Konu Anlatımı / Ders Notu
Oral Tanı, TME ve Tükürük Bezi Hastalıkları Ders Notu
DUS oral tanı ve TME hastalıkları için ayırıcı tanı, MR-KIBT karşılaştırması ve tükürük bezi hastalıkları ders notu.
Oral Tanı, TME ve Tükürük Bezi Hastalıkları — Ders Notu
Klinik ilk yaklaşım
- Süre + lokalizasyon + ağrı + tetikleyici + sistemik öykü + ilaç sorgusu + tam mukozal muayene.
- Mukozal lezyonu renk, silinebilirlik, sertlik, boyut, sınır, kanama ve büyüme açısından tanımla.
- **Kalıcı şüpheli ülser veya kırmızı plak:** uzman değerlendirmesi ve gerektiğinde biyopsi; görüntülemeyle kesin displazi tanısı konmaz.
Oral lezyonlar
| Görünüm | Başlıca ipucu | Sınır | | --- | --- | --- | | Silinen beyaz plak | Psödomembranöz kandidiyazis | Klinik ve risk faktörleriyle değerlendir | | Bilateral retiküler beyaz çizgiler | Oral liken planus | Gerekirse biyopsi/ayırıcı tanı | | Başka nedenle açıklanamayan silinmeyen beyaz plak | Lökoplaki | Klinik tanımlama; histoloji ayrı | | Kalıcı kırmızı plak | Eritroplaki | Displazi/malignite açısından ciddi | | Nonkeratinize mukozada tekrarlayan küçük ağrılı ülser | Rekürren aft | Bağlam ve alternatifler kontrol edilmeli | | Keratinize mukozada tekrarlayan gruplaşmış ülser | Rekürren intraoral herpes | Öykü belirleyici | | Deskuamatif dişeti | Pemfigoid, pemfigus, eroziv liken planus vb. | Tek hastalık adı değildir |
Büllöz hastalık ve kuruluk
- **Pemfigus vulgaris:** intraepitelyal akantoliz, erozyonlar.
- **Muköz membran pemfigoidi:** subepitelyal ayrılma, deskuamatif gingivitis olabilir.
- **Direkt immünfloresan:** uygun biyopsi örneğiyle ayırıcı tanıda yararlı.
- **Kserostomi:** kuruluk hissi; **hiposalivasyon:** ölçülen akışın azalması.
- **Sjögren:** kuru göz, kuru ağız ve uygun klinik/testler; tek ultrason tanı koydurmaz.
- **Ağız yanması:** lokal ve sistemik nedenler değerlendirilmeden primer sendrom denmez.
TME tanı ve görüntüleme özeti
| Klinik sorun | Öncelikli değerlendirme | | --- | --- | | Disk konumu, redüksiyon, eklem sıvısı | MRG (kapalı-açık ağız; efüzyon T2) | | Kondil osteofiti, erozyon, skleroz | KIBT/BT | | Kondil kırığı, osseöz ankiloz | Kesitsel kemik görüntüleme | | Açmada klik | Redüksiyonlu disk deplasmanı olası; klinik muayene | | Açmada sınırlı, kapalı kilit | Redüksiyonsuz disk deplasmanı dahil ayırıcı tanı | | Ağız açıkken kapatamama | Hipermobilite/dislokasyon düşün | | Krepitasyon | Dejeneratif eklem değişiklikleri olası |
**KIBT diskin konumunu göstermez**, MRG'de kemik ayrıntısı KIBT/BT kadar iyi değildir. Panoramik görüntünün TME değerlendirmesi sınırlıdır. Görüntüleme gerekliliği klinik kararla belirlenir.
Tükürük bezleri
- **Sialolitiazis:** yemekle artan ağrı/şişlik; sık submandibular bez/Wharton kanalı.
- **Akut sialadenit:** hassas, sıcak/ağrılı bez; ateş ve kanaldan püy olabilir.
- **Ultrason:** yüzeyel bez ve birçok taş için yararlı, radyasyonsuz.
- **Düz radyografi negatif:** bütün taşları dışlamaz.
- **Akut enfeksiyon:** geleneksel kontrast sialografi uygun değildir.
- **Pleomorfik adenom:** sıklıkla yavaş büyüyen benign salivaryan kitle.
- **Warthin:** parotis ve tütün kullanımıyla ilişki; çok odaklı/bilateral olabilir.
- **Yüz siniri fonksiyon kaybı:** parotis kitlesinde malignite açısından alarm işaretidir.
Kısa Özet
Tam oral muayene ve alarm belirtilerini tanıma ilk adımdır. Beyaz plağın silinmesi, kırmızı lezyonun kalıcılığı ve ülserin endürasyonu ayırıcı tanı kurdurur. Disk/yumuşak doku için MRG, kemik için KIBT/BT kullanılır. Tükürük taşında yemekle ilişkili şişlik; enfeksiyonda ateş ve püy önemlidir. Klinik, görüntüleme ve gerekli doku incelemesi birlikte değerlendirilir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Tanı, TME ve Tükürük Bezi Hastalıkları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Tanı, TME ve Tükürük Bezi Hastalıkları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Tanı, TME ve Tükürük Bezi Hastalıkları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
DUS Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Oral Tanı, TME ve Tükürük Bezi Hastalıkları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.