TYT Türkçe Ses Bilgisi Çalışma Notu

Ses Bilgisi – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu, TYT’de sık sorulan ses olaylarını sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Ünlüler

Kalın → a, ı, o, u İnce → e, i, ö, ü

Düz → a, e, ı, i Yuvarlak → o, ö, u, ü

Geniş → a, e, o, ö Dar → ı, i, u, ü

1. Büyük Ünlü Uyumu

1. Küçük Ünlü Uyumu

1. Ünlü Düşmesi

1. Ünlü Daralması

1. Ünlü Türemesi

1. Sert Ünsüzler

Hatırlatma: Fıstıkçı Şahap

1. Ünsüz Yumuşaması

Ünlüyle başlayan ek geldiğinde bazı sözcüklerin sonundaki sert ünsüz yumuşar.

1. Yumuşamayan Sözcükler

Her p, ç, t, k yumuşamaz.

1. Ünsüz Benzeşmesi

1. Yumuşama – Benzeşme Farkı

1. Ünsüz Düşmesi

1. Ünsüz Türemesi

1. Kaynaştırma Ünsüzleri

Hatırlatma: YaŞaSıN

1. Kaynaştırma “y”

1. Kaynaştırma “ş”

1. Kaynaştırma “s”

1. Kaynaştırma “n”

1. Ünlü Değişimi

1. Ulama

1. Ses Olayını Bulmanın En Kolay Yolu

1. Bir Sözcükte Birden Fazla Ses Olayı

1. TYT’de Sık Sorulan Örnekler

1. “Ses Olayı Yoktur” Soruları

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Ünlü düşmesi → Ünlü kaybolur. • Ünlü daralması → a/e dar ünlüye dönüşür. • Ünlü türemesi → Yeni ünlü oluşur. • Ünsüz yumuşaması → Sözcüğün son sesi değişir. • Ünsüz benzeşmesi → Ekin ilk sesi değişir. • Ünsüz düşmesi → Ünsüz kaybolur. • Ünsüz türemesi → Yeni ünsüz oluşur. • Kaynaştırma ünsüzleri → y, ş, s, n. • Ulama yalnız söyleyişte görülür. • Her p, ç, t, k yumuşmaz. • Bir sözcükte birden fazla ses olayı olabilir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Ünlü düşmesi: burun → burnu

Ünlü daralması: başla → başlıyor

Ünlü türemesi: az → azıcık

Ünsüz yumuşaması: kitap → kitabı

Ünsüz benzeşmesi: kitap + da → kitapta

Ünsüz düşmesi: küçük → küçücük

Ünsüz türemesi: his → hissetmek

Kaynaştırma: y, ş, s, n

Ünlü değişimi: ben → bana sen → sana

Ulama: Yalnız söyleyişte