Katılar ve Özellikleri Hızlı Tekrar

Amorf

Düzensiz tanecik Belirli geometrik şekil yok Belirli erime/donma noktası yok

Cam, lastik, plastik, mum, tereyağı

Kristal

Düzenli ve tekrarlayan örgü Belirli geometrik şekil Belirli erime/donma noktası

Birim hücre → en küçük örgü parçası

İyonik Katı

Örgü noktası → iyon Kuvvet → iyonik bağ

Yüksek erime Sert Kırılgan Katı hâlde yalıtkan

NaCl, KI, CaO

Moleküler Katı

Örgü noktası → molekül Kuvvet → H bağı / dipol-dipol / London

Düşük erime Yumuşak Yalıtkan

Buz, kuru buz

Kovalent Katı

Örgü noktası → kovalent bağlı atom Kuvvet → kovalent bağ

Yüksek erime Genellikle sert Genellikle yalıtkan

Elmas, grafit, kuvars

Metalik Katı

Metal katyonu + elektron denizi Kuvvet → metalik bağ

Parlak İletken Yumuşak veya sert olabilir Erime noktası düşük veya yüksek olabilir

Na, Mg, Al

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Cam amorf katıdır.
• Şeker amorf değil; kitaptaki tabloda moleküler katı örneğidir.
• Buz moleküler katıdır.
• Kuru buz moleküler katıdır.
• Elmas ve grafit kovalent katıdır.
• Grafit elektrik iletebilir.
• NaCl katı hâlde elektrik iletmez.
• ZnS iyonik katı örnekleri arasındadır.
• Metalik katılar iletkendir.
• Kovalent katılar için “genellikle yalıtkan” denir.
• Amorf katıların belirli erime noktası yoktur.
• Kristal katılar düzenli yapıya sahiptir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

amorf → düzensiz kristal → düzenli iyon → iyonik molekül → moleküler atom ağı → kovalent metal + e⁻ denizi → metalik NaCl → iyonik buz → moleküler elmas → kovalent Al → metalik cam → amorf

Kendini Kontrol Et

1. Cam neden amorf katıdır?
2. NaCl hangi kristal katı grubundadır?
3. Buz neden moleküler katıdır?
4. Elmas ve grafiti bir arada tutan kuvvet nedir?
5. Metalik katıların yapısında hangi iki temel unsur bulunur?