I. Dünya Savaşı Sürecinde Osmanlı Devleti Hızlı Tekrar

I. Dünya Savaşı Sürecinde Osmanlı Devleti — Hızlı Tekrar

Savaşın başlaması ve Osmanlı'nın katılması

• **Nedenler:** Milliyetçilik, sömürgecilik, silahlanma, bloklaşma; **28 Haziran 1914 suikast**, **28 Temmuz savaşın başlaması**.
• **İttifak:** Almanya–Avusturya-Macaristan–İtalya (1882). **İtilaf:** İngiltere–Fransa–Rusya (1907). İtalya 1915'te İtilaf'a geçti.
• **Osmanlı–Almanya:** 2 Ağustos 1914. **Goeben/Breslau → Yavuz/Midilli**; Rus limanları bombalandı, Kasım 1914'te savaş ilanları geldi.

Cephe–amaç–sonuç eşleştirmeleri

• **Kafkas:** Rusya, Sarıkamış; 1916 Muş–Bitlis; **3 Mart 1918 Brest-Litovsk → Kars–Ardahan–Batum**.
• **Çanakkale:** Rusya'ya yardım yolunu açma girişimi; **18 Mart deniz**, **25 Nisan 1915 kara**; 9 Ocak 1916 çekilme.
• **Irak:** Petrol, Bağdat; **29 Nisan 1916 Kut** (Halil Paşa), **1917 Bağdat'ın İngilizlerce alınması**.
• **Kanal:** Süveyş, İngiltere'nin sömürge yolu, Cemal Paşa. **Hicaz–Yemen:** Şerif Hüseyin isyanı. **Suriye–Filistin:** Gazze, Kudüs, Antakya–Halep. **Galiçya/Makedonya/Romanya:** Müttefiklere yardım.

Gizli antlaşmalar ve kişiler

• **İstanbul 1915:** Boğazlar Rusya'ya. **Londra 1915:** İtalya'nın katılımına toprak vaadi. **Sykes–Picot 1916:** Ortadoğu paylaşımı. **Saint Jean de Maurienne 1916:** İzmir ve çevresi İtalya'ya.
• **Nuri Paşa:** Bakü, 15 Eylül 1918. **Fahreddin Paşa:** Medine Müdafaası. **Mustafa Kemal:** 1915 Anafartalar, 1916 Kafkas/16. Kolordu, 1917 Filistin/7. Ordu, 1918 Yıldırım Orduları.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• **Savaşın temel nedenleri / başlatan olay:** Sömürgecilik, milliyetçilik, silahlanma ve bloklaşma uzun süreli nedenlerdir; Franz Ferdinand suikastı savaşı başlatan gelişmedir.
• **İttifak antlaşması / fiilen savaşa giriş:** Osmanlı, Almanya ile **2 Ağustos 1914**'te anlaştı; **Yavuz ve Midilli'nin Rus limanlarını bombalaması** sonrasında Kasım ayında savaş ilanları yapıldı.
• **Çanakkale'de deniz / kara mücadelesi:** **18 Mart 1915** donanmanın durdurulması; **25 Nisan 1915** Gelibolu'ya çıkarma yapılmasıdır.
• **Kafkas / Kanal cepheleri:** Kafkas'ta Rusya'ya karşı mücadele ve Orta Asya Türkleriyle bağlantı kurma hedefi; Kanal'da Süveyş üzerinden İngiltere'nin sömürge bağlantısını kesme amacı öne çıkar.
• **Kut'ül-Amâre zaferi / Irak Cephesi'nin genel sonucu:** **29 Nisan 1916**'da İngiliz birlikleri teslim oldu; ancak İngilizler **1917'de Bağdat'ı ele geçirdi**.
• **İstanbul / Londra / Sykes–Picot antlaşmaları:** İstanbul, Boğazların Rusya'ya vaat edilmesi; Londra, İtalya'nın İtilaf tarafına geçmesi; Sykes–Picot, Orta Doğu'nun paylaşılmasıyla ilgilidir.
• **Komutan–yer eşleştirmesi:** **Mustafa Kemal–Çanakkale**, **Halil Paşa–Kut'ül-Amâre**, **Nuri Paşa–Bakü**, **Fahreddin Paşa–Medine**.
• **1917 / 1918 ayrımı:** **1917'de** Bolşevik İhtilali ve ABD'nin savaşa katılması; **3 Mart 1918'de** Brest-Litovsk Barışı yaşandı. Kars, Ardahan ve Batum bu antlaşmayla geri alındı.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Savaş girişi: Almanya ittifakı → Yavuz/Midilli → Rus limanları → ilanlar. Zafer eşleştirmesi: Mustafa Kemal–Çanakkale; Halil–Kut; Nuri–Bakü; Fahreddin–Medine. Anadolu: kıtlık, göç, salgın, pahalılaşma, eğitim aksaması.

Kendini Kontrol Et

Kafkas ile Kanal'ın amaçlarını ayırabiliyor, 1915 Londra ile İstanbul antlaşmalarının vaatlerini eşleştirebiliyor ve 1917 olaylarının savaş dengesine etkisini açıklayabiliyor musun?