TYT Türkçe Sözcükte Yapı Çalışma Notu

Sözcükte Yapı – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu, TYT’de sık sorulan kök, gövde, yapım eki, çekim eki ve sözcük yapısı konularını sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Kök

1. İsim Kökü

1. Fiil Kökü

1. Ortak Kök

1. Sesteş Kök

1. Yapım Eki

1. Yapım Eki Türleri

İsimden isim: göz + lük → gözlük

İsimden fiil: temiz + le- → temizle-

Fiilden isim: yaz- + ı → yazı

Fiilden fiil: yaz- + dır- → yazdır-

1. Gövde

1. Birden Fazla Yapım Eki

1. Çekim Eki

Sözcüğün cümlede başka sözcüklerle ilişki kurmasını sağlar.

1. Yapım Eki – Çekim Eki Farkı

1. Çoğul Eki

1. Hâl Ekleri

Belirtme: -ı / -i / -u / -ü

Yönelme: -a / -e

Bulunma: -da / -de / -ta / -te

Ayrılma: -dan / -den / -tan / -ten

1. İyelik Ekleri

1. Tamlayan Eki

“evin” ve “çocuğun” sözcüklerindeki ekler tamlayan ekidir.

1. Fiil Çekim Ekleri

Zaman, kip ve kişi bildirir.

1. Basit Sözcük

1. Türemiş Sözcük

1. Türemiş Sözcük Çekim Eki de Alabilir

-çı → yapım eki

-lar → çekim eki

-dan → çekim eki

Yapı bakımından türemiştir.

1. Birleşik Sözcük

1. Basit – Türemiş – Birleşik

1. Çok Ek Almak = Türemiş Olmak Değildir

-ler → çekim eki

-imiz → çekim eki

-den → çekim eki

1. Birden Fazla Yapım Eki

Toplam 2 yapım eki vardır.

1. Kök Bulurken Yapılan Hata

Çünkü “bal” ile “balık” arasında anlam ilişkisi yoktur.

1. Kökün Türünü Cümle Belirleyebilir

1. Ses Olayı Kök ve Ek Çözümlemesini Bozmaz

1. Sözcük Çözümleme

Yapı bakımından: Türemiş

1. Fiil Çözümleme

Yapı bakımından: Türemiş

1. TYT’de Sık Sorulan Kalıplar

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Kök ile sözcük arasında anlam ilişkisi olmalıdır. • Ortak kökte anlam ilişkisi vardır. • Sesteş kökte anlam ilişkisi yoktur. • Yapım eki yeni sözcük oluşturur. • Çekim eki yeni sözcük oluşturmaz. • Yapım eki sözcük türünü her zaman değiştirmez. • Kök + yapım eki = gövde. • Basit sözcük çekim eki alabilir. • Çok ek almak sözcüğü türemiş yapmaz. • Bir kez bile yapım eki alan sözcük türemiştir. • Birleşik sözcük birden fazla kök veya sözcüğün birleşmesiyle oluşur.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Kök → Temel anlamlı bölüm

İsim kökü → Varlık/kavram

Fiil kökü → İş, oluş, hareket

Ortak kök → Anlam ilişkili isim-fiil

Sesteş kök → Aynı biçim, farklı anlam

Yapım eki → Yeni sözcük

Çekim eki → Yeni sözcük oluşturmaz

Gövde → Kök + yapım eki

Basit → Yapım eki yok

Türemiş → Yapım eki var

Birleşik → Birden fazla kök/sözcük birleşmiş