TYT Matematik Veri – İstatistik Çalışma Notu

Veri – İstatistik – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu, Veri – İstatistik konusundaki temel kavramları, formülleri ve sınavda sık kullanılan soru kalıplarını kısa sürede tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Aritmetik Ortalama

1. Ortalama – Toplam İlişkisi

1. Eksik Veri Bulma

1. Veri Eklendiğinde Ortalama

Eski toplam:

Eski Ortalama × Eski Veri Sayısı

Yeni toplam:

Eski Toplam + Eklenen Veri

1. Veri Çıkarıldığında Ortalama

1. Birleşik Ortalama

Birleşik Ortalama:

Toplam Değer / Toplam Kişi Sayısı

1. Ortanca – Medyan

Veriler küçükten büyüğe sıralanır.

1. Tepe Değer – Mod

En fazla tekrar eden değerdir.

1. Açıklık

1. Uç Değer

Çok büyük veya çok küçük değerler aritmetik ortalamayı güçlü biçimde etkileyebilir.

1. Bütün Verilere Aynı Sayı Eklenirse

Her veriye k eklenirse:

• Ortalama k artar. • Ortanca k artar. • Tepe değer k artar. • Açıklık değişmez.

1. Bütün Veriler Aynı Sayıyla Çarpılırsa

Pozitif k ile çarpılırsa:

• Ortalama k katına çıkar. • Ortanca k katına çıkar. • Tepe değer k katına çıkar. • Açıklık k katına çıkar.

1. Frekans

Bir değerin kaç kez tekrar ettiğine frekans denir.

1. Frekans Tablosunda Ortalama

1. Sütun Grafiği

Kategorileri karşılaştırmak için kullanılır.

1. Çizgi Grafiği

Bir değerin zaman içindeki değişimini göstermede kullanılır.

Örneğin:

• Satış • Sıcaklık • Nüfus • Üretim

1. Daire Grafiği

Bir kategorinin oranı:

Merkez Açı / 360°

1. Yüzdeden Merkez Açı

1. Açıdan Miktar Bulma

1. Yüzde Değişim

1. Yüzde Azalış

1. Ortalama Değişmeden Veri Eklemek

1. Eklenen Veriyi Bulma

1. Çıkarılan Veriyi Bulma

1. Ortalama – Ortanca – Tepe Değer

Bu değerlerin birbirine eşit olması gerekmez.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Ortalama = Toplam / Veri sayısı

• Toplam = Ortalama × Veri sayısı

• Ortanca bulunmadan önce veriler sıralanır.

• Çift sayıda veride ortadaki iki verinin ortalaması alınır.

• Tepe değer birden fazla olabilir.

• Tepe değer bulunmayabilir.

• Açıklık = En büyük − En küçük

• Farklı büyüklükteki grupların ortalamaları doğrudan ortalanmaz.

• Bütün verilere aynı sayı eklenirse açıklık değişmez.

• Daire grafiği toplamı 360°’dir.

• 360° = %100

• Yüzde değişimde paydada eski değer kullanılır.

• Uç değerler ortalamayı güçlü biçimde etkileyebilir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Aritmetik Ortalama:

Toplam / Veri Sayısı

Toplam:

Ortalama × Veri Sayısı

Ortanca:

Sıralanmış verilerin ortasındaki değer

Tepe değer:

En çok tekrar eden değer

Açıklık:

En Büyük − En Küçük

Frekans:

Tekrar sayısı

Frekans tablosunda ortalama:

Σ(Değer·Frekans) / Toplam Frekans

Daire grafiği:

360° = %100

Oran:

Açı / 360°

Yüzde değişim:

(Değişim / Eski Değer)·100