikten kullanılanları ayıklatır: **karşıtlık, kıtlık, toplumsal kanıt, karşılıkta bulunma, otorite, sevgi, uzlaşma ve tutarlılık**. Bu adlar kitapta listelidir, fakat videonun tam konuşmaları yazılı olmadığından bir tekniği belirli karaktere kesin olarak atfetmek doğru değildir. Bir öneride 'çoğu kişi böyle düşünüyor' **toplumsal kanıt**; 'bu konuda uzman görüşü var' **otorite**; 'iki tarafı da dinleyip ortak karar verelim' **uzlaşma** şeklinde ayırt edilir.

Sağlıklı Aile metni ve empati

Kitabın s. 149'daki **Sağlıklı Aile** metni, her çocuğun farklı özellikleri olabileceğinin kabul edilmesini; bireylerin zorla aynı kalıba sokulmamasını; kuşak farklarına saygıyı, gerektiğinde görevlerin değişebilmesini, konuşma ve dinlemeyi öne çıkarır. **Koşulsuz sevgi**, her davranışı onaylamak demek değildir. Sevdiğimiz kişiyle konuşmak, onu anlamak, gerektiğinde yanlışına karşı çıkmak ve buna rağmen sevgiyi geri çekmemek birlikte mümkündür. Video ile metin, **empati** ve **sevgi odaklı iletişim** ölçütlerine göre karşılaştırılır.

Kitaptaki grafik: 2010–2016 (s. 151)

Türkiye'de genel ağ üzerinden yapılan telefon aramalarını gösteren grafikte şu sayılar bulunur:

| Yıl | Arama sayısı | |---|---:| | 2010 | 45.172 | | 2011 | 17.017 | | 2012 | 7.236 | | 2013 | 4.840 | | 2014 | 8.716 | | 2015 | 2.957 | | 2016 | 2.223 |

Grafik **2010–2013 arasında sürekli düşüş**, **2014'te artış**, ardından **2015 ve 2016'da yeniden azalış** gösterir. **2014**, bir önceki yıla göre artış olan tek yıldır. 2013 yılında değer ilk kez 5.000'in altına iner; 2015 ve 2016'da yine bu sınırın altındadır. Grafik verisinin anlattığı sayısal değişim ile bunun **nedeni hakkında tahmin** farklıdır: Grafik, düşüşlerin nedenini tek başına vermez.

Alay/kinaye bildiren ünlem

Kitap, 'Dinleyiciliği öyle güçlü (!) ki konuşurken sürekli telefonuna bakıyor.' gibi örneklerde ünlemin **alay veya kinaye** amacıyla ayraç içinde kullanımını açıklar. 'Ne kadar anlayışlısın!' tek başına bağlama göre gerçek övgü olabilir; ifadeyi tersine çeviren durum ve ayraç içindeki işarete dikkat edilmelidir. Korku, şaşkınlık ve seslenme anlamındaki ünlemle ayraç içinde alay bildiren işlev karıştırılmamalıdır.

6. Öğüt şiiri: Dil, iyilik ve alçak gönüllülük (s. 156–160)

**Karacaoğlan'ın 'Öğüt' şiiri**, başkalarını kırmama, ölçülü konuşma, başkasını dinleme, iyilik etme, kibirlenmeme ve kötü arkadaşlıktan uzak durma üzerine öğütlerden oluşur. Şair, söz alırken kendini öne çıkarmamayı, başkasının sözünü dikkatle dinlemeyi ve yapılan iyiliği kişinin başına kakmamayı ister. **Vefa, iyilik, sabır, sevgi, alçak gönüllülük** gibi değerleri şiirdeki kanıtlarla ilişkilendirmek gerekir.

**Dize (mısra)** şiirin bir satırı; **dörtlük** dört dizeden oluşan bölüm; **kafiye** benzer seslerin şiirde ahenk yaratmasıyla ilgilidir. Sayfa 159'da Halil Karabulut'un **Söz Söyle** şiiriyle benzerlikler; tatlı dil, karşıdakini üzmeme, ahenk ve tekrarlar üzerinden değerlendirilir. Bir şiirin dörtlüklerden oluşması konu ve duygu bakımından aynı olduğu anlamına gelmez; metinler biçim ve anlam yönünden ayrı ayrı karşılaştırılır.

Söz sanatları

Kitaptaki şiir örneklerinde benzetme, kişileştirme, abartma gibi söz sanatları sorgulanır. Söz sanatını bulurken **insana özgü bir özellik mi yüklendi, başka bir varlığa mı benzetildi, etki güçlendirilmek için ölçü aşılmış mı?** sorularını kullan. Örneğin 'Yıllardır dostum dediğim ayna bana küstü.' ifadesinde aynaya insan davranışı yüklenmesi **kişileştirmedir**. 'Karanlık bir yorgan gibiydi.' biçimindeki anlatım **benzetmedir**. Bu örnekler yeni ve özgündür; kitaptaki şiirlerin satırları aynen aktarılmamıştır.

7. İletişimin Önemi, tartışma ve yazma çalışmaları (s. 161–165)

**İletişimin Önemi** videosu için kitapta insanın iletişim ihtiyacı, olumlu ilişkiler, iyi dinleyicilik ve ana mesajı belirleme etkinlikleri vardır. Soru yanıtının doğrudan videodan çıkarılması isteniyorsa içerik izlenmeden kesin cevap yazılmaz. **Tartışma** etkinliğinde dijital araçların ilişkileri güçlendirdiği ya da zayıflattığı görüşleri ele alınır: Her görüş açıkça söylenmeli, örnek ve gerekçeyle desteklenmeli; karşı görüş nezaketle dinlenmeli, eleştiriler kişiye değil düşünceye yöneltilmelidir.

**Eğik çizgi (/)** kitapta üç görev için ele alınır: **ek biçimlerini ayırmak** ('-lık/-lik'), **tarih yazmak** ('12/04/2025'), **adresin bir bölümünü ayırmak** ('Kızılay/Ankara'). Bunları kısa çizginin aralık bildirme işleviyle karıştırmayın.

Toplu taşımada yüksek sesle konuşma veya video izleme konusunda **görgü kuralı–öz denetim–yasa** seçeneklerinin tartışılması; problem, farklı görüşler, karşı kanıt ve sonuç biçiminde düzenli yazma kazandırır. Üretim Vakti'nde aynı ortamın **nezaket kuralına uyulan ve uyulmayan** iki hâlini içeren bir skeç ve **aile, sevgi, saygı, dostluk, duyarlılık, sorumluluk** seçeneklerinden biri üzerine şiir çalışması vardır.

8. Sevgilerde: Duyguyu ertelemenin sonucu (s. 166)

Behçet Necatigil'in serbest okuma metni **Sevgilerde**, yakınlarımıza duyduğumuz sevgiyi ve iyi düşünceleri sürekli sonraya bırakmanın pişmanlığını anlatır. Kişinin çok işi bulunması, yeterli zamanı beklemesi ve duygularını söylememesi, çevresiyle arasında yanlış anlaşılma oluşturabilir. Ana duygu **söylenmemiş sevginin hüznü ve fırsat kaçmadan duyguları paylaşma gereği** çevresinde gelişir. 'İletişimin çok söz söylemek değil, zamanında anlaşılmak olduğu' temanın diğer metinleriyle bağlantılı bir yorumdur.

9. Tema değerlendirme: Sözün Değeri (s. 167–169)

**Sözün Değeri** başlıklı değerlendirme metni, etkili iletişimin çok sayıda sözcük kullanmaktan değil, doğru sözcük seçmekten, karşıdakini dinlemekten, saygı ve anlayış göstermekten doğduğunu vurgular. Girişte iletişimin yalnız sözcüklerden oluşmadığı açıklanır. Gelişmede açık söz, ölçülülük ve dinleme öne çıkarılır. Sonuçta iletişimin **güveni güçlendiren bir bağ** olduğuna ulaşılır.

Değerlendirme etkinliğinde ayrıca **iki yer arasını gösteren kısa çizgi**, **adres ve tarihte eğik çizgi**, **alay anlamındaki ünlem** ve **eklerin yazımı** sorulur. 'Ortak Evimiz Dünya' videosu için basılı kitap yalnız izleme ve ana/yardımcı fikir bulma yönergesini verir; video metnini içermez. İzlenmemiş sahneye göre soru çözülmez.

Sık Karıştırılan Noktalar

• **Ana dil / yabancı dili anlayabilme:** Hasan Arapçayı biraz anlamaya başlasa da özlemi bitmez.
• **Metin çözümü / mutlu son:** Eskici'nin çözüm bölümü hüzünlü bir ayrılışla tamamlanır.
• **Yorum / kanıt:** 'Hasan yalnızdır' yorumunu onun susması ve yerinden uzak olmasıyla temellendir.
• **Öznellik / nesnellik:** Kişisel beğeni ve değerlendirmeyi doğrulanabilir tanımdan ayır.
• **Benzetme / örneklendirme:** 'Sözcükler altın gibidir' benzetme, iyi dilekleri sıralamak örneklendirmedir.
• **Mizah / sanal zorbalık:** Şaka adı altında bir kişiyi sürekli kırmak, nezaket gereklerini ortadan kaldırmaz.
• **Dört zaman / metindeki süreklilik:** 'Her zaman gelir' alışkanlıktır; 'şimdi geliyor' o andaki eylemdir.
• **Kısa çizgi / eğik çizgi:** 'Ankara-Bakü' ilişki, 'Kızılay/Ankara' adres; iki işaretin görevleri ayrıdır.
• **Ünlem / alay ünlemi:** 'Ne güzel!' gerçek şaşkınlık olabilir; 'Çok düşünceli (!)' ters anlamla alay bildirebilir.
• **Grafik / neden iddiası:** Sayısal artış/azalış veridir; sebep grafikte yoksa kesin söylenemez.
• **Koşulsuz sevgi / her davranışı onaylama:** Birini sevmek, yanlışına karşı uygun uyarıda bulunmayı engellemez.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

1. Önce soru kökünü oku: doğrudan bilgi mi, yorum mu, kanıt mı, görsel/grafik okuma mı?
2. Olay örgüsünde 'neden → duygu → davranış → sonuç' zincirini belirle.
3. Bir metinden diğerine geçerken olayları karıştırma: Eskici'de Hasan ve eskici; Ya Hayır Söyle'de kelimelerin değeri; Öğüt'te ahlak ve söz kullanımı.
4. Metnin bütününü anlatan **ana fikir** ile onu destekleyen tek bir örneği ayırt et.
5. Tüm seçenekleri oku; seçeneklerin yanlışlığını metinde bulunmayan bilgiye, sebep–sonuç tersine veya bağlamdan kopmaya göre denetle.
6. Tablo ve grafikte değerleri dikkatle oku. 'Bir önceki yıla göre artış' için iki komşu yılı karşılaştır.
7. Dil bilgisi ve noktalama sorularında biçim kadar işleve bak: Fiilin zamanı, çizginin aralığı, ünlemin gerçek veya alaycı etkisi.
8. Dinleme/izleme başlığından yola çıkarak videoda geçen olayları tahmin edip doğru cevap gibi kullanma.

Konu Özeti

Eskici ana dilin insanla geçmişi arasında bağ kurduğunu; Ya Hayır Söyle kelime ve nezaket geleneğinin kültür zenginliğini taşıdığını; Dijital Tayfa etkinlikleri çevrimiçi davranışların etkisini ve empatiyi; Öğüt karşıdakini incitmeden konuşmayı; Sevgilerde duyguları geciktirmeden paylaşmayı öğretir. Bu kazanımlar olay örgüsü, metin yorumu, konuşma/yazma, grafik okuma, zaman ekleri, pekiştirme, kısa çizgi, eğik çizgi ve ünlem üzerinden uygulanır.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

• Eskici'nin olay akışı ve Hasan'ın duygu değişimini kanıtlarla açıklayabilmek.
• Serim, düğüm, çözüm bölümlerini ve hikâye unsurlarını belirleyebilmek.
• Güzel söz, nezaket ve kültür arasındaki bağı metinlerden hareketle yorumlamak.
• Düşünceyi geliştirme yollarını metindeki işlevleriyle eşleştirmek.
• Dijital yorumlarda nezaket, mizah, sanal zorbalık ve empatiyi ayırt etmek.
• Sağlıklı Aile metnindeki koşulsuz sevgi ve saygıyı doğru yorumlamak.
• 2010–2016 grafik verilerinden desteklenebilen çıkarımlar yapmak.
• Fiillerin geçmiş, şimdiki, gelecek ve süreklilik anlamını ayırt etmek.
• Pekiştirme yazımını, kısa çizgiyi, eğik çizgiyi ve alay ünlemini doğru kullanmak.
• Öğüt ve Sevgilerde'nin ana duygu, değer ve iletişimle bağlantılarını açıklamak.