TYT Türkçe Fiiller Çalışma Notu

Fiiller – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu, TYT’de sık sorulan fiil türlerini, kipleri, kişi eklerini ve birleşik zamanlı fiilleri sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Fiil

1. Anlamına Göre Fiiller

• İş (kılış) fiili • Durum fiili • Oluş fiili

1. İş (Kılış) Fiili

Öznenin yaptığı işten etkilenen bir varlık vardır.

Genellikle nesne alabilir.

1. Durum Fiili

Öznenin içinde bulunduğu durumu bildirir.

Genellikle nesne almaz.

1. Oluş Fiili

Öznenin iradesi dışında gerçekleşen değişimi bildirir.

1. Çekimli Fiil

1. Fiil Kipleri

İki ana gruptur:

• Haber kipleri • Dilek kipleri

1. Haber Kipleri

Görülen geçmiş zaman: -dı / -di / -du / -dü -tı / -ti / -tu / -tü

Öğrenilen geçmiş zaman: -mış / -miş / -muş / -müş

Şimdiki zaman: -yor

Gelecek zaman: -acak / -ecek

Geniş zaman: -r, -ar/-er, -ır/-ir/-ur/-ür

1. Haber Kipleri Hızlı Tablo

1. Dilek Kipleri

• Gereklilik • İstek • Dilek-şart • Emir

1. Gereklilik Kipi

-malı / -meli

1. İstek Kipi

-a / -e

1. Dilek-Şart Kipi

-sa / -se

1. Emir Kipi

1. Dilek Kipleri Hızlı Tablo

1. Kişi Ekleri

1. tekil → ben

1. tekil → sen

1. tekil → o

1. çoğul → biz

1. çoğul → siz

1. çoğul → onlar

1. Kip ve Kişi Birlikte Bulma

1. Fiillerde Olumsuzluk

Fiiller genellikle “-ma/-me” ekiyle olumsuz yapılır.

1. Geniş Zamanın Olumsuzu

1. Fiillerde Soru

Soru edatı “mi” ayrı yazılır.

1. Basit Zamanlı Fiil

Tek kip ekiyle çekimlenmiş fiildir.

1. Birleşik Zamanlı Fiil

Bir kipin üzerine hikâye, rivayet veya şart anlamı gelir.

• Hikâye • Rivayet • Şart

1. Hikâye Birleşik Zamanı

İkinci unsur -dı/-di biçimindedir.

1. Rivayet Birleşik Zamanı

İkinci unsur -mış/-miş biçimindedir.

1. Şart Birleşik Zamanı

İkinci unsur -sa/-se biçimindedir.

1. Dilek-Şart – Şart Birleşik Zamanı

1. Basit – Birleşik Zaman

1. Birleşik Fiil Çözümleme

1. Zaman / Anlam Kayması

Fiilin aldığı kip ile cümlenin gerçek zaman anlamı farklı olabilir.

1. Geçmiş Olayın Şimdiki veya Geniş Zamanla Anlatılması

1. Fiili Hızlı Çözümleme Yöntemi

1. TYT’de Sık Sorulan Kalıplar

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• İş fiili nesne alabilir. • Durum fiili öznenin hâlini bildirir. • Oluş fiilinde öznenin kendisinde değişim vardır. • “-dı” görülen geçmiş, “-mış” öğrenilen geçmiş zamandır. • “-yor” şimdiki zaman ekidir. • “-acak/-ecek” gelecek zaman ekidir. • “-malı/-meli” gereklilik kipidir. • “-sa/-se” dilek-şart kipi olabilir. • “Gelse” dilek-şart, “gelirse” geniş zamanın şartıdır. • “mi” ayrı yazılır. • Basit zamanlı fiilde tek kip vardır. • Birleşik zamanda hikâye, rivayet veya şart unsuru bulunur. • Kip ile gerçek zaman anlamı farklı olabilir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

İş → nesne alabilir

Durum → öznenin hâli

Oluş → kendiliğinden değişim

Haber kipleri: geldi – gelmiş – geliyor – gelecek – gelir

Dilek kipleri: gelmeli – geleyim – gelse – gel

Birleşik zaman: geliyordu – geliyormuş – geliyorsa