Konu Anlatımı / Ders Notu
Oral Mukoza Lezyonları, Potansiyel Malignite ve Sistemik Bulgular Ders Notu
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi: oral mukoza lezyonları, potansiyel malignite ve sistemik bulgular için ders notu.
Oral Mukoza Lezyonları – Ders Notu
Klinik Ayırıcı Tanı Tablosu
| Bulgu | Öncelikli olasılık | Kritik ayrım | | --- | --- | --- | | Gazlı bezle silinen beyaz plak | Psödomembranöz kandidiyazis | Altta eritemli yüzey kalabilir | | Silinmeyen açıklanamayan beyaz plak | Lökoplaki | Klinik dışlama tanımı, histopatoloji önemli | | Yaygın opalesans gerince azalıyor | Lökoödem | Benign görünüm | | Dil lateralinde kıvrımlı silinmeyen beyaz | Oral kıllı lökoplaki | EBV, immünsüpresyon | | Bilateral Wickham çizgileri | Retiküler liken planus | Tipik ağsı örüntü | | Tek taraflı restorasyon komşuluğu | Oral likenoid reaksiyon | İrritan/ilaç ve dağılım | | Kırmızı kadifemsi kalıcı plak | Eritroplaki | Hızlı biyopsi/sevk | | Kırmızı-beyaz nonhomojen plak | Eritrolökoplaki | Daha yüksek riskli bileşen | | Ağrılı tekrarlayan nonkeratinize ülser | Rekürren aft | Genellikle öncesinde vezikül yok | | Sert damak/yapışık gingivada rekürren vezikül-ülser | Rekürren intraoral HSV | Keratinize mukoza | | Yaygın erozyon ve interselüler IgG | Pemfigus vulgaris | Suprabazal ayrışma | | Deskuamatif gingivit, oküler skar, lineer BMZ | Mukoza membran pemfigoidi | Subepitelyal ayrışma |
Sınavda Lezyon Tanımı
- **Lökoplaki**: Silinmeyen beyaz plağın diğer nedenler dışlandıktan sonraki klinik adlandırması; displazi varlığını tek başına söylemez.
- **Eritroplaki**: Klinik olarak açıklanamayan kırmızı, sıklıkla kadifemsi lezyon; ciddi displazi/karsinom açısından biyopsi gerekir.
- **Aktinik keilit**: UV, alt dudak, sınır silikleşmesi, kronik yüzey değişiklikleri.
- **Proliferatif verrüköz lökoplaki**: Multifokal, ilerleyici, yüksek dönüşüm riski.
- **Submuköz fibrozis**: Areka, fibrozis, azalan ağız açıklığı.
İmmünopatoloji
- Pemfigus vulgaris: Desmogleinle ilişkili otoantikor, **suprabazal** bül, **interselüler ağsı** immünfloresans.
- Mukoza membran pemfigoidi: Bazal membran antijenleri, **subepitelyal** bül, **lineer** bazal membran immünfloresansı; göz tutulumuna dikkat.
- Oral liken planus: T-hücre aracılı arayüz mukoziti, ağsı beyaz çizgi/erozyon; klinik gereklilikte biyopsi/izlem.
- Deskuamatif gingivit bir **klinik görünüm**dür; tek başına pemfigus veya pemfigoid tanısı değildir.
Enfeksiyon ve Sistemik Eşlik
- Candida: Silinebilir plak; protez stomatitinde eritem; kuruluk/diyabet/immünsüpresyon riski artırabilir.
- HSV: Primer gingivostomatitte ateş ve yaygın gingivit; rekürrens immünkompetanda keratinize intraoral alanlara eğilimlidir.
- Aft: Nonkeratinize yüzeyde, tekrar eden ağrılı ülser; hematinik ve gastrointestinal etkenleri sorgula.
- Sjögren: Göz ve ağız kuruluğu, parotis yakınması, çürük ve mantar enfeksiyonu eğilimi.
- B12/demir/folat: Atrofik glossit ve angular keilit ile ilişki olabilir; laboratuvarla ayır.
- Crohn: Kaldırım taşı görünümü, lineer vestibüler ülser, dudak şişliği; spesifik olmayan oral ipucu.
Biyopsi/Sevk Kararı
- Kalıcı ve açıklanamayan ülser veya plakta malignite olasılığını değerlendir.
- Kırmızı/heterojen/indüre lezyonda biyopsi veya uygun uzman sevki gerekir.
- Travma öyküsü varsa neden giderilir; düzelme kısa sürede doğrulanır.
- Vezikülobüllöz hastalıkta histopatolojiye ek doğrudan immünfloresans yararlı olabilir; örnek yeri önemlidir.
- Göz bulgulu pemfigoidde multidisipliner değerlendirme gereklidir.
Kısa Özet
Silinen beyaz plakta kandida, silinmeyende keratoz/lökoplaki/liken planus ayrımı gerekir. Eritroplaki ve heterojen indüre lezyon biyopsi gerektiren önemli uyarılardır. Pemfigus suprabazal–ağsı, pemfigoid subepitelyal–lineer ayrımıyla bilinir. Aft nonkeratinize, rekürren intraoral HSV keratinize alanlara eğilimlidir. Oral bulgular sistemik durumların ipucu olabilir ama tek başına kesin tanı değildir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Mukoza Lezyonları, Potansiyel Malignite ve Sistemik Bulgular - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Mukoza Lezyonları, Potansiyel Malignite ve Sistemik Bulgular - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Mukoza Lezyonları, Potansiyel Malignite ve Sistemik Bulgular - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Mukoza Lezyonları, Potansiyel Malignite ve Sistemik Bulgular - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.