Konu Anlatımı / Ders Notu
Karbonhidrat, Lipit ve Amino Asit Metabolizması Ders Notu
DUS glikoliz, TCA, PPP, beta oksidasyon, keton ve üre döngüsü çalışma notları.
Karbonhidrat, Lipit ve Amino Asit Metabolizması — Ders Notu
Karbonhidrat metabolizması
| Yol | Yer | Kilit enzim / ayrım | | --- | --- | --- | | Glikoliz | Sitozol | PFK-1; net 2 ATP, 2 NADH | | Glukoneogenez | Karaciğer, böbrek; mitokondri + sitozol + ER | Pirüvat karboksilaz, PEPCK, FBPaz-1, G6Paz | | Glikojen sentezi | Sitozol | Glikojen sentaz; dallanma α(1→6) | | Glikojen yıkımı | Sitozol | Glikojen fosforilaz; dal açıcı enzim | | Pentoz fosfat | Sitozol | G6PD; NADPH ve riboz-5-fosfat |
- **PFK-1:** AMP ve F-2,6-BP ile aktive; ATP ve sitratla baskılanır.
- **Glukoneogenez:** 2 pirüvat → 1 glukoz için 4 ATP, 2 GTP, 2 NADH gerektirir.
- **Cori:** Laktat kas/eritrositten karaciğere, glukoz geri döner.
- **Kas:** glukoz-6-fosfataz yok; kendi glikojeninden kana serbest glukoz veremez.
- **PDH:** TPP, lipoat, CoA, FAD, NAD+; mitokondride ve geri dönüşümsüz.
Enerji metabolizması
- TCA/1 asetil-CoA: **3 NADH, 1 FADH2, 1 GTP, 2 CO2**.
- Kompleks **I, III, IV** proton pompalar; **II pompalamaz**.
- Kompleks IV oksijeni indirger; V ATP sentazdır.
- NADH ≈ **2,5 ATP**; FADH2 ≈ **1,5 ATP** (yaklaşık değerler).
- Glukoz ≈ **30–32 ATP**, taşıma yoluna ve varsayımlara bağlı.
- PPP: NADPH; oksidan hemoliz–G6PD eksikliği.
Lipit metabolizması
- **β-oksidasyon:** mitokondri; CPT-I girişini **malonil-CoA** baskılar.
- **Yağ asidi sentezi:** sitozol; **ACC + biyotin → malonil-CoA**, FAS + NADPH.
- **Kolesterol sentezi:** HMG-CoA redüktaz; statin hedefi.
- **Ketonlar:** asetoasetat, β-hidroksibütirat, aseton; karaciğerde üretilir; karaciğer tiyoforaz eksikliği nedeniyle tüketemez.
- **Tek zincir:** propiyonil-CoA → metilmalonil-CoA (B7) → süksinil-CoA (B12).
Amino asit ve azot metabolizması
- Transaminasyon **PLP/B6** kullanır; amin grubu çoğunlukla glutamatta toplanır.
- Üre döngüsünde mitokondriyal **CPS-I**, **N-asetilglutamat** ile aktive olur.
- **CPS-II**: sitozolde pirimidin sentezi; üre döngüsü değildir.
- Üre azotları: serbest NH3 ve aspartat.
- **Lösin, lizin:** yalnız ketojenik.
- Fenilketonüri: fenilalanin hidroksilaz; MSUD: dallı zincirli α-ketoasit dehidrogenaz kusuru.
Kısa Özet
Glikoliz ve PPP sitozolde, TCA ve β-oksidasyon mitokondride ağırlıktadır. PFK-1, G6PD, ACC, CPT-I ve CPS-I soru ayırt edicileridir. İnsülin tok, glukagon açlık metabolizmasını yönlendirir. NADPH antioksidan/indirgen sentez; NADH/FADH2 solunum zinciri için önemlidir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
DUS Biyokimya Karbonhidrat, Lipit ve Amino Asit Metabolizması - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
DUS Biyokimya Karbonhidrat, Lipit ve Amino Asit Metabolizması - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
DUS Biyokimya Karbonhidrat, Lipit ve Amino Asit Metabolizması - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
DUS Biyokimya Karbonhidrat, Lipit ve Amino Asit Metabolizması - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.