Konu Anlatımı / Ders Notu
Piyasa Yapıları ve Firma Dengesi | Ders Notu
Piyasa yapıları, kâr, kapanma, MR-MC dengesi ve temel stratejik modellerin kısa ders notu.
Piyasa Yapıları ve Firma Dengesi – Ders Notu
Piyasa Yapısı Eşleştirmesi
| Tür | Satıcı | Ürün | Öne çıkan özellik | |---|---|---|---| | Tam rekabet | Çok | Homojen | Fiyat alıcı; `P=MR` | | Monopolcü rekabet | Çok | Farklılaştırılmış | Uzun dönem sıfır kâr, fazla kapasite | | Oligopol | Az | Homojen veya farklı | Karşılıklı stratejik bağımlılık | | Monopol | Tek | Yakın ikamesi sınırlı | Giriş engeli, aşağı eğimli firma talebi |
Kâr ve Denge
- `TR=P×Q`; `AR=TR/Q=P`; `MR=ΔTR/ΔQ`.
- `π=(P−ATC)×Q`.
- `P>ATC` kâr; `P<ATC` zarar; `P=ATC` sıfır ekonomik kâr.
- Kısa dönemde `P<min AVC` kapanma; `AVC<P<ATC` zararla çalışma olasıdır.
- Tam rekabetin standart uzun dönemi: `P=MC=min ATC`, sıfır ekonomik kâr.
- Monopolcü rekabetin standart uzun dönemi: `P=ATC>MC`, fazla kapasite.
- Tekelde, iç optimumda `MR=MC`; fiyat talep eğrisi üzerinden belirlenir.
Tekelde Hesaplama Şablonu
- `P=a−bQ` ise `TR=aQ−bQ²`.
- `MR=a−2bQ`.
- `MC` ile eşitle; **Q'yu** bul.
- `P=a−bQ` ile **fiyatı** bul.
- `TR−TC` ile **ekonomik kârı** bul.
Pazar Gücü ve Rekabet
- **Lerner:** `(P−MC)/P`; uygun koşullarda `1/|Ed|`.
- **Doğal tekel:** Bir firmanın toplam talebi daha düşük toplam maliyetle sağlayabildiği durum.
- **Birinci derece farklılaştırma:** Bireysel ödeme isteğine dayalı ideal ayrım.
- **İkinci derece:** Miktar/paket/tarife menüsü.
- **Üçüncü derece:** Gruplara göre ayrı fiyat; esnekliği düşük gruba daha yüksek fiyat olasıdır.
- **Cournot:** eşzamanlı miktar; **Bertrand:** fiyat; **Stackelberg:** sıralı miktar.
- **Nash:** Rakip stratejisi veri iken tek taraflı sapma avantaj sağlamaz.
- **CR4:** en büyük dört firmanın paylarının toplamı; **HHI:** tüm firma paylarının kareleri toplamı.
Kısa Özet
Fiyat alıcı firma `P=MR` ile çalışır; tekelde `MR<P`. Firma iç optimumu `MR=MC` iken kâr ayrıca `(P−ATC)Q` ile bulunur. Tam rekabette kısa dönem kapanma eşiği `min AVC`; uzun dönem giriş-çıkış sonrasında sıfır ekonomik kâr söz konusudur. Monopolcü rekabette ürünler farklıdır ve uzun dönem fazla kapasite olabilir. Oligopolde stratejik karşılıklı bağımlılık; Cournot'ta miktar, Bertrand'da fiyat, Stackelberg'de lider-takipçi sırası belirleyicidir. Yoğunlaşma için CRk satış paylarını toplar, HHI karelerini toplar.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Alan Bilgisi İktisat Piyasa Yapıları ve Firma Dengesi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Alan Bilgisi İktisat Piyasa Yapıları ve Firma Dengesi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Alan Bilgisi İktisat Piyasa Yapıları ve Firma Dengesi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Alan Bilgisi İktisat Piyasa Yapıları ve Firma Dengesi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.