Konu Anlatımı / Ders Notu

Yumuşama Dönemi ve Türkiye Ders Notu

KPSS Ön Lisans Tarih: yumuşama, SALT, Helsinki, Orta Doğu, petrol krizi, Johnson Mektubu, Kıbrıs, ABD ambargosu, AET ve 1960–1980 Türkiye.

Yumuşama Dönemi ve Türkiye — Ders Notu

Yumuşama ve Silah Kontrolü

**Detant = ABD–SSCB gerginliğini azaltma diplomasisi; Soğuk Savaşın bitmesi değildir.** **1962 Küba krizi** nükleer tehlikeyi gösterdi. **1963** doğrudan iletişim hattı ve kısmi nükleer deneme yasağı geldi; bu yasak yer altı testlerini tamamen kapsamadı. **1968 NPT imzaya açıldı, 1970 yürürlüğe girdi**. **1972 SALT I + ABM** stratejik silahlar ve füze savunmasını sınırladı. **1979 SALT II** imzalandı fakat ABD Senatosu tarafından onaylanmadı. **1979 SSCB'nin Afganistan müdahalesi** yumuşamayı zayıflattı; **1980 Moskova Olimpiyatları** ABD öncülüğünde boykot edildi.

AGİK ve Helsinki

**1 Ağustos 1975 Helsinki Nihai Senedi:** Türkiye dahil **35 katılımcı devlet**. **Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK)** süreci: güvenlik, sınırlar, iş birliği, insan hakları. **1994 Budapeşte kararı → AGİT adı**. **1975 Helsinki = güvenlik belgesi; 1999 Helsinki = Türkiye'ye AB adaylığı**; aynı olay değildir.

Dünyada Savaşlar, Petrol ve Diplomasi

| Yıl | Gelişme | Hatırlatıcı | |---|---|---| | **1967** | Altı Gün Savaşı | İsrail-Arap devletleri | | **1969** | Apollo 11 / Rabat Zirvesi | Ay'a iniş / İslam Konferansı süreci | | **1971** | BM'de Çin Halk Cumhuriyeti temsil hakkı | Çin diplomasisi | | **1972** | Nixon'ın Çin ziyareti | ABD-Çin yakınlaşması | | **1973** | Yom Kippur Savaşı / petrol krizi | Mısır-Suriye / enerji | | **1975** | Apollo-Soyuz ortak uçuşu | Uzay iş birliği | | **1978** | Camp David | Mısır-İsrail barış çerçevesi | | **1979** | Mısır-İsrail Barışı / İran İslam Devrimi / Afganistan | Barış / şahlığın sonu / SSCB müdahalesi | | **1980–1988** | İran-Irak Savaşı | Türkiye savaşta tarafsız |

**OPEC 1960** petrol üretici ülkelerin örgütü. **OAPEC 1968** petrol ihraç eden Arap ülkeleri örgütüdür. 1973 savaşındaki **petrol ambargosu OAPEC bağlantılıdır**. İthalatçı ülkelerde enerji faturası ve enflasyon arttı.

Türkiye Dış Politikası: Tarihler

**1962 Küba Füze Krizi** → Türkiye'deki Amerikan **Jüpiter** füzeleri gündemde. **4 Haziran 1964 Johnson Mektubu** → Başbakan **İsmet İnönü'ye** Kıbrıs müdahalesine ilişkin uyarı; çok yönlü dış politika arayışı. **1974 Kıbrıs Harekâtı** → **20 Temmuz birinci**, **14 Ağustos ikinci** aşama. **1975–1978 ABD ambargosu** → Türkiye 1975'te **İncirlik dışındaki** Amerikan tesislerinin faaliyetlerini durdurdu. **1975 Kıbrıs Türk Federe Devleti**, **1983 KKTC**. Türkiye bu süreçte **NATO üyeliğini sürdürdü**.

Türkiye ve Avrupa Ekonomik Topluluğu

**1963 Ankara Anlaşması imza**, **1964 yürürlük**. **1970 Katma Protokol imza**, **1973 yürürlük**. **1987 Avrupa Topluluğuna tam üyelik başvurusu**. Türkiye'ye **1999 Helsinki Zirvesinde adaylık statüsü** tanındı; **1975 Helsinki Nihai Senedi** ile ilgisi yoktur.

İç Politika ve Toplum

**27 Mayıs 1960 askerî müdahalesi** → **1961 Anayasası**. **12 Mart 1971** askerî **muhtıra** → Demirel hükûmetinin istifası. **24 Ocak 1980** → döviz, ihracat ve piyasa odaklı **ekonomik kararlar**. **12 Eylül 1980** → askerî **darbe**. **1982 Anayasası**, **1983 ANAP seçim zaferi ve Turgut Özal**. **1961 Almanya ile işgücü anlaşması**, kentleşme ve dış göç; **1952 İTÜ TV denemesi**, **1968 TRT televizyon denemesi**, **1984 renkli yayın**.

Kısa Özet

**Yumuşama:** 1963 iletişim/test sınırı, **1972 SALT I**, **1975 Helsinki**, **1979 SALT II imzalandı/onaylanmadı**, **1979 Afganistan müdahalesi**. Dünya: **1967 Altı Gün**, **1973 Yom Kippur ve petrol krizi**, **1978 Camp David**, **1979 İran Devrimi ve Mısır-İsrail Barışı**. Türkiye: **1964 Johnson**, **1974 Kıbrıs**, **1975 ambargo + Federe Devlet**, **1978 ambargo kalktı**, **1983 KKTC**. İç siyaset: **1971 muhtıra**, **1980 Ocak ekonomi**, **1980 Eylül darbe**, **1982 anayasa**, **1983 ANAP**.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Yumuşama Dönemi ve Türkiye Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Yumuşama Dönemi ve Türkiye Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium