Konu Anlatımı / Ders Notu
YDT Arapça Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil (المبني للمجهول ونائب الفاعل) Ders Notu
YDT Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil (المبني للمجهول ونائب الفاعل) dil bilgisi tabloları ve sınav notları.
YDT Arapça – Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil Ders Notu
Temel Kalıplar
| Fiil / Bab | Etken mazi | Edilgen mazi | Edilgen muzari | Türkçe | |---|---|---|---|---| | Üçlü كتب | كَتَبَ | كُتِبَ | يُكْتَبُ | Yazıldı / yazılıyor | | Üçlü فتح | فَتَحَ | فُتِحَ | يُفْتَحُ | Açıldı / açılıyor | | Üçlü نشر | نَشَرَ | نُشِرَ | يُنْشَرُ | Yayımlandı / yayımlanıyor | | Üçlü بنى | بَنَى | بُنِيَ | يُبْنَى | İnşa edildi / ediliyor | | II. bab قدّم | قَدَّمَ | قُدِّمَ | يُقَدَّمُ | Sunuldu / sunuluyor | | II. bab سجّل | سَجَّلَ | سُجِّلَ | يُسَجَّلُ | Kaydedildi / ediliyor | | III. bab راجع | رَاجَعَ | رُوجِعَ | يُرَاجَعُ | Gözden geçirildi / geçiriliyor | | IV. bab أعلن | أَعْلَنَ | أُعْلِنَ | يُعْلَنُ | Açıklandı / açıklanıyor | | IV. bab أرسل | أَرْسَلَ | أُرْسِلَ | يُرْسَلُ | Gönderildi / gönderiliyor | | VIII. bab اعتمد | اعْتَمَدَ | اعتُمِدَ | يُعْتَمَدُ | Kabul edildi / ediliyor | | X. bab استكمل | اسْتَكْمَلَ | استُكمِلَ | يُسْتَكْمَلُ | Tamamlandı / tamamlanıyor |
İrap ve Cümle Yapısı
Etken: «قَدَّمَ الطالبُ الطلبَ» → فاعل «الطالبُ» ve mefûl «الطلبَ». Edilgen: «قُدِّمَ الطلبُ» → نائب الفاعل «الطلبُ». Merfû sonlar -ُ / -ٌ ve bazı çoğul biçimlerde -ونَ / -انِ ile görülebilir. Fiille bir edat grubu karıştırılmamalı: «أُرسِلَ إلى المدرسةِ كتابٌ». «إلى المدرسةِ» mecrû edat tamlamasıdır; «كتابٌ» merfû nâib-i fâildir.
Geçmişte Cinsiyet ve Çoğul
«كُتِبَ التقريرُ», «كُتِبَتِ الرسالةُ», «حُفِظَتِ الوثائقُ», «أُنْقِذَ الأطفالُ». İlkinde eril tekil, ikincisinde dişil tekil, üçüncüsünde akılsız çoğul için dişil tekil, sonuncusunda insan çoğulu isim fiilden sonra geldiğinden tekil fiil kullanılmıştır. Fiilin önce ya da sonra gelmesi uyum kararını etkiler; yalnız ismin çoğul olmasına göre karar verme.
Muzari ve Nasb/Cezm
«يُعْلَنُ القرارُ» açıklanır; «تُعْلَنُ النتائجُ» sonuçlar açıklanır; «لَنْ يُعْلَنَ القرارُ» karar açıklanmayacak; «لَمْ يُعْلَنْ القرارُ» karar açıklanmadı. «لن» muzariyi mansup, «لم» meczum yapar. Bu eklerin gerektirdiği son hareke değişse de kökün meçhul yapısı korunur. Çekim sorusunda anlam doğru görünse bile zaman ve son hareke yanlışsa şıkkı ele.
İki Nesneli Fiiller ve Dönüşüm
«مَنَحَ المديرُ الطالبَ جائزةً» → «مُنِحَ الطالبُ جائزةً». «أَعْطَى المعلّمُ الطفلَ كتابًا» → «أُعْطِيَ الطفلُ كتابًا». Birinci nesne nâib-i fâile yükselirken ikinci nesne mansup kalır. «مُنِحَ الطالبَ جائزةٌ» bu amaçlanan dönüşüm değildir; nâib-i fâil merfû beklenir.
Edilgen ve Yalın Anlamın Karşılaştırılması
«يَقْرَأُ الطّالبُ الدرسَ» (öğrenci dersi okur) ile «يُقْرَأُ الدرسُ» (ders okunur) karşılaştır. «سَجَّلَ المسؤولُ المعلوماتِ» (yetkili bilgileri kaydetti) ile «سُجِّلَتِ المعلوماتُ» (bilgiler kaydedildi) arasındaki fark da aynıdır. «تمَّ تسجيلُ المعلوماتِ» modern yazı dilinde tamamlanmış kaydetme eylemini adlaşmış kalıpla anlatabilir.
Soru Çözme Kontrolü
Önce mazi mi muzari mi sorulduğuna bak. Sonra fiilin kaçıncı babdan olduğunu belirle. Ardından «الرسالةُ، النتائجُ، الأطفالُ» gibi nâib-i fâil adaylarının cinsiyet ve sayı özelliklerini incele. Etken yapıdan edilgene dönüşümde merfû–mansup farkını gözden kaçırma. «لم/لن» varsa fiilin son harekesini mutlaka kontrol et. Dört yanlış seçeneğin kökü doğru olsa bile kişi, zaman ya da çatı bakımından yanlış olabilir.
Kısa Özet
- Etken eylemi yapanı, edilgen eylemden etkileneni öne çıkarır.
- Üçlü mazi edilgen فُعِلَ; üçlü muzari edilgen يُفْعَلُ biçimindedir.
- Etken nesne edilgende merfû nâib-i fâile dönüşür.
- Dişil tekil ve akılsız çoğul uyumuna bakılır.
- «لم» sonrasında meczum, «لن» sonrasında mansup muzari kullanılır.
- İki nesneli fiillerde çoğunlukla ilk nesne nâib-i fâil olur; ikinci mansup kalır.
- Edilgen söz diziminde edatlı tamlamaları nâib-i fâil ile karıştırma.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YDT Arapça Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil (المبني للمجهول ونائب الفاعل) - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YDT Arapça Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil (المبني للمجهول ونائب الفاعل) - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YDT Arapça Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil (المبني للمجهول ونائب الفاعل) - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YDT Arapça Edilgen Fiiller ve Nâib-i Fâil (المبني للمجهول ونائب الفاعل) - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.